Nationale parlementen mogen EU-handelsverdragen blokkeren

De uitspraak van het Europees Hof over de deal met Singapore geldt als precedent. ©AFP

Lidstaten moeten wel degelijk meer inspraak krijgen in de handelsverdragen die de EU sluit, stelt het Europees Hof van Justitie. De deal met Singapore die op tafel ligt, geldt als precedent.

In oktober vorig jaar hield Waals minister-president Paul Magnette (PS) met Wallonië een tijdje het handelsakkoord tussen de EU en Canada tegen. Dat een deelstaat met nog geen 4 miljoen inwoners het grootschalige CETA-verdrag kon dwarsbomen, leidde toen tot veel ophef.

Toch moeten nationale en regionale parlementen ook in de toekomst (deels) hun zeg krijgen in handelsakkoorden die de Europese Unie sluit met partnerlanden. Dat blijkt uit een uitspraak van het Europees Hof van Justitie dinsdag. Die ging over de deal tussen de EU en Singapore. De uitspraak geldt als een precedent voor toekomstige akkoorden.

De Gucht

De zaak was opgestart nadat toenmalig eurocommissaris voor Handel Karel De Gucht (Open VLD) het Hof had gevraagd om een uitspraak over de deal met Singapore, die hij mee had onderhandeld. De Gucht wilde duidelijkheid over welke beslissingen de EU alleen mag nemen en waarvoor ze de instemming van alle EU-landen nodig heeft.

het Hof bevestigt dat Wallonië in handelsverdragen wel degelijk recht van spreken heeft in conflicten tussen multinationals en lidstaten.
Paul Magnette (PS)
Waals minister-president

Zo’n herziening was nodig, luidde het, omdat de internationale handel veranderd is. In 2007 gingen alle EU-landen ermee akkoord dat alleen de EU voortaan handelsverdragen sluit. Maar de moeilijkheid is dat handelsverdragen sinds enkele jaren over veel meer gaan dan over douanetarieven en dat ze ook afspraken over milieuregels, openbare aanbestedingen of patenten bevatten. De deal met Singapore was de eerste van dat 'nieuwe type'. 

Die helderheid schept het Europees Hof nu. Als het zuiver om handel, milieuzaken of transport gaat, kan de EU nog altijd alleen handelen. Maar zo snel er zaken als geschillenbeslechting, mededinging en intellectueel eigendom aan te pas komen, mogen de 28 lidstaten hun zeg doen. De facto kunnen lidstaten zo zwaarder wegen op de verdragen.

Magnette

Nadat de commissie vorig jaar onder druk van landen als Duitsland en Frankrijk de nationale parlementen al inspraak had gegeven bij het CETA-verdrag, zullen de 38 Europese nationale en regionale parlementen zich dus ook in de toekomst kunnen moeien met handelsverdragen. 

Dat kan verstrekkende gevolgen hebben. Het kan de handelsverdragen met bijvoorbeeld Japan en Mexico waar de EU nu over onderhandelt, fors vertragen. Maar ook voor de handelsdeal die de EU met de Britten zal sluiten na hun vertrek uit de EU, kan de uitspraak gevolgen hebben. De hoop op een snelle brexitdeal krijgt wellicht een knauw.

Magnette ziet de uitspraak als een bevestiging dat zijn houding vorig jaar de juiste was. 'Het Hof bevestigt dat Wallonië in handelsverdragen wel degelijk recht van spreken heeft over conflicten tussen multinationals en lidstaten.'  

Ook Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) is tevreden. 'De uitspraak zit volledig op de Vlaamse lijn', stelt hij. Ook de Vlaamse regering wil 'snel werk te maken van een intelligente opsplitsing tussen handelsakkoorden enerzijds en de beslechting van geschillen tussen investeerders anderzijds', aldus Bourgeois. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect