analyse

Latijns-Amerika zoekt antwoord op Venezolaanse vluchtelingenstroom

De crisis in Venezuela leidt tot lege rekken in de winkels. ©EPA

De sociale en economische crisis in Venezuela bezorgt de hele regio steeds meer hoofdbrekens. Latijns-Amerika broedt op een gemeenschappelijk antwoord op de migratiestroom uit Venezuela.

‘De exodus van Venezolanen, op de vlucht voor een economische, politieke en sociale crisis in hun land, bereikt een kritiek punt en is stilaan te vergelijken met de migratiecrisis in de Middellandse Zee.’ Die waarschuwing stuurde de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) enkele dagen geleden de wereld in. Het agentschap wees erop dat ruim 2,3 miljoen van de 30,6 miljoen Venezolanen inmiddels in het buitenland leven. Meer dan 1,6 miljoen van hen keerden sinds 2015 hun land de rug toe.

2,3
miljoen
Ruim 2,3 miljoen van de 30,6 miljoen Venezolanen leven inmiddels in het buitenland.

Een verrassing is die vlucht uit Venezuela niet. Sinds 2014 zit dat land in een diepe recessie. Zowat een derde van de bevolking is vergeefs op zoek naar een job terwijl het leven steeds duurder wordt.

Extreme armoede

©Mediafin

Het Internationaal Monetair Fonds waarschuwde onlangs dat de inflatie in Venezuela eind dit jaar op 1.000.000 procent kan uitkomen. Ruim zes op de tien Venezolanen verzeilden daardoor in extreme armoede. De gezondheidszorg en de openbare dienstverlening laten almaar meer te wensen over. Bovendien heerst er voedsel- en medicijnenschaarste.

Het overgrote deel van de Venezolanen die op de vlucht slaan voor de malaise in hun land, gaat elders op het Amerikaanse continent op zoek naar een beter leven.

©Mediafin

Liefst 90 procent blijft in de regio. Vooral Colombia is populair. Volgens de meest recente cijfers van het IOM ving dat land meer dan 870.000 Venezolanen op. Maar de Colombiaanse autoriteiten stelden dat aantal woensdag bij: ze telden al bijna een miljoen migranten uit het buurland. Peru volgt op de tweede plek. Het Andesland verwacht op korte termijn een half miljoen Venezolaanse vluchtelingen te moeten opvangen.

Klopjacht op Venezolanen

Tot nog toe poogden de Latijns-Amerikaanse regeringen elk hun eigen antwoord te formuleren op de Venezolaanse migratiestroom. Ecuador en Peru eisten bijvoorbeeld dat de arriverende Venezolanen niet alleen een identiteitskaart maar een internationale reispas op zak hadden.

Colombia ging over tot de tijdelijke regularisatie van honderdduizenden migranten om hun toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en de arbeidsmarkt te garanderen. En Brazilië herverdeelde migranten die aankwamen in de grensstreek over het hele land.

Overbelasting

De aanhoudende exodus zadelt de regionale leiders evenwel met steeds meer hoofdbrekens op. Ze zijn beducht voor een overbelasting van de openbare dienstverlening. Bovendien ontstaan steeds vaker spanningen tussen de lokale bevolking en de toestromende migranten. In Brazilië hielden inwoners van de grensstad Pacaraima, in de deelstaat Roraima, een klopjacht op honderden Venezolanen en staken ze hun bezittingen in brand.

©Mediafin

De incidenten zetten de Braziliaanse president, Michel Temer, er in de nacht van dinsdag op woensdag toe aan drastische maatregelen te nemen. ‘Ik stuur per direct het leger naar de deelstaat Roraima om er de orde te handhaven en de veiligheid van de lokale bewoners en de Venezolaanse migranten te garanderen’, klonk het. De maatregel blijft zeker twee weken van kracht.

Het voorbeeld van Ecuador en Peru volgt Temer nog niet. Die landen kondigden de noodtoestand af in enkele provincies. Zorgen over mogelijke gezondheidsproblemen zetten Quito en Lima tot die ingreep aan. De Peruaanse regering is beducht voor een mazelen- en malaria-epidemie.

Omdat maar geen eind lijkt te komen aan de migratiestroom uit Venezuela gaan steeds meer stemmen op om een gezamenlijk antwoord te zoeken voor de problematiek. ‘De Venezolaanse president, Nicolás Maduro, kan de migratiecrisis op zijn conto schrijven. Het probleem van Venezuela is evenwel niet langer een intern politiek probleem. Het vormt een bedreiging voor de harmonie van het hele continent’, stelde Temer.

Crisisoverleg

De afgelopen twee dagen vond in Colombia alvast crisisoverleg plaats tussen vertegenwoordigers van de immigratiediensten van het gastland, Peru, Brazilië en de VS. De Colombianen en de Peruanen beslisten alvast een databank op te zetten om informatie over de migranten te delen. ‘Zo kunnen we voorkomen dat een vluchteling in verschillende landen steun krijgt terwijl anderen in de kou blijven staan.’

Ik heb een boodschap voor wie aan economische slavernij wil ontsnappen: stop met toiletten schoon te maken in het buitenland en kom terug.
nicolás maduro
venezolaanse president

Begin volgende week volgt in principe een top in Ecuador. Dan zullen de Latijns-Amerikaanse leiders afspraken proberen te maken over grenscontroles en de toegang van de Venezolaanse migranten tot het onderwijs- en het gezondheidssysteem in hun gastland. Ook veiligheid staat hoog op de agenda.

Omdat Latijns-Amerika niet voorbereid was op zo’n migratiecrisis, slagen heel wat Venezolaanse vluchtelingen er voorlopig amper in hun levensomstandigheden te verbeteren in hun nieuwe thuisland. Die vaststelling zette Maduro ertoe aan zijn landgenoten op te roepen naar huis terug te keren. ‘Ik heb een boodschap voor wie aan economische slavernij wil ontsnappen: stop met toiletten schoon te maken in het buitenland en kom terug.’ De erfgenaam van Hugo Chávez maakt zich sterk dat hij via de devaluatie van de munt en de ondertekening van een reeks oliecontracten het land economisch weer op de rails krijgt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content