nieuwsanalyse

Trump duwt VS in het isolement

Donald Trump kondigde donderdag in de tuin van het Witte Huis aan dat de Verenigde Staten zich terugtrekken uit het Klimaatakkoord van Parijs. ©EPA

De Amerikaanse president Donald Trump stapt uit het klimaatakkoord van Parijs. Hij wil de volgende drie jaar overeen ‘eerlijkere en minder dure deal’ onderhandelen.

Trump lijkt zichzelf zo economisch in de voet te schieten en politiek te isoleren. Alle overige landen kiezen immers voor ‘planet first’.De Amerikaanse president hakte gisteravond eindelijk de klimaatknoop door. Daarmee haalde hij zich de ergernis van zo'n beetje de hele rest van de wereld op de hals. De VS kiezen voor ‘America first’ en stappen uit het klimaatakkoord van Parijs, dat eind 2015 werd gesloten en minder dan een jaar later al van kracht werd.

Trump noemde het zijn ‘heilige plicht’ de Amerikanen te beschermen tegen dat slechte akkoord. Doorgaan met het wereldwijde klimaatverdrag zou massaal jobs kosten in de industrie. Bovendien kosten de bijdragen van de VS aan het groene klimaatfonds van de Verenigde Naties een fortuin, zei Trump.

Klimaattweets van Trump

6 november 2012

‘Het concept van opwarming van de aarde werd gecreëerd door en voor de Chinezen om de Amerikaanse industrie niet-concurrentieel te maken.’

26 juni 2013

‘Obama’s speech over klimaatverandering was akelig. Het zal onze levensstandaard verlagen en de kosten voor voedsel en brandstof verhogen.’

14 oktober 2014

‘Terwijl IS en ebola zich als een vuur verspreiden, heeft de regering-Obama net een rapport afgeleverd over de strijd tegen klimaatverandering.’

19 oktober 2015

‘Het is berekoud buiten, ze noemen dat een enorme vriesperiode, weken vroeger dan normaal. Man, we kunnen echt een goeie dosis opwarming gebruiken.’

De uitstapprocedure uit het klimaatakkoord van Parijs duurt evenwel lang. Pas over drie jaar kan Trump effectief vragen om eruit te stappen. Hij maakte zich gisteren sterk dat hij in de tussentijd een eerlijker akkoord wil afsluiten. ‘Als dat lukt, is dat meegenomen. Als het niet lukt, is dat voor mij ook goed.’

In zijn kiescampagne beloofde Trump al uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen. Hij maakte intussen het Amerikaanse milieuagentschap EPA monddood, dat verantwoordelijk zou zijn voor nieuwe Amerikaanse uitstootnormen. Hij zette ook in op vervuilende energie uit steenkool en hij gaf zijn fiat voor het aanleggen van omstreden pijpleidingen.

Bij zijn Europese rondreis vorige week werd Trump aangesproken op zijn klimaatplannen. Dat dat overleg weinig goeds voorspelde, bleek uit de harde reacties van de Duitse kanselier Angela Merkel. Trump beloofde pas deze week klaarheid te scheppen over zijn standpunt. De voorbije dagen werd de druk nog groter om toch in Parijs te blijven. ‘Alstublief @realdonaldtrump: maak het (politieke) klimaat niet erger’, twitterde Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk gisteren nog.

VS stapte ook al uit Kyoto

De Amerikanen hebben een reputatie voor klimaat. Tijdens de aardetop in Rio de Janeiro in 1992 was toenmalig senator Al Gore een van de drijvende krachten achter de VN-kaderconventie tegen klimaatverandering. Diezelfde Gore was vicepresident toen het Kyotoprotocol werd afgesloten in 1997. Voor het eerst werden industrielanden verplicht de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Maar president George Bush (junior) weigerde dat akkoord te ratificeren, omdat het de Amerikaanse economie zou schaden.

Met Trump lijkt de geschiedenis zich te herhalen. De voorganger van Trump, Barack Obama, trok in Parijs mee aan de kar. Hij beloofde een vermindering van de VS-uitstoot van broeikasgassen met 28 procent in 2025, vergeleken met 2005.

3 vragen over het klimaatakkoord

1. Wat is zo belangrijk aan het klimaatakkoord van Parijs?

Het is het eerste wereldwijde klimaatakkoord waarin álle landen zich engageren voor een gezamenlijke inspanning om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 of maximaal 2 graden Celsius. Vorige klimaatakkoorden, zoals dat van Kyoto, eisten enkel inspanningen van de rijke landen. De basis van alle klimaatafspraken is de kaderconventie tegen klimaatverandering (UNFCCC) van 1992.

2. Kan het akkoord van Parijs nog verdwijnen?

Het akkoord van Parijs, beklonken in december 2015, trad al in voege op 4 november 2016 en blijft dus overeind. 147 van de 195 landen die het klimaatakkoord onderschreven, ratificeerden het al, goed voor meer dan 80 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Slechts twee landen, Nicaragua en Syrië, doen uiteindelijk niet mee.

3. Hoe dwingend zijn de afspraken van Parijs?

Alle landen leggen vrijwillig klimaatplannen voor. Het doel van 2 graden Celsius is evenwel nog veraf. De EU zet de engagementen van Parijs wél om in bindende wetgeving en belooft 40 procent minder CO2-uitstoot tegen 2030.

Het akkoord van Parijs opblazen kan Trump niet. Maar zonder de VS wordt het wel moeilijker ‘een gevaarlijke verandering van het klimaat op deze planeet te vermijden’, erkent een EU-expert. De VS zijn goed voor 15 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Ze zijn na China de grootste vervuiler.

De VS hebben er de voorbije decennia trouwens weinig van gebakken. De EU verminderde tussen 1990 en 2015 de uitstoot van broeikasgassen met 23,6 procent, blijkt uit cijfers die het Europees milieuagentschap vrijgaf. De uitstoot in de VS steeg in diezelfde periode met 3,5 procent.

EU vliegt China in de armen

De VS komen met hun uitstap in hetzelfde clubje terecht als Syrië en Nicaragua, de enige twee landen die niet meedoen aan de wereldwijde strijd tegen klimaatverandering. Er is de voorbije dagen druk diplomatiek overleg geweest.

Maar er is niet één land dat bereid is de VS te volgen. Integendeel: China, India, Rusland en andere landen benadrukten de voorbije dagen dat ze verder willen met Parijs, ook zonder de VS. EU-commissaris voor Klimaat Miguel Arias Cañete beklemtoont dat ‘de EU het klimaatleiderschap wil blijven opnemen’.

Trump duwt de VS met zijn ‘America First’-beleid en de uitstap uit Parijs helemaal in het isolement. Dat de VS een door alle landen ondertekend akkoord willen verlaten, maakt het land alweer een stuk onbetrouwbaarder. De VS dreigen zo hun rol als wereldleider kwijt te spelen.

‘Dit kan een katalysator zijn voor samenwerking tussen de anderen’, zegt Jean-Pascal van Ypersele, de Belgische topklimatoloog. China zit helemaal op de lijn van de EU en wil de strijd tegen klimaatverandering zelfs nog intensiveren. De Chinese premier Li Keqiang overlegde daarover gisteren en vandaag in Brussel met de EU-topfiguren.

Als de VS het verdrag van Parijs verlaten, kan ik niet anders dan vertrekken als adviseur van Trump.
elon musk
Tesla-topman

Trump dreigt zich ook economisch in de voet te schieten. Hij bleef doof voor de oproep van de oliereus ExxonMobil en technologiebedrijven als Apple. Tesla-baas Elon Musk kondigde aan dat hij Trump niet langer wil adviseren.

‘De toekomst zit net in de technologie van hernieuwbare energie’, zegt Jos Delbeke, de chef van de Europese klimaatadministratie. ‘Amerikaanse bedrijven beseffen dat. En China zet daar al volop op in.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud