in memoriam

Voormalig VN-topman Kofi Annan overleden

Kofi Annan, de voormalige secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN), is op 80-jarige leeftijd gestorven. Dat heeft de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) zaterdag bekendgemaakt.

De Ghanees leidde de VN van 1997 tot en met 2006. In 2001 kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede, samen met de VN, voor hun inspanningen om de wereld beter georganiseerd en vredevoller te maken. Annan kreeg in ons land ook een eredoctoraat van de UGent (2003).

Annan volgde destijds een andere Afrikaan op, de Egyptenaar Boutros Boutros-Ghali. Hij schreef geschiedenis door de eerste zwarte secretaris-generaal te worden van de Verenigde Naties. Annan werd zelf opgevolgd door de Zuid-Koreaan Ban Ki-moon.

Vluchtelingen

Hij begon zijn internationale carrière in 1962, met een job bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Daarna zou hij dertig jaar lang verschillende managementfuncties blijven vervullen binnen de VN. Hij deed dat onder andere bij de Economische Commissie voor Afrika (UNECA) en het Hoge Commissariaat voor Vluchtelingen (UNHCR).

Na de Golfoorlog van 1991 leidde de Ghanees het VN-team dat met Irak onderhandelde over de verkoop van olie in ruil voor humanitaire hulp. Daarna werd Annan nog assistentsecretaris-generaal voor vredesoperaties (1992-1993) en ondersecretaris-generaal (1993-1996).

Annan noemde zijn job ooit ‘de moeilijkste job ter wereld’. Als topman van de VN maakte hij het idee gangbaar dat staten de verantwoordelijkheid hebben hun burgers te beschermen tegen oorlog, honger of epidemieën.

Hij maakte zich niet populair in Washington toen hij in 2004 de oorlog in Irak veroordeelde. 'Vanuit ons standpunt en dat van het VN-handvest was de oorlog illegaal', zei hij, omdat de Verenigde Staten voor de oorlog geen toestemming hadden gekregen van de VN-Veiligheidsraad.

Bosnië

Toch kreeg de Ghanees ook wel eens het verwijt dat hij 'te braaf' was. Begin jaren 90 was hij, als ondersecretaris-generaal voor vredesoperaties, verantwoordelijk voor de vestiging van een VN-vredesmacht in Bosnië. De blauwhelmen konden niet voorkomen dat duizenden burgers tijdens het etnische conflict werden vermoord. Annan verwierp het verwijt dat hij 'te soft' reageerde op de slachtingen en wees erop dat hij 'grote landen als de VS, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Rusland onder druk heeft gezet om meer in te zetten op vredesmissies'.

Annan was zich bewust van de zwakheden van de VN. In 1998 verklaarde hij op een persconferentie in Irak dat 'je veel kunt doen met diplomatie'. 'Maar,' voegde hij daaraan toe, 'als je daarbij kunt dreigen met militair ingrijpen, kun je nog veel meer doen.'

Enkele jaren geleden aanvaardde Annan een job die zo mogelijk nog moeilijker was dan die van secretaris-generaal. In 2012 zegde hij toe om als speciale gezant van de VN te bemiddelen in de Syrische burgeroorlog. Amper zes maanden later gooide hij de handdoek in de ring.

Annan overleed in de vroege uurtjes van zaterdagochtend in een ziekenhuis in het Zwitserse Bern, volgens twee bronnen uit zijn omgeving. 'Een staatsman en een man van de vrede heeft ons verlaten', reageert premier Charles Michel (MR) in een reactie. 'Ik zal hem herinneren voor zijn strijd voor een geëngageerd multilateralisme, voor de bescherming van mensenrechten en voor de preventie van conflicten in de wereld.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content