Israël en Hamas bestoken elkaar met raketten

Israël lanceerde luchtaanvallen op Gaza, nadat Hamas raketten had afgevuurd. ©AFP

De aanzwellende spanningen in Oost-Jeruzalem tussen Israël en de Palestijnen zijn maandag geëxplodeerd. Hamas bestookt het zuiden van Israël met raketten, Israël bombardeert Gaza. In meer dan 130 aanvallen op Gaza vielen minstens 15 doden.

Nadat Hamas, de islamitische beweging die regeert over de Gazastrook, maandagnacht meer dan 200 raketten op Israël had afgevuurd, reageerde het Israëlische leger met dodelijke raids. Israël zei dinsdag dat bij meer dan 130 aanvallen op de Gazastrook 15 leden van Palestijnse gewapende groepen werden gedood. De lokale autoriteiten in Gaza spreken van 24 doden, onder wie 9 kinderen.

Het begon maandag, toen alles samenkwam. Al om acht uur 's ochtends escaleerde het in de Oude Stad van Jeruzalem. Aan en in de Al-Aqsamoskee schoot de Israëlische politie met rubberkogels. Ook werden geluidsbommen en traangas gebruikt. Palestijnen gebruikten stenen en andere projectielen. Zo’n 300 mensen raakten gewond, vooral Palestijnen.

De essentie

  • Israël vuurde maandag raketten af op Gaza. Er vielen minstens 20 doden.
  • Eerder die dag viel Hamas Jeruzalem aan met raketten. Er vielen geen slachtoffers.
  • 's Ochtends waren zo’n 300 mensen gewond geraakt na nieuwe schermutselingen tussen Palestijnen en Israëli's in Oost-Jeruzalem.
  • De escalatie is de zwaarste van de jongste jaren.

Tijdens de dag steeg de spanning. In de namiddag stelde Hamas een ultimatum. Als de Israëlische militairen zich niet voor 17 uur Belgische tijd van het Moskeeplein terugtrokken, dreigde de beweging met een escalatie van het geweld. Niet veel later vuurde ze raketten af richting Jeruzalem en het zuiden van Israël.

Israël antwoordde onmiddellijk. Het voerde zware luchtaanvallen uit op het noorden van Gaza, in Beit Hanoen. Er vielen meerdere doden. Volgens Israël was dat nog maar het begin van een serie aanvallen op stellingen van Hamas in Gaza. 'Hamas heeft een rode lijn overschreden', zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. 'Israël zal krachtig terugslaan. Wie ons aanvalt, zal een zware prijs betalen.' De bombardementen op Gaza gingen inderdaad onverminderd door.

Maandagavond brak een zware brand uit op het plein van de Al-Aqsamoskee. Op Twitter was te zien hoe Israëli's aan de Klaagmuur enthousiast met vlaggen zwaaiden bij het zien van de brand.

De voorbije dagen riepen onder andere de Verenigde Staten, de Verenigde Naties, de Europese Unie en Rusland beide partijen op tot de-escalatie, zonder resultaat.

Onteigening

Er was voorspeld dat het maandag uit de hand kon lopen. Alle ingrediënten voor het zwaarste geweld tussen de Israëli's en de Palestijnen van de jongste jaren kwamen samen.

Sinds het begin van de islamitische vastenmaand ramadan, meer dan drie weken geleden, is het erg onrustig in Jeruzalem. Het begon in april met de afsluiting van de belangrijkste toegangspoort tot de oude stad, waar de Palestijnen tijdens de ramadan gaan bidden in de bekende Al-Aqsamoskee, boven op de Tempelberg. De dagen erna ging het van escalatie naar escalatie.

In de Oude Stad in Oost-Jeruzalem lopen Palestijnse demonstranten weg van Israëlische veiligheidstroepen. ©AFP

Ook de mogelijke uithuiszetting van meerdere Palestijnse gezinnen verhit de gemoederen. Eerder besloot een Israëlische rechter de gezinnen uit de wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem te onteigenen. Ze moeten plaatsmaken voor Joodse kolonisten. Sinds dat besluit komen de Palestijnen elke avond op straat. Eerst in de wijk zelf, nadien ook in andere delen van Jeruzalem. Vrijdagavond en in het weekend vielen al zo'n 200 gewonden.

Het hooggerechtshof zou zich maandag over de kwestie buigen, maar dat werd uitgesteld. Het uitstel - een poging om de gemoederen te bedaren - bracht weinig soelaas. De uitspraken van Netanyahu hielpen daarbij niet. ‘Jeruzalem is de hoofdstad van Israël en net zoals elke natie hebben wij ook het recht om in Jeruzalem te bouwen en Jeruzalem op te bouwen’, klonk het zondag. ‘Dat is wat we hebben gedaan en dat is wat we zullen blijven doen.’

De onteigeningszaak werd al snel een symbool voor de Israëlische bezettingspolitiek die de Palestijnen steeds meer wegduwt uit de hoofdstad.

De onteigeningszaak werd al snel een symbool voor de Israëlische bezettingspolitiek die de Palestijnen steeds meer wegduwt uit de hoofdstad. Daarbij komt nog dat de Palestijnen Oost-Jeruzalem als de hoofdstad van een toekomstige staat zien. Israël daarentegen beschouwt heel Jeruzalem als zijn ‘eeuwige en ondeelbare’ hoofdstad, wat niet wordt erkend door het internationaal recht.

Maandag was dan ook nog eens 'Jeruzalemdag' in Israël, een nationale feestdag die de Israëlische verovering van Oost-Jeruzalem tijdens de Zesdaagse Oorlog van 1967 viert. Om totale escalatie te vermijden besliste Israël maandagmiddag in allerijl een mars af te gelasten. Normaal trekken op de feestdag duizenden Joodse kolonisten, nationalisten en extreemrechtse aanhangers door de Palestijnse wijken in Oost-Jeruzalem met Israëlische vlaggen, gezangen en leuzen.

Verkiezingenperikelen

Tegen de achtergrond van de escalatie spelen verkiezingsperikelen. Normaal mochten de Palestijnen voor de eerste keer in 15 jaar naar de stembus. Een keer op 22 mei voor de parlementsverkiezingen en op 31 juli voor de presidentsverkiezingen.

Toch werden de verkiezingen eind april uitgesteld door Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit. Hij pikte het niet dat de Palestijnen in Oost-Jeruzalem niet mochten meestemmen. Daarvoor moest Israël toestemming geven en dat leek niet te gebeuren. Niet onbelangrijk: in 2006 konden Palestijnen uit Oost-Jeruzalem wel meestemmen.

Ook de Israëlische verkiezingen van anderhalve maand geleden spelen mee. En dan vooral de mislukte formatieopdracht van Netanyahu. Na het verstrijken van de deadline in de nacht van 5 mei mag zijn rivaal Yair Lapid van de centrumpartij Yesh Atid (de Toekomstpartij) het nu proberen als formateur.

Als Lapid slaagt, komt er een wissel van de macht. Als hij mislukt, is de kans groot dat Israël opnieuw naar de stembus moet. Beide opties voorspellen niet veel goeds voor Netanyahu. Hoe meer de escalatie tussen de Palestijnen en de Israëli's op de voorgrond komt, hoe moeilijker het voor Lapid wordt een compromis te vinden tussen het lappendeken van tegenpolen. Een mogelijke impasse biedt Netanyahu nieuwe kansen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud