analyse

Mens en klimaat wakkeren bosbranden aan

©BELGAIMAGE

Wereldwijd woeden honderden bosbranden. De opwarming van de aarde speelt een rol maar vuurzeeën ontstaan ook door menselijk toedoen. En voeden zo weer de klimaatverandering.

De voorbije weken gingen apocalyptische beelden van bosbranden in Californië de wereld rond. De vuurzee in de Amerikaanse staat is nog maar net bedwongen of het rood-gele gevaar trekt alweer een spoor van vernieling door het oosten van Australië. Centraal-Afrika en Madagaskar bleven de afgelopen tijd evenmin gespaard van het onheil. En wie herinnert zich niet de beelden van een door vlammen verzwolgen Amazonegebied van enkele maanden geleden?

De bosbranden zijn zeker geen nieuw fenomeen. Net als Venetië tussen november en mei al decennia af te rekenen krijgt met watersnood, zetten Australië, Californië en grote delen van Centraal-Afrika zich in een bepaalde periode van het jaar schrap voor het vuurzeeënseizoen (zie kaart). Zodra het extra droog en warm is in de atmosfeer, weten zij dat zich in hun achtertuin op elk moment een vlammenspektakel kan ontvouwen.

Terwijl het bosbrandenseizoen in Californië tot nu minder dodelijk en verwoestend was dan in 2017 en 2018, kan Australië wel eens afstevenen op een recordjaar. In de regio New South Wales ging al 1 miljoen hectare in de vlammen op. Dat is drie keer meer dan in dezelfde periode vorig jaar. En de gevaarlijkste fase, de zomer, moet nog komen.

©Mediafin

Het seizoen van de bosbranden wordt in een deel van de wereld almaar langer, ook in Australië, merken wetenschappers op. De trend verbaast hen niet. Het land heeft al drie jaar te kampen met extreme droogte. Daar is de klimaatverandering niet vreemd aan, klinkt het. De temperatuur van het omringende zeewater is gestegen, waardoor de patronen van regenval verstoord zijn en het minder regent. Maar ook de luchttemperatuur nam toe, waardoor droogtes en branden intenser zijn.

Picknicker

De drogere en warmere omstandigheden wereldwijd mogen het brandgevaar dan wel verhogen, het leeuwendeel van de vlammenzeeën ontstaat nog altijd door menselijk toedoen. Gensters door een bruusk remmanoeuvre op een gloeiend wegdek kunnen een aanpalend droog perceel in geen tijd in vuur en vlam zetten. Net als een onvoorzichtige picknicker ongewild een natuurramp kan veroorzaken.

Het seizoen van de bosbranden wordt in een deel van de wereld almaar langer, ook in Australië.

Maar veel vaker steken mensen branden bewust aan. Denk maar aan de landbouwer die na de oogst een vuurtje stookt op zijn akker om resten van gewassen te verwijderen. Of mijnbouwbedrijven die in het Braziliaanse Amazonegebied bossen afbranden om ruimte te maken voor hun delfactiviteiten.

‘Mensen én het klimaat veroorzaken wereldwijd branden. Het is niet het ene of het andere’, zegt Jim Randerson, wetenschapper aan de University of California. De impact van het vuur op mens en klimaat is groot. Rookpluimen kunnen in een ruime omgeving rond de brandhaarden hart- en ademhalingsproblemen veroorzaken. Branden schaden ook de waterkwaliteit.

Bovendien verhogen ze direct en indirect ook de CO2-uitstoot in de atmosfeer. Tegelijkertijd blijven minder gezonde bomen over om schadelijke koolstofdioxide uit de lucht te filteren. Door branden stijgt met andere woorden het aantal broeikasgassen op aarde, en dus ook de temperatuur. Die maakt de wereld op haar beurt weer vatbaarder voor branden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect