Sanofi teruggefloten in geopolitieke race naar coronavaccin

©REUTERS

De Franse farmareus Sanofi schopt keet met de aankondiging dat de Verenigde Staten als eerste toegang zouden krijgen tot hun coronavaccin. Na zware Franse en Europese druk wordt het vaccin nu voor iedereen toegankelijk. Of toch niet helemaal?

De race naar een betrouwbaar coronavaccin wordt met de dag venijniger en ontaardt stilaan in een geopolitiek gevecht op het hoogste niveau. De Amerikaanse president Donald Trump zwaait kwistig met geld voor onderzoek maar eist in ruil voorrang voor het gebruik. Trump pakt met die tactiek Europa, dat opteert voor eerlijke en universele toegang tot een vaccin, telkens weer in snelheid. 

Een eerste valse start van de race veroorzaakte Trump al midden maart door het Duitse biofarmabedrijf CureVac, met thuisbasis in Tübingen, in zijn zak te steken. CureVac ontwikkelt een experimenteel vaccin en gaat in juni al van start met testen. Trump bood de onderzoekers in Tübingen aan hun vaccintechnologie te kopen en het vaccin vervolgens 'alleen voor de VS' te houden.

Duitse politici reageerden woest en alarmeerden de Europese Commissie. Met een Europese garantie van 80 miljoen euro kon Commissievoorzitster Ursula von der Leyen de Duitse zorgen om een Amerikaanse overname annex exclusiviteit voor het vaccin opzijschuiven.

Donorconferentie

Von der Leyen beseft dat de coronacrisis pas voorbij zal zijn als die in heel de wereld, tot in het kleinste dorp, achter de rug is. Een vaccin, therapie en betrouwbare test is snel nodig, want de pandemie slokt enorm veel geld op. Daarom lanceerde de Commissie tien dagen geleden een virtuele donorconferentie om geld in te zamelen voor een wereldwijde samenwerking.

De donorconferentie leverde 7,4 miljard op als startbudget. Het is de bedoeling dat het virtuele geldschaaltje blijft rondgaan en aandikken. Toch bleek toen al dat Trump alleen voor zichzelf rijdt en ook China liefst een eigen race loopt.

Woensdag kwam een nieuwe kat op de koord. Het Franse farmabedrijf Sanofi, dat werkt aan twee vaccins tegen Covid-19, kondigde aan dat de Verenigde Staten voorrang zouden krijgen als het bedrijf een doeltreffend vaccin kan ontwikkelen. De grote baas van het farmaconcern, Paul Hudson, gebruikte als argument het feit dat de VS nu eenmaal een samenwerkingsakkoord sloten met Sanofi en het vaccinonderzoek financieel ondersteunen.

Het nieuws over de bevoorrechte Amerikaanse toegang sloeg in als een bom in Parijs. 'Een vaccin mag niet vallen onder de wetten van de vrije markt', zei premier Édouard Philippe. 'Over gelijke toegang valt niet te onderhandelen. Donderdag stuurde Sanofi zijn boodschap bij: het vaccin is beschikbaar 'voor alle burgers, ongeacht hun nationaliteit'. Toch blijft Hudson erbij dat Amerikaanse patiënten de in de VS geproduceerde vaccins eerst zullen krijgen.

Leven of dood

De rel laat zien dat de VS veel doortastender in het onderzoek naar een vaccin stappen. Ook Sanofi zelf liet duidelijk merken dat de Amerikanen veel sneller en beter uitgerust aan de start van de race komen. 

We hebben een beleid nodig dat erover waakt dat vaccins en medicatie toegankelijk zijn voor iedereen. We rekenen nu te veel op de goodwill van de farmabedrijven.
Petra De Sutter
Europees Parlementslid

De ngo Oxfam vindt dat het 'niet aan farmabedrijven is te bepalen wie leeft en wie sterft'. Oxfam pleit ook voor patentvrije vaccins en tests, en eerlijke verdeling onder alle landen en rekent op toezicht door de Wereldgezondheidsorganisatie op een eerlijke verdeling wereldwijd.

Een gelijkaardige boodschap was donderdag ook te horen in het Europees Parlement. Dat debatteerde over coronavaccins en patenten. 'We hebben een beleid nodig dat erover waakt dat vaccins en medicatie toegankelijk zijn voor iedereen. We rekenen nu te veel op de goodwill van de farmabedrijven', zei Petra De Sutter (Groen). 

In dat kader is het Europees Parlement ook geen voorstander van patenten op Covid-19-remedies. De Sutter krijgt er brede steun om via dwanglicenties kennis beschikbaar te maken voor andere producenten. Dat drukt ook de prijs van een vaccin. Een andere optie is een pool van patenten organiseren, zoals nu al bestaat voor hiv, tuberculose en hepatitis C.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud