nieuwsanalyse

Trump speelt gevaarlijk spel met de hele wereld

©Bloomberg

Amerikaans president Trump heeft na fronten tegen zijn vijanden ook een front tegen het bevriende Europa geopend. Escaleert de beginnende handelsoorlog?

‘De Amerikaanse uitstap uit het klimaatakkoord van Parijs, de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem en het opzeggen van de nucleaire deal met Iran hadden onze relaties met de VS al flink bekoeld’, gaf Europees Commissaris voor Handel Cecilia Malmström gisteren toe.

Maar dat Amerikaans president Donald Trump met zijn America First-beleid en importtarieven op staal en aluminium ook de oudste en getrouwste medestanders van de VS frontaal zou aanpakken, wordt als een regelrecht affront en als totaal onrechtvaardig ervaren. Zelfs de Britten ondervinden nu dat hun zo geroemde ‘speciale relatie’ met de Verenigde Staten niets om het lijf heeft. Het doet dezer dagen heel wat vragen rijzen.

1. Waarom heffingen op staal en aluminium?

De Amerikaanse staalindustrie nieuw leven inblazen was een centraal thema in Trumps kiescampagne en de hoeksteen van America First. Staal en aluminium zijn ook belangrijk voor de Amerikaanse defensie. Trump voert die belofte nu uit door de invoer van staal te onderwerpen aan een bijkomend tarief van 25 procent en 10 procent voor aluminium.

Hij kondigde de invoerheffingen al aan in maart, in de hoop op eenzijdige toezeggingen. Zuid-Korea was het enige land dat aanbood de staalinvoer naar de VS drastisch te beperken. Seoel deed dat om de VS gunstig te stemmen in het politiek gevoelige dossier van de Koreaanse hereniging.

De tijdelijke uitzondering op de handelssancties voor Europa, Canada en Mexico liep vrijdagochtend onherroepelijk af. Trump blijft het spel hard spelen. Zo weigerde hij een bilaterale ontmoeting met de Canadese premier Justin Trudeau tenzij diens land belangrijke concessies doet in de onderhandeling over een ‘verbeterd’ Nafta-vrijhandelsakkoord.

2. Hoe reageert Europa?

De Europese Commissie diende vrijdag officieel een klacht in bij de Wereldhandelsorganisatie WHO tegen de Amerikaanse ‘illegale en protectionistische invoerheffingen’. ‘Niet antwoorden zou betekenen dat we de tarieven aanvaarden,’ beklemtoont Malmström. Europa probeert ook andere landen mee te trekken in een beroep bij de WHO.

De Europese Unie volgt zo strikt de multilaterale regels. De klacht geeft Europa het recht zelf de invoer van staal en aluminium te monitoren en maatregelen te treffen bij een verhoging van de import. Europa moet wel bewijzen dat de eigen industrie schade lijdt.

Daarnaast kan Europa een reeks tarieven heffen op Amerikaanse producten om het verlies aan markttoegang in de VS te compenseren. De EU-landen gaan de lijst met bourbon, jeans, fruitsap en Harley’s in de komende weken afkloppen. Ze kunnen dan tegenmaatregelen treffen voor hoogstens 2,8 miljard euro. Na drie jaar of als Europa gelijk krijgt van de WHO, komt er een tweede golf met Europese invoertarieven.

Eind volgende week is er een top van de G7, de belangrijkste industrielanden. Nu al is duidelijk dat het op die top Trump tegen allen zal zijn, en allen tegen Trump.

3. Moet China dan niet beter worden aangepakt?

Er is wereldwijd al langer een probleem van overcapaciteit voor staal. China is de grote boosdoener. Europa, Japan en de VS praten al langer over een gezamenlijke strategie tegen China.

Europa diende vrijdag, in navolging van Trump, ook een klacht in tegen China bij de WHO: Europese bedrijven die in China willen zakendoen, worden verplicht hun knowhow en technologie te delen. Trump mist ook hier de kans om samen met zijn partners druk te zetten op China. Nu slaagt hij er niet echt in China onder druk te zetten.

4. Wordt het nog erger?

‘Ik wil geen Duitse Mercedessen meer zien op Fifth Avenue in New York,’ vertrouwde de Amerikaanse president zijn Franse collega Emmanuel Macron toe bij diens staatsbezoek eind april. Trump lanceerde al een onderzoek naar invoertarieven voor wagens. Als dat gebeurt, is dat erg zorgwekkend en tien keer ernstiger dan de staaltarieven, zeggen EU-experts.

Het risico op een escalatie naar een heuse handelsoorlog is reëel. Jobs, investeringen, groei en handel zitten dan op de wip. Een protectionistische spiraal gaat steevast naar beneden, benadrukt Europa. ‘Het globale economisch herstel dreigt gehinderd te worden’, aldus Malmström. Politiek kan Trumps beeldenstorm desastreus zijn, niet alleen voor de Verenigde Staten zelf, ook voor het zo zorgvuldig opgebouwde westerse bondgenootschap.

Ook het voortbestaan van het multilateraal systeem staat op het spel. Het model van afspraken en regels om een solide handel tussen landen mogelijk te maken, dreigt te sneuvelen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud