Postkaarten uit de hele wereld

Hoe is het gesteld met de economische context van het land waarin onze correspondenten verblijven? En wat denkt de man in de straat daarvan? We nemen u mee naar elf wereldsteden: Amsterdam, München, Parijs, Londen, Rome, Lissabon, Barcelona, Zürich, Peking, Dubai en New York.

 

Nederland

Gezinnen voelen pijn extra

Door Maarten Bakker in Amsterdam

De rechtse regeringscoalitie heeft een pakket van bezuinigingen voor 2012 door het parlement gejaagd. Gemiddeld moeten de Nederlanders komend jaar 1 procent koopkracht inleveren. De ziekenfondsen zullen minder medische verrichtingen vergoeden. Voor de fysiotherapeut en de psycholoog moeten Nederlanders zelf meer gaan betalen. Ook de premie voor de ziekenfondsen zal stijgen. Vooral gezinnen met kinderen worden getroffen. Belastingkortingen raken ze kwijt en crèches worden duurder. Huisartsen verliezen tienduizenden euro’s aan inkomen. De generieke belastingverhoging zal vooral de hogere middenklasse treffen. Die zal voor de personenbelasting veeleer het toptarief van 52 procent moeten betalen. En het kabinet-Rutte komt begin 2012 met een aanvullend bezuinigingspakket. De populaire belastingkorting voor huizenbezitters wordt wellicht versoberd.

‘Ik ben benieuwd of ik mijn huis in 2012 kan verkopen.’ Maurice (49), chef inkoop van een groot installatiebedrijf in Nederland, heeft zijn huis al een jaar te koop staan. De prijs van 350.000 euro heeft hij al met enkele tienduizenden euro’s verkleind, maar er melden zich amper gegadigden.

De belabberde huizenmarkt is de belangrijkste zorg van veel Nederlanders. Zeynep, huisvrouw in Den Haag, en Ali, automonteur, willen remigreren naar Turkije. ‘Zolang we onze woning niet kunnen verkopen, kunnen we de verhuizing niet betalen’, zegt Zeynep (40).

De aankoop van een woning is ook een probleem in Nederland. Jonge gezinnen krijgen nauwelijks nog een hypotheek van banken. Banken dringen er bij huizenbezitters steeds meer op aan dat ze woonkredieten sneller aflossen. Hun behoefte aan cash is blijkbaar groot.

Vivienne (38), moeder van drie jonge kinderen, heeft andere zorgen. Omdat de overheid de vergoeding voor de crèche in 2012 drastisch verlaagt, moet ze er zelf honderden euro’s extra per maand voor betalen. Ze overweegt minder te gaan werken om maar zelf voor haar meisjes te zorgen. ‘En dat is nog gezelliger ook.’

Wies (53) heeft helemaal geen werk meer. Vroeger begeleidde ze jonge vrouwen naar betaald werk, maar de gemeente Den Haag zette in 2009 de subsidie stop.

 

Verenigde Arabische Emiraten

Jonge en verwende bevolking

Door Stéphanie Dechamps in Dubai

Voor het 40-jarige bestaan van de Verenigde Arabische Emiraten werd een fonds van 2 miljard euro opgericht om burgers met schulden te helpen. Ambtenaren die financiële moeilijkheden hebben, zien hun loon volgend jaar verdubbelen. Het emiraat Sharjah heeft ook de pensioenen opgetrokken. Het emiraat Dubai heeft dan weer de toelagen voor water en elektriciteit verdubbeld. De regering wil ook het werk in de privésector stimuleren. De minister van Werkgelegenheid heeft toegegeven dat hij jobs voor de plaatselijke bevolking in de particuliere sector moet subsidiëren om het loonverlies in de openbare sector te compenseren. Tegelijk heeft de Federatie beslist om het aantal buitenlanders op hoge posten in de openbare sector te beperken. Sinds juli werden al heel wat mensen ontslagen. Alle landen rond de Perzische Golf moeten werk bieden aan een plaatselijke bevolking die veelal jong en verwend is.

Dubai lijkt niet te lijden onder de tweede crisisgolf. ‘Ons leven verbetert zelfs omdat Europese bedrijven hun expats terugroepen. Er zijn minder mensen en daardoor dalen de prijzen’, zegt de Canadese Ashley die in de energiesector werkt. ‘Ik merk niets van de wereldwijde depressie. Ik woon in de duurste wijk van Dubai, naast de Burj Khalifa. Dat had ik me vroeger nooit kunnen veroorloven’, zegt de Egyptische journaliste Anna.

De vooruitzichten voor 2012 zijn er positief. De lonen zouden zelfs met 5,5 procent moeten stijgen. ‘Ik blijf nog een tijdje. Ik word goed betaald en het is hier goed wonen. Eigenlijk heb ik elk weekend vakantie’, vertelt Maarten, een Belg die in de havenindustrie werkt. ‘Wij houden het hier voor bekeken. Maar terugkeren naar Europa is geen optie. Het is veel te moeilijk om daar een job te vinden en het is er veel te somber’, zegt Marina, een Française die in de kunstsector werkt. Maar omdat de dirham nu aan de verzwakte Amerikaanse dollar gekoppeld is, worden heel wat lonen minder aantrekkelijk. Al 3 jaar maakt Vincent zich zorgen over de zwakke koers van de dollar tegenover de euro. Maar de voorbije 2 maanden haalt hij opgelucht adem. Ryan moet nog even wachten voor hij zijn dirhams in Canadese dollar kan omzetten. ‘Het is te gevaarlijk om wisselkoersrisico’s te nemen. Daarom beleggen wij alles hier’, zegt Ashley.

 

Duitsland

Crisis is oneerlijk

Door Frédéric Therin in München

Duitsland is op veel vlakken een buitenbeentje. Terwijl de buurlanden alleen maar bezig zijn met besparingen en de economie, heeft de Duitse regering beslist om de belastingen van de burgers te verlagen. Tegen 2014 komt dat voor de Duitse staat neer op 6 miljard euro minder inkomsten.

Het optrekken van de drempel van het belastbare inkomen is vooral voor de laagste inkomens een goede zaak. De herziening van het belastingbarema, om beter rekening te kunnen houden met de inflatie, is voor iedereen goed. En gezinnen die hun kinderen van twee en drie jaar thuis houden, krijgen een uitkering van 100 euro per maand in 2013 en 150 euro in 2014. De economie draait goed en zou dit jaar nog met 2,9 procent moeten groeien. Dit jaar zal de fiscus 571,2 miljard euro binnenkrijgen. Dat is 40 miljard euro meer dan vorig jaar. Er is dan ook ruimte voor een ‘cadeautje’ van 6 miljard euro…

Maar de crisis is oneerlijk. De armen hebben het meest onder de aftakeling van de euro te lijden. ‘Ik verdien amper 5 euro per uur, maar mijn werkgever wil niet weten van een loonsverhoging’, vertelt Sylvia, kassierster in een supermarkt in de voormalige DDR. ‘Ik weet dat zijn argumenten geen steek houden. Ons bedrijf lijdt niet onder de daling van de euro omdat wij niet uitvoeren. Maar als ik klaag, riskeer ik ontslagen te worden.’ De meeste hoog opgeleide werknemers en kaderleden hebben geen reden tot klagen. ‘Grote bedrijven, zoals de onze, slagen er niet in gepast personeel te vinden’, weet Mathias, ingenieur bij BMW. ‘Wij willen al maanden een informaticaspecialist aanwerven, maar vinden er geen’, zegt ook Peggy Mittenzwei die werkt voor een filiaal van Siemens.

Duitsers die spaargeld opzij hadden staan, hebben er wel geld aan toegelegd. ‘Tweeënhalf jaar geleden begon ik goud te kopen om een deel van mijn geld veilig te beleggen’, vertelt Christian, die in de textielsector werkt. Heel wat particulieren beleggen in vastgoed. Dat is nieuw in een land waar meer dan de helft van de gezinnen zijn hoofdverblijfplaats huurt. ‘Kandidaat-kopers stromen toe zodra wij een bouwproject op de markt brengen’, zegt Jörg van vastgoedkantoor Real-Wohnbau. ‘Ze kopen dure eigendommen op plan en leggen soms veel cash op tafel. Vaak bieden ze zelfs veel meer dan de aangeboden prijs.’

 

Italië

Italië in een dieptepunt

Door Silvia Benedetti in Rome

De regering van technocraten, geleid door voormalig Europees commissaris Mario Monti, heeft aangekondigd dat ze zware, maar noodzakelijke hervormingen zal doorvoeren om het land en de euro te redden. Het reddingsplan met forse besparingen, begrotingsdiscipline en grote opofferingen treft de Italianen in hun portemonnee en heeft ook gevolgen voor de toekomst van hun pensioen. De nieuwe regering heeft de grondbelasting op de hoofdverblijfplaats opnieuw in voege gesteld, iets wat Berlusconi had afgeschaft. Indien nodig, wordt ook in het tweede kwartaal de btw opgetrokken: van 21 naar 23 procent. Dat ter compensatie van de verlaging van de sociale en patronale lasten die als doel hebben de groei weer aan te zwengelen. Een hervorming van de arbeidsmarkt moet bijdragen tot een grotere flexibiliteit, het terugdringen van illegaal werk en een betere integratie van jongeren en vrouwen. In de strijd tegen belastingfraude werd een voor Europa atypische maatregel genomen. Zo werd het gebruik van cash geld drastisch ingeperkt. Voortaan mogen individuen maximaal 1.000 euro cash betalen. Voor overheidsdiensten is dat slechts 500 euro. De regering heeft de verlenging van de duur van de pensioenbijdragen afgekondigd. En de pensioenleeftijd wordt opgetrokken. De indexering van de pensioenen van meer dan 1.400 euro per maand wordt in 2012 en 2013 beperkt tot maximaal de inflatie.

Gezien de mogelijke dramatische gevolgen van deze zware crisis lijken de Italianen geen andere keuze te hebben dan de nieuwe regering te volgen in haar besparingen. Volgens recente peilingen zou de regering van Mario Monti zelfs vrij populair zijn. De mate waarin de ondervraagden instemmen met zijn plannen, varieert in functie van hun politieke afkomst. De kiezers uit het centrum van het land zijn het er min of meer mee eens, terwijl de kiezers van de Liga Nord een kritische, afwachtende tot zelfs afwijzende houding aannemen. Vooral armen zijn bang voor die ‘regering van bankiers’. Duizenden mensen hebben zich in de grootste steden van het land verzameld om te protesteren tegen een besparingsplan dat de armen nog dieper de armoede induwt en de rijken beschermt.

Ook de voornaamste vakbonden zijn ongerust. Zij vrezen dat, ondanks een hogere belasting op luxeproducten en financiële activa in Italië en in het buitenland, vooral de kleine vastgoedeigenaren, de kwetsbare werknemers en de gepensioneerden het gelag van de crisis zullen betalen.

 

Frankrijk

Werkloosheid blijft grootste zorg

Door Isabelle Repiton in Parijs

De besparingsplannen van de regering-Fillon treden pas op 1 januari in voege. Maar ze zullen zeker tot een daling van de koopkracht leiden. Het verlaagde btw-tarief wordt verhoogd van 5,5 naar 7 procent en de grondslag van de sociale bijdragen wordt verruimd. De sociale uitkeringen worden bevroren en er komt een taks op suikerhoudende dranken, een verhoging van de taksen op tabak en alcohol en een verdubbeling van de taks op de aanvullende ziekteverzekeringen. Er komt ook een belasting voor de superrijken met een inkomen van meer dan 500.000 euro per jaar. Ook de middenklasse verwacht een belastingverhoging. Door de stijging van de lokale belastingen en de steeds duurder wordende energie- en brandstofprijzen hebben de Fransen echter de indruk dat ze al jaren aan het besparen zijn. De inkomsten uit kapitaal, zoals intresten en dividenden, worden zwaarder belast en vastgoedbeleggingen worden minder aantrekkelijk.

Een zaakvoerder van een bedrijf dat maaltijden aan huis levert, vertelt dat hij niet weet of de verhoging van het verlaagde btw-tarief ook voor hem zal gelden. Mocht dat het geval zijn, dan zal de concurrentie hem niet toelaten die stijging door te rekenen in de prijs van de maaltijden. Vaak zijn die bestemd voor gepensioneerden met een bescheiden inkomen. Hij zal dus op zijn marges en op de kosten moeten beknibbelen. ‘Momenteel gaat het slechts om kleine maatregelen. Voor de echte besparingen moeten we wachten tot na de verkiezingen. Het maakt niet uit wie president wordt, de middenklasse zal zwaar getroffen worden’, zegt hij.

Maar soberheid biedt ook voordelen. ‘De mensen zullen verplicht worden hun consumptiegewoonten aan te passen, minder weg te gooien, zich op essentiële zaken te focussen, solidair te zijn en elkaar te helpen’, meent een vroedvrouw. ‘Zolang bepaalde openbare diensten niet worden afgeschaft, leven we in een land waar onderwijs en gezondheidszorg gratis zijn’, meent ze.

Werkloosheid blijft de grootste zorg. Liefst 66 procent van de Fransen is bang om zijn job te verliezen. Want het ziet er niet naar uit dat de conjunctuur verbetert. Wie een vaste baan heeft, is opgewassen tegen de besparingsmaatregelen. Maar voor werklozen breken bijzonder harde tijden aan.

 

Portugal

Onzekerheid en angst regeren

Door Wouter De Broeck in Lissabon

Het voorbije jaar kregen de Portugezen het ene besparingsplan na het andere te verwerken. Eerst van de hoogst onpopulaire regering-Socrates, die 5 procent uit het ambtenarenloon sneed en het hoogste btw-tarief optrok van 21 naar 23 procent. En sinds juni van de nieuwe centrumrechtse coalitie onder leiding van Pedro Passos Coelho, die meteen bij haar aantreden de kersttoeslag halveerde en 23 in plaats van 6 procent btw hief op gas en elektriciteit. Ook de prijzen van het openbaar vervoer stegen met 15 procent. Terwijl de pensioenen, behalve de laagste, bevroren bleven en werkloosheidsuitkeringen onder druk van de trojka beperkt werden tot 18 maanden.

In oktober schokte Passos Coelho de natie door de kerst- en vakantietoeslag van ambtenaren en gepensioneerden die meer dan 1.100 euro krijgen, te schrappen. En opnieuw ging de btw omhoog voor enkele producten met het laagste tarief. Iedereen houdt zijn hart vast voor 2012. Uit elke nieuwjaarswens spreekt vrees. Want het ergste moet nog komen.

Hugo Rocha (41), een alleenstaande leraar Spaans aan een middelbare school in Portimão, in de Algarve, maakt de rekening: 5 procent minder salaris sinds januari, een halve 13de maand. ‘Het scheelt veel op het einde van de maand. Ik loop de hele tijd te rekenen hoeveel ik precies kan uitgeven. In de supermarkt zijn het alleen goedkope merken.’ Ook op school heeft de spaarwoede toegeslagen. ‘Er wordt nauwkeurig op toegekeken dat we geen fotokopie te veel nemen. De uitstapjes zijn allemaal geschrapt.’ Ook sociale steun wordt meer gecontroleerd. ‘Laatst hadden we een leerling die zogezegd geen boeken kon betalen, maar wel naar het buitenland op vakantie ging. Dat soort situaties wordt nu gerapporteerd. De steun is meteen ingetrokken.’

Onzekerheid en angst regeren. Zelfs de staat laat het als werkgever afweten. ‘Ik ben aan het werk via een contract van een maand dat telkens automatisch wordt verlengd. Het is een makkelijke manier van geld sparen, want wanneer de lessen in juni gedaan zijn, kunnen ze me gewoon aan de deur zetten. Het extra administratieve werk dat gedaan moet worden in de maanden juli en augustus, is allemaal voor het vaste personeel.’ Volgend jaar zal Hugo nog 12 in plaats van 14 keer loon uitbetaald krijgen, een hap van 15 procent uit zijn budget.

 

Groot-Brittannië

Britten hebben er genoeg van

Door Géraldine Vessière in Londen

Een overheidsschuld van meer dan 75 procent van het bbp, een begrotingstekort van ruim 10 procent, een zwakke groei, stijgende werkloosheid,… Groot-Brittannië staat er niet goed voor. In mei 2010 kondigden de Britse conservatieven en de liberaal-democraten die samen de coalitie van premier David Cameron vormen, een besparingsplan aan om de economie weer uit het slop te halen. Doel: de schuld en het tekort terugdringen tegen het eind van de legislatuur, tegen 2015 dus. Hoe? Door het personeelsbestand in de openbare sector te verkleinen en de sociale systemen te hervormen. Maar de bevolking heeft daar slecht op gereageerd. De Britten zijn massaal op straat gekomen om tegen het besparingsplan te protesteren.

En omdat de groei het liet afweten (0,9% tegenover 1,7% in 2011 en 0,9% tegenover 2,5% in 2012), heeft het plan niet het verhoopte resultaat opgeleverd. Gevolg: de regering heeft de termijn die werd vooropgesteld om de schuld terug te dringen, uitgesteld tot 2016-2017 en haar bezuinigingspolitiek voortgezet. Gelijktijdig werd geld vrijgemaakt om infrastructuurwerken te financieren en kmo’s te ondersteunen.

‘Ik probeer mij uit de slag te trekken, maar ik heb het momenteel erg moeilijk om de huur te betalen’, vertelt een jonge vrouw die werkt als hondenoppas. ‘Momenteel heb ik werk, maar ik verdien erg weinig. Bovendien werk ik maar 3 dagen per week. De mensen geven minder uit aan hun huisdieren. Daardoor daalt de vraag.’

‘Ik woon nog maar 3 jaar in Londen. Ik kan dus niet vergelijken met de periode voor het uitbreken van de crisis’, vertelt Josie. ‘Ik voel vooral de gevolgen van de vastgoedcrisis en ik slaag er niet in geld opzij te zetten. Ik geef al mijn geld uit aan dagelijkse behoeften.’ Toch bleven sommigen gespaard. Zo vertelt een kunstenaar en vader van drie kinderen die les geeft aan de universiteit, dat hij nog geen grote veranderingen waarneemt. ‘Maar dat zal niet lang meer duren.’ Een bediende van het gemeentebestuur bevestigt dat: ‘Ik heb nog niet onder de crisis te lijden, maar dat komt nog wel. Heel wat kennissen zijn hun werk al kwijtgeraakt.’

‘Ik heb mijn kerstgeschenken gekocht via Amazon en bij privéverkopers. Dat is goedkoper dan de traditionele winkels’, zegt een jonge Française die in Londen woont. ‘Veel van mijn vriendinnen hebben zelf hun geschenken gemaakt.’ Een jonge Belg die al 7 jaar in Londen woont, vertrouwt ons dan weer toe: ‘Ik leef in het heden. Het heeft geen zin om te panikeren over het onbekende.’

 

China

Vastgoed baart Chinezen kopzorgen

Door Stéphane Pambrun in Peking

Het was geen goed jaar voor Chinese vastgoedmakelaars. Miljoenen vierkante meters raakten niet verkocht en de prijzen rezen de pan uit. Maar misschien wordt de wet om te lenen voor vastgoed in 2012 wel versoepeld. Althans dat hopen miljoenen Chinezen die ervan dromen een eigen woning te kopen. Dat is in China geen eenvoudige klus. De regering heeft kredietverlening fors aan banden gelegd. Bovendien is de rente pijlsnel gestegen. En wie een tweede appartement wil kopen in Peking of Sjanghai moet nu een voorschot van 40 tot 50 procent van de totale prijs neertellen. Kandidaat-kopers voor een eerste woning moeten het bewijs leveren dat ze zeker 5 jaar inkomstenbelastingen hebben betaald in de stad waar ze zich willen vestigen. In de hoofdstad loopt de kostprijs soms op tot meer dan 8.000 euro per vierkante meter. Voor een klein appartement in de chique buurt van Peking komt dat neer op liefst 50 jaar loon.

‘We hebben in december niets verkocht’, zegt de zaakvoerder van een vastgoedkantoor in Peking. ‘De mensen wachten af. Ze willen weten welke maatregelen de regering zal nemen.’ Wang Li, een dertiger die op het punt staat te trouwen, wil zo snel mogelijk kopen. ‘In China is het erg belangrijk om een woning te bezitten. Ik kan niet trouwen als ik geen eigen dak boven mijn hoofd heb. Het probleem is dat ik zelf te weinig kan inbrengen. Ik moet dus aankloppen bij mijn familie.’ Ook een van zijn vriendinnen klaagt over de forse prijsstijgingen. ‘Niet alleen vastgoed is erg duur. Ook vlees is in prijs verdubbeld en groenten zijn deze winter 30 procent duurder geworden.’ De Chinezen maken zich ook zorgen over de inflatie. ‘De regering verhindert dat we consumeren. Ze doet dat om de prijsstijgingen aan banden te leggen’, zegt Li Fang, een zakenman op zoek naar geschenken voor het Chinese Nieuwjaar. ‘Laat mij toch iets kopen als ik dat zelf wil en kan!’, roept hij uit. ‘Anders zal iedereen het land verlaten.’

China kan in 2012 de belangrijkste markt ter wereld worden voor luxeproducten. Want Amerikanen en Japanners lijden onder de crisis. De Chinezen willen consumeren. Met het jaar van de draak, dat in 2012 van start gaat, hebben de Chinese consumenten er weer zin in gekregen.

 

Zwitserland

Contrast in Zwitserland

Door Tasha Rumley in Zürich

De Zwitserse economie heeft een probleem. Ze presteert te goed in verhouding tot de Europese economie. Dat heeft als gevolg dat de Zwitserse frank in augustus zelfs even met pariteit tegenover de euro flirtte. De Zwitserse Nationale Bank nam daarop een historische beslissing. Ze kocht miljarden euro’s om zo een minimumkoers van 1,20 frank voor 1 euro te kunnen garanderen. Want in een economie waar de helft van het bbp afhankelijk is van de uitvoer, is een dure frank erg nadelig. De machine-industrie krimpt al enkele maanden. En zelfs farmaceutische bedrijven, zoals Novartis, gaan er stilaan op achteruit. De banken hebben zware imagoschade opgelopen als gevolg van belastingontduiking en het overmaken van klantenlijsten aan de Verenigde Staten. Bij UBS en Crédit Suisse gaan duizenden banen verloren. De horloge-industrie is in topvorm door de sterke vraag uit China. Die tegenstrijdige signalen houden de werkloosheid structureel laag (3,1%), hoewel die in 2012 wel eens zou kunnen toenemen.

In tegenstelling tot de buurlanden zijn de overheidsfinanciën bijna onfatsoenlijk goed. De Bondsraad heeft een overschot van 3,6 miljard Zwitserse frank (3 miljard euro) terwijl werd gerekend op een tekort van 2 miljard frank. Op begrotingsvlak is jarenlang uitgegaan van de somberste scenario’s. De Zwitserse regering tast dan ook diep in de buidel om haar broze economie te ondersteunen. Zo kregen de exportindustrie en de toerismesector voor 800 miljoen frank rechtstreekse hulp toegekend.

De Zwitsers anticiperen al sinds de zomer op de crisis. De handelaars trachten de dalende verkoop te compenseren door uitzonderlijke koopjes. Mensen gaan ook opnieuw vaker shoppen in Frankrijk en Duitsland. Bijna een derde van de Zwitsers doet zijn kerstinkopen in het buitenland. Dat blijkt uit een enquête van Ernst & Young. Dat neemt echter niet weg dat het in de Bahnhofstrasse, de duurste straat van Europa, tijdens de uitzonderlijke openingsdagen wemelt van de klanten, zoals op de zondagen van de advent.

Volgens analisten is er in 2012 een crisis op komst, maar de burgers hechten daar niet veel geloof aan. Europese werknemers blijven toestromen. Dat bewijst dat het land in goede economische gezondheid verkeert, wat de illusie van de Zwitserse ‘Sonderfall’ (uitzondering) in de hand werkt. ‘Door de Europese crisis wordt onze frank nog sterker’, meent Laura, een 30-jarige marketingbediende. Zoals zoveel Zwitsers denkt zij er niet aan om scheep te gaan met Europa. Een Europa dat volgens de Zwitsers op barsten staat…

 

Verenigde Staten

14 miljoen mensen zonder werk

Door Roel Verrycken in New York

Het was weer een crisisjaar in de VS, eentje waarin de huizenmarkt onderkoeld bleef en de werkloosheid rond 9 procent blijft hangen. De dikste mist van de recessie is nu opgetrokken. Maar toch blijft het gevoel hangen dat de economie stilstaat. Vanuit Manhattan, het bruisende eiland van luxe, valt het niet altijd even goed te merken. Daar pieken de vastgoedprijzen weer als vanouds. En in de eindejaarsperiode kan er bij de meeste Amerikanen best wel wat af. Soms hoor je wel eens van ‘recessiemoeheid’ spreken. Veel New Yorkers hebben genoeg van dat zuinig zijn. Maar de tering moet nog altijd naar de nering gezet worden. Het vertrouwen van de consument zit nog altijd ver onder het normale optimisme van de Amerikaan, blijkt uit de barometers. Er zijn nog altijd 14 miljoen mensen zonder werk, en het pijnlijkste van allemaal: steeds meer mensen geven de zoektocht op. Het voedt de vicieuze cirkel.

Meer nog dan in de voorbije jaren zal de economie een overheersend thema worden van 2012. Want er zijn verkiezingen in november, de eerste stembusgang sinds de doorbraak van de recessie eind 2008 en begin 2009. Toen Barack Obama in november 2008 het land en de hele wereld verbaasde, was er wel al een financiële crisis in Wall Street aan de gang. De economie stond toen nog voor het ergste. Sindsdien hebben de Amerikaanse gezinnen de schuldenberg danig groter zien worden. Daarom is regelmatig te horen dat het wegwerken van de rode cijfers bij de huishoudens als een van de voornaamste plannen voor het nieuwe jaar geldt. ‘Als ik één goed financieel voornemen heb, dan is het wel om mijn schulden bij de kredietkaartmaatschappijen te verkleinen’, horen we vaak. Kleine ondernemers hopen dat ze opnieuw wat meer activiteit zien en dat hun bedrijf een beter boekjaar kan beleven dan het voorgaande. Pensioenen lijken ook een wederkerende zorg te zijn bij een rondvraag over financiële vooruitblikken op 2012. Experts raden collectief aan om een goed pensioenplan op te stellen, zeker voor vijftigplussers. Voor beleggingen lijken de voornemens verdeeld, met voorzichtigheid als rode draad. De kiezer zal zeker zijn financieel-economisch zorgen projecteren op de twee presidentskandidaten die het tegen elkaar zullen opnemen in november. Dat zal doorslaggevend zijn in de uitslag.

 

Spanje

Spanjaarden halen broekriem aan

Door Lex Rietman in Barcelona

Spanje staat aan de vooravond van een nieuwe golf van besparingen onder het pas aangetreden kabinet van Mariano Rajoy. Het probleem is dat de conservatieve premier uiterst vaag is over hoe hij de pijn wil verdelen. Rajoy kondigde voor 2012 besparingen aan van in totaal 16,5 miljard euro op alle uitgavenposten behalve de pensioenen. Ook al blijft het bij die 16,5 miljard euro, dan is dat nog altijd fors meer dan de 15 miljard euro die Zapatero bespaarde het afgelopen anderhalf jaar. Die besparingen troffen vooral de gewone Spanjaarden. De pensioenen werden bevroren, ambtenarensalarissen verkleind en de ‘babycheque’ van 2.500 euro werd afgeschaft. Kortingen op de budgetten van de gewesten hebben geleid tot verlagingen van socialebijstandsuitkeringen. De algemene verwachting is dat Rajoy patiënten zal laten betalen voor recepten en eerstehulpbehandelingen in de openbare gezondheidszorg.

De crisis laat diepe sporen na bij de Spanjaarden. Wie werk heeft, voelt zich ondanks de daling van zijn koopkracht bevoorrecht en hoopt vooral zijn baan niet te verliezen. Standhouden en het einde van de maand halen, veel verder reiken de aspiraties op de drempel van 2012 niet.

Maria José (43) verloor haar baan in de fabriek vijf maanden geleden als gevolg van de crisis. ‘Het bekende verhaal: de laatste die er aan de slag gaat, is de eerste die mag weggaan. Met alle besparingen die ons opgelegd worden door Europa, verwacht ik niet dat de situatie snel opklaart. Mijn voornemens voor 2012? De broekriem aanhalen en alleen het meest noodzakelijke uitgeven. Anders haal je het einde van de maand niet, vooral als je werkloos bent.’ Juan (57) heeft zelf niet te klagen. Hij heeft een goed inkomen als onderhoudstechnicus op de luchthaven. Maar wat hij om zich heen ziet, stemt hem niet vrolijk. ‘Ik heb nog nooit z veel mensen oud ijzer en voedsel zien zoeken in de vuilcontainers als nu. We gaan de richting van een derdewereldland op en dat is triest’, zegt hij.

Raúl (24) zit in de autohandel en die ligt bijna stil. ‘We verkopen bijna niks, er is gewoon geen geld.’ Ambities of voornemens kan hij niet bedenken. Voor een studie heeft hij geen geld en tegen de crisis in zijn sector valt volgens hem weinig te doen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud