M/V van de dag

Politieke novice zwicht voor Wit-Russische repressie

De Wit-Russische oppositiefiguur Svetlana Tichanovskaja. ©AFP

Onder grote druk van de 'laatste dictator van Europa' is Wit-Russisch presidentskandidate Svetlana Tichanovskaja haar land ontvlucht.

'Velen zullen me begrijpen, velen zullen me haten. Maar niemand zou geconfronteerd moeten worden met de keuze die ik kreeg.' Zichtbaar ontdaan heeft de Wit-Russische oppositiefiguur Svetlana Tichanovskaja dinsdag met een YouTube-video laten weten dat ze gevlucht is naar Litouwen, waar ze uit voorzorg al haar zoon en dochter had ondergebracht. Haar kroost gaat voor op de politieke revolutie. Tot de vele fans die ze achterliet, prevelde ze: 'Wees voorzichtig, geen enkel leven is waard wat nu gebeurt.'

Op YouTube liet Tichanovskaja weten dat ze gevlucht is.

Tichanovskaja, een 37-jarige huisvrouw en gewezen lerares Engels, bestond het zondag bij de Wit-Russische presidentsverkiezingen Aleksandr Loekasjenko uit te dagen, die al sinds 1994 met ijzeren hand regeert over de voormalige Sovjetrepubliek. Officieel werd 'de laatste dictator van Europa' glorieus herverkozen, met ruim 80 procent van de stemmen. De straatprotesten die sindsdien in de hoofdstad Minsk en elders in het land woeden, doen een ietwat andere uitslag vermoeden.

Sinister

Toen Tichanovskaja maandag een klacht tegen de verkiezingsfraude ging indienen bij de Wit-Russische kiescommissie, verdween ze urenlang van de radar. Volgens de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken kreeg ze de keuze: het land verlaten of gearresteerd worden. Tichanovskaja's entourage laat uitschijnen dat ze een deal sloot om haar campagneleidster, die vorige week opgepakt was, vrij te krijgen.

Dinsdag dook nog een tweede video op, opgenomen voor haar vlucht, waarin ze - onder dwang - haar aanhangers oproept de 'overwinning' van Loekasjenko te aanvaarden en de protesten te staken. De Wit-Russische geheime diensten stelden dan weer dat ze een moordcomplot tegen Tichanovskja verijdeld hadden, dat van haar een 'martelaar' had moeten maken. Het schetst perfect in welke sinistere politiestaat de ruim 9 miljoen Wit-Russen leven. En die ook Tichanovskaja gebroken lijkt te hebben.

Koteletten bakken

Zo overkomt haar hetzelfde als echtgenoot Siarhei, een bekende videoblogger en activist die maandenlang talloze landgenoten interviewde. Waar Loekasjenko zich opwerpt als hoeder van 's lands stabiliteit, getuigde zij over corruptie, repressie, economische stilstand en de schabouwelijke corona-aanpak - wodka drinken en sauna's bezoeken volstonden volgens de eeuwige president. Toen Siarhei Tichanovski zich kandidaat stelde voor de verkiezingen werd hij prompt gearresteerd. Ook andere tegenkandidaten werden geweerd of namen de vlucht.

Met frisse tegenzin nam Svetlana Tichanovskaja dan maar de plaats van manlief in. 'Ik sta liever koteletten te bakken dan president te worden', grapte de huisvrouw tijdens een van haar campagnemeetings, die steeds meer volk op de been brachten. De politieke novice werd zo het verrassende symbool van de opborrelende volkswoede, hoezeer Loekasjenko haar ook weglachte als een 'arm klein meisje' dat gemanipuleerd wordt 'door buitenlandse poppenspelers'.

Oekraïense ellende

Tichanovskaja was nooit van plan echt president worden. Als ze gewonnen had, wilde ze politieke gevangenen vrijlaten en zo snel mogelijk vrije verkiezingen organiseren. Met haar vlucht naar Litouwen zal het volksprotest niet wegebben. Maar of dat Loekasjenko alsnog ten val zal brengen? En zo ja, wordt de Wit-Russische toekomst dan echt beter? In buurland Oekraïne weten ze intussen wat er na de revolutie tegen dwingeland Viktor Janoekovitsj gekomen is: Russische inmenging, chaos en nog meer ellende.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud