Meeste asielzoekers komen nu uit Afghanistan

Asielzoekers wachten in het Maximiliaanpark op een slaapplek. ©BELGA

Tegenover een flinke daling van het aantal erkenningen als vluchteling staat in ons land een stevige stijging van het aantal asielaanvragen. Het toont dat een efficiënt terugkeerbeleid de politieke uitdaging van de komende jaren wordt.

In 2019 dienden 27.742 mensen een aanvraag tot erkenning als vluchteling in bij het asielloket van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ). Dat blijkt uit het jaaroverzicht van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen (CGVS), de onafhankelijke instelling die oordeelt of mensen bescherming verdienen in ons land. Het aantal asielaanvragen is daarmee met een vijfde gestegen tegenover 2018 (23.443). Dat cijfer is het hoogste sinds de piek van de Europese asielcrisis in 2015, toen in ons land een recordaantal van bijna 45.000 mensen bescherming zocht.

18.500
Syriërs
Sinds het begin van de crisis in 2015 kregen in ons land 18.500 Syriërs bescherming, evenveel als het inwoneraantal van Blankenberge.

In Europees perspectief is de stijging bij ons relatief hoger dan in de andere populaire asielbestemmingen. In Zweden stabiliseerde het aantal aanvragen (22.000) tegenover vorig jaar, terwijl er in Duitsland een daling was van 11 procent (166.000 aanvragen in 2019). In Nederland zijn de cijfers voor december nog niet bekend, maar de eindbalans lijkt voor 2019 licht lager uit te vallen dan in 2018. Frankrijk rapporteert onvoldoende om betrouwbare conclusies te trekken.

Voor het eerst sinds het einde van de asielcrisis komen de meeste asielverzoeken niet uit Syrië. Afghanistan is nu het land met de meeste asielzoekers (3.400) in België, voor Syriërs (3.138), Palestijnen (2.407), Irakezen (1.475) en Salvadoranen (1.369).

Erkende vluchtelingen

Opvallend is dat veel minder mensen dan de voorbije jaren erkend zijn als vluchteling. In 2019 kregen 6.719 mensen bescherming, ruim een derde minder dan het jaar daarvoor. De top vijf wordt gevormd door Syriërs, Afghanen, Turken, Irakezen en Eritreeërs. Sinds de crisis vijf jaar geleden zijn 18.500 Syriërs erkend, het inwoneraantal van Blankenberge.

De beschermingsgraad is van bijna 60 procent in 2016 gedaald tot 36,9 procent in 2019.

Door de stijging van het aantal asielverzoeken en de daling van de erkenningen zakt logischerwijs de beschermingsgraad, het percentage asielzoekers dat bescherming krijgt. De beschermingsgraad is van bijna 60 procent in 2016 gedaald tot 36,9 procent in 2019.

De belangrijkste verklaring is de prioritaire behandeling van een specifiek type dossiers door het vluchtelingencommissariaat. Het gaat om asielzoekers die in een andere Europese lidstaat uitgeprocedeerd zijn en het nog eens bij ons proberen. Vrij nieuw zijn ook mensen die in een ander land erkend zijn en bij ons toch nog eens een aanvraag indienen. De vluchtelingencommissaris heeft in december 200 van dat soort dossiers verworpen. Er is ten slotte een stijging van het aantal Dublindossiers, mensen die op basis van de Europese regels teruggestuurd moeten worden naar het eerste Europese land van registratie.

Asielshoppen

Minister van Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD) heeft intussen maatregelen genomen tegen dergelijk onrechtmatig asielshoppen. Ze wil asielzoekers die blijven proberen aan de Dublinregel te ontsnappen uitsluiten van het recht op bed, bad en brood in de opvangcentra. De vraag is wel of dat juridisch koosjer is.

Hoewel de beschermingsgraad hoog blijft, worden flink wat minder vluchtelingen erkend.

Volgens vluchtelingencommissaris Dirk Van den Bulck blijft de beschermingsgraad hoog voor asielzoekers die voor het eerst bij het loket komen aankloppen, als de onrechtmatige dossiers eruit worden gefilterd. Desalniettemin blijft de conclusie dat flink minder vluchtelingen erkend worden dan vroeger. Dat houdt ook in dat opnieuw een grotere groep asielzoekers geen recht op bescherming krijgt en in principe moet terugkeren naar hun land van oorsprong. Maar die terugkeer - een op de vijf mensen met een uitwijzingsbevel vertrekt effectief - blijft de zwakke plek van het asiel- en migratiebeleid. Niet toevallig schreven de informateurs Georges-Louis Bouchez (MR) en Joachim Coens (CD&V) in hun nota dat de terugkeer een pak efficiënter moet worden.

©MEDIAFIN

Europees is er opnieuw bezorgdheid over de situatie aan de buitengrens met Turkije. Terwijl de instroom via de Spanje- en Italiëroutes blijft dalen, is er opnieuw een stijging van de stroom naar Griekenland en de Balkan. Dat is opvallend, omdat de EU en Turkije een deal hebben om in ruil voor cash de migranten tegen te houden. De Griekse eilanden worden opnieuw geconfronteerd met een influx van bootmigranten. Die duwen de al overvolle asielregistratiecentra helemaal kopje-onder.

Het gaat in grote mate om Afghanen, waarbij het vermoeden is dat de Turkse kustwacht een oogje dichtknijpt. Door het toenemende gemor onder de Turkse bevolking draait Ankara de migranten op zijn grondgebied de duimschroeven aan. De Turkse migratiedienst kliste vorig jaar 200.000 Afghanen in illegaal verblijf, een verdubbeling tegenover 2018. De combinatie van een actieve opsporing en het feit dat Turkije veel minder mensen een vluchtelingenstatus geeft, maakt dat de Afghanen doorreizen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud