analyse

Geen snelle oplossing voor economische schade coronavirus

De coronacrisis heeft de productie in sommige autofabrieken in China doen stilvallen.

Door het coronavirus daalt wereldwijd het aanbod. Zo'n zogenaamde 'omgekeerde aanbodschok' valt niet te bestrijden door de vraag te stimuleren. De enige remedie is een positieve aanbodschok uitlokken. Dat is een werk van lange adem en weinig evident.

Wetenschappers zijn druk op zoek naar een vaccin tegen het coronavirus, dat wereldwijd al honderden dodelijk slachtoffers heeft gemaakt. Tegelijk klinkt de roep naar maatregelen om de economische pijn door de coronacrisis te verzachten.

Zo vraagt Italië dat Europa clementie toont als het Italiaanse begrotingstekort hoger uitvalt. En stellen de Hongkongse autoriteiten een tegemoetkoming voor van 10.000 Hongkongse dollar (1.175 euro) aan wie inkomsten verliest door de coronacrisis, om zo de economie te stimuleren.

Vraag en aanbod

Want door de coronacrisis is de vraag naar een aantal producten en diensten beduidend kleiner. Dat drukt de economische activiteit. Zo is de omzet in de kleinhandel in sommige delen van China sinds Nieuwjaar fors gedaald omdat de mensen de raad krijgen thuis te blijven en winkels gesloten zijn. De sportartikelengroep Adidas meldde een daling van de verkoop in China met 85 procent.

Ook het toerisme lijdt onder de coronacrisis. De Zwitserse voedingsgroep Nestlé heeft alle businesstrips van zijn medewerkers van en naar China opgeschort. Brussels Airlines, dat niet naar China vliegt, ziet een negatief effect op alle boekingen.

Naast de vraag heeft de coronacrisis ook een impact op het aanbod in de economie. Veel fabrieken liggen stil en de aanvoerlijnen zijn verstoord. Een aantal producten wordt daardoor schaarser, waardoor hun prijzen omhoogschieten. Zo verhoogde de Nederlandse webwinkel Coolblue de prijzen van sommige producten wegens bevoorradingsproblemen.

Omgekeerde aanbodschok

Zo'n plotse daling in het aanbod door een externe oorzaak heet in het economiejargon een omgekeerde aanbodschok. Die leidt tot een lagere economische activiteit, een hogere werkloosheid en hogere prijzen (inflatie). Maar een aanbodschok is moeilijk te bestrijden, wat de reactie verklaart van de aandelenmarkten, die de jongste dagen in het rood gingen.

Het schoolvoorbeeld van een omgekeerde aanbodschok was de oliecrisis van 1973. Het beleid reageerde daar verkeerd op. Het keynesiaanse vraagbeleid veroorzaakte toen een zware stagflatie: een stagnerende economische groei, een oplaaiende inflatie en een aanzwellende werkloosheid.

De macro-economische schade kan worden beperkt door de activiteit op andere domeinen te stimuleren met begrotings- of monetaire maatregelen. Maar dat werkt niet, als de omgekeerde aanbodschok veroorzaakt is door zware verstoringen in de productie of in de aanvoerlijnen.

De vraag stimuleren is in dit geval dan ook ongeschikt. De vraag kunstmatig verhogen als er een aanbodprobleem is, drijft de prijzen alleen maar verder op en dreigt de werkloosheid te doen stijgen.

Remedie

De toestand in 1973 verbeterde pas toen, onder invloed van president Ronald Reagan in de Verenigde Staten en premier Margaret Thatcher in het Verenigd Koninkrijk, ingezet werd op maatregelen om de aanbodzijde van de economie te verstevigen.

De enige remedie tegen een omgekeerde aanbodschok is een positieve aanbodschok op gang proberen te brengen.

De enige remedie tegen een omgekeerde aanbodschok is dan ook een positieve aanbodschok op gang proberen te brengen. Dat kan via technologische innovaties in het productieproces, wat een werk van lange adem is. Of door een verlaging van de loonkosten, wat niet evident is.

Terzijde: een mechanisme van automatische loonindexering zoals in België verergert de problemen bij een omgekeerde aanbodschok. Het drijft de kosten voor de bedrijven omhoog, zodat ze verplicht zijn hun verkoopprijzen op te trekken. Dat heeft een negatieve weerslag op hun omzet en maakt een personeelsvermindering uiteindelijk onafwendbaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud