analyse

Hoe dicht staat Iran bij kernbom?

De nuclaire installatie 'Natanz' in Centraal-Iran. ©BELGAIMAGE

Iran wil de verrijking van uranium opdrijven en dreigt de deur dicht te gooien voor internationale inspecties. Komt een Iraanse kernbom, de grote vrees van de internationale gemeenschap, dichterbij? ‘Binnen een jaar kan Iran de bom hebben.’

Woedend was het Iraanse parlement na de moord op de hooggeplaatste Iraanse kernfysicus Mohsen Fakhrizadeh vorige vrijdag. The New York Times vergeleek de man ooit met Robert Oppenheimer, de natuurkundige die tijdens de Tweede Wereldoorlog de leiding had over het project dat de eerste atoomwapens produceerde.

De beschuldigende vinger wees onmiddellijk richting Israël. In het verleden werd de wetenschapper geviseerd door Benjamin Netanyahu, de premier van Israël. Ondertussen zwoeren Iraanse officials de moord te wreken. Woensdag nam de Raad der Wachters, een machtig twaalfkoppig Iraans orgaan, op initiatief van het Iraans parlement een wet aan die het nucleaire standpunt van Iran danig versterkt.

Meer uranium, minder controles

De wet wil de internationale inspecties van het IAEA, de nucleaire waakhond van de VN, aan banden leggen. Ook het verrijkingsniveau van uranium moet drastisch naar omhoog, tot 20 procent. Dat laatste is cruciaal om een kernbom te maken. De voorraad laag verrijkt uranium moet worden opgedreven en de regering moet geavanceerde centrifuges installeren in de nucleaire faciliteiten van Natanz en Fordow.

2.443
kilogram
Zoveel verrijkt uranium bezit Iran vandaag volgens het IAEA

Dat alles zal in werking treden als de economische en financiële sancties tegen het land niet binnen de twee maanden worden versoepeld. Die sancties legde president Donald Trump op toen hij de Verenigde Staten in mei 2018 eenzijdig uit de Irandeal trok.

Dat akkoord uit 2015, officieel het Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), was een deal over het Iraanse kernprogramma tussen Iran, de Verenigde Staten onder toenmalig president Barack Obama, en vijf andere mogendheden (Rusland, China, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland). Sinds de Amerikaanse terugtrekking probeerde Trump ‘maximale druk’ tegen Iran uit te oefenen en zette hij Europese bedrijven ertoe aan om geen handel meer te drijven met Iran.

Komt er een bom?

In reactie daarop begon Iran de deal te ontduiken. Volgens het IAEA bezit Iran vandaag 2.443 kilo verrijkt uranium. Dat is twaalf keer zo veel als toegestaan onder de Irandeal.

Ook het verrijkingspercentage van uranium schoot in de lucht, tot 4,5 procent. Dat is hoger dan de 3,67 procent die werd overeengekomen in de schoot van het nucleaire akkoord uit 2015, maar veel lager dan de 90 procent die nodig is voor een kernbom.

‘De hoeveelheid uranium die Iran vandaag heeft, is voldoende voor een bom. Het is een kwestie van tijd.’
Tom Sauer
Hoogleraar Internationale Politiek (Universiteit Antwerpen)

Hoewel Iran volhoudt dat zijn nucleaire programma uitsluitend bedoeld is voor vreedzame doeleinden, rijzen vragen over het kernprogramma van Iran.

‘De hoeveelheid uranium die Iran vandaag heeft, is voldoende voor een bom’, zegt Tom Sauer, hoogleraar Internationale Politiek aan de Universiteit Antwerpen. ‘Na vier jaar Trump is de balans duidelijk: zijn presidentschap leidde tot meer uranium in Iran.’

Iran kruipt dus dichter bij de bom. ‘Reken op een jaar’, zegt Sauer. Lang klinkt dat niet. ‘Het is een kwestie van tijd. Iran zál de bom maken. Elke dag dat er geen oplossing is, komt de Iraanse bom dichterbij.'

Tijd slinkt voor Biden

Die oplossing is een nieuwe Irandeal. Daarvoor kijkt de wereld naar de Amerikaanse president in spe Joe Biden. Woensdag herhaalde Biden in een interview met The New York Times dat terugkeren naar de nucleaire deal met Iran van 2015 de beste manier is om een nucleaire wapenwedloop in het Midden-Oosten te voorkomen.

Al doet de druk uit het Iraanse parlement zijn kansen slinken. Biden heeft een erg klein window of opportunity, zegt Sauer. ‘Van januari tot juni.’ In juni vinden er nieuwe verkiezingen plaats in Iran en de kans bestaat dat de conservatieve flank wint. Het gematigde kabinet van president Hassan Rohani was immers niet te vinden voor het wetsvoorstel, dat hij ‘schadelijk’ noemde voor het herstellen van de nucleaire deal.

De Iraniërs willen dat de VS eerst de economische sancties terugschroeven voor ze aan de tafel zitten. Dat beklemtoonde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif donderdag nog eens. ‘Als de Verenigde Staten de overeenkomst van 2015 over het Iraanse kernprogramma hernemen, zal Iran opnieuw volledig aan zijn verplichtingen voldoen.’ Zarif noemde de Amerikaanse sancties ook nog een ‘misdaad tegen de menselijkheid’.

Als Biden en Rohani er niet in slagen een nieuwe nucleaire deal te sluiten,  komt de hele regio in een gevaarlijke spiraal van nucleaire proliferatie terecht. Op de begrafenis van de kernfysicus Fakhrizadeh benadrukte de Iraanse minister van Defensie ondertussen om de man zijn werk ‘met meer snelheid en meer macht’ voort te zetten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud