'We moeten oppassen voor een infodemie'

Hans Kluge, directeur voor de regio Europa bij de Wereldgezondheidsorganisatie: 'Mondmaskers helpen enkel als je zelf ziek bent of voor medisch personeel.' ©AFP

Hans Kluge, de Belg die directeur is voor de regio Europa bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO), waarschuwt voor de vele foutieve en misleidende informatie over het coronavirus. ‘We nemen de situatie heel ernstig, maar er is geen reden tot paniek.’

De 52-jarige Kluge, een voormalige huisarts in Roeselare, is nog maar enkele weken directeur van de Europese afdeling van de Wereldgezondheidsorganisatie. Hij werd in september voorgedragen voor de job en trad begin deze maand in dienst. Met het oprukkende coronavirus belandde hij meteen in een globale gezondheidscrisis. Zijn taak bestaat erin de aanpak van het virus te coördineren met ministers van 53 landen: de EU-lidstaten, het Verenigd Koninkrijk en de Oost-Europese en Centraal-Aziatische landen.

Hans Kluge

Geboren in Roeselare in 1968. Werkte als huisarts, daarna voor Artsen Zonder Grenzen in Somalië, Liberia en in Siberische gevangenissen.
Al tien jaar actief bij de Wereld­gezondheidsorganisatie, sinds begin februari als directeur voor de regio Europa.

‘Om te relativeren: 97 procent van de meer dan 81.000 besmettingen is in China’, zegt hij aan de telefoon vanuit Skopje, de hoofdstad van Noord-Macedonië. Eerder deze week gaf hij een persconferentie voor de verzamelde wereldmedia in Rome, aan de zijde van de Italiaanse minister en de Europese commissaris van Volksgezondheid, naar aanleiding van de uitbraak in Italië. ‘Dat was nodig om druk weg te nemen van de minister.’
‘Twee dingen zijn nu heel belangrijk’, zegt Kluge. ‘Voor het grote publiek: er is geen reden tot paniek. Doe wat je altijd moet doen om gezond te blijven. En voor de landen: we moeten samenwerken. De grootste prioriteit is garanderen dat gezondheidsinstellingen klaar zijn en dat er geen sneeuwbaleffect optreedt.’

Hoe kunnen we het coronavirus klein krijgen?

Hans Kluge: ‘Er zijn twee scenario’s. Het uitdoven en geïncorporeerd raken in de familie van de coronavirussen. Maar het kan ook een pandemie worden. We zijn nog niet zo ver, maar we bereiden er ons op voor. Voor een pandemie heb je een nieuw pathogeen nodig, wat het geval is, en een situatie zoals die in Italië op verschillende plaatsen in de wereld. Dat hebben we nu ook in Japan, Zuid-Korea en Iran. Die zit er dus aan te komen.’

‘Je moet alles in het juiste kader zien. Vier op de vijf patiënten hebben milde symptomen en genezen. Bij 15 procent is het ernstiger, bij 5 procent heel ernstig. De mortaliteit is 2 procent. Dat is zeker meer dan bij de gewone griep, maar je ziet in China dat door meer tests de mortaliteit zakt naar 1 procent.’

China nam draconische maatregelen. Heeft dat gewerkt?

Kluge: ‘China lijkt de epidemie onder controle te krijgen. Maar China is een andere samenleving dan Italië. De reacties op een afgesloten dorp zijn er anders. Het is niet overal zo eenvoudig. Vanuit de WGO zeggen we dat er geen reden is om de grenzen te sluiten. Twee dagen geleden hadden we een vergadering in Italië met al zijn buurlanden. Daar is afgesproken dat de grenzen openblijven.’

Is zo’n Chinese aanpak nodig en mogelijk hier?

Een hotel, zoals in Tenerife, is geen gepaste locatie voor een quarantaine.
Hans Kluge
Directeur Europa bij de Wereldgezondheidsorganisatie

Kluge: ‘Dat is moeilijk. De WGO komt daar niet in tussen. Het kan in China ook weer ontploffen, we weten dat niet. De draconische aanpak is uniek, maar of die ook correct is? De geschiedenis zal het ons zeggen.’

Zal het Italiaanse scenario, waar het virus zonder verklaarbare link is opgedoken, zich op andere plaatsen herhalen?

Kluge: ‘De situatie in Italië, met twee gevallen in Veneto zonder epidemiologische link, wordt door onze beste mensen onderzocht. Het is nog te vroeg om te zeggen hoe de besmetting is gebeurd. Dat kan zeker ook op andere plaatsen gebeuren. In feite was het niet onverwacht.’

Hoe verlopen de aanpak en de samenwerking in Europa? Daarop komt kritiek.

Kluge: ‘We staan dag en nacht in contact om informatie uit te wisselen. Er is een grote solidariteit. Dat stemt me tevreden. Ik heb de Italianen ook publiekelijk bedankt omdat ze van in het begin alles delen met ons. Dat is heel belangrijk, ook in China. Daar hadden we al op 7 januari een coördinatiemeeting voor de ontwikkeling van een vaccin. Normaal duurt dat anderhalf jaar. Maar zoals we bij ebola al gezien hebben, kan het sneller gaan als het gecoördineerd gebeurt en prioriteit krijgt.’

Wat vindt u van de situatie op Tenerife, een klein eiland waar mensen in een hotel in quarantaine zitten?

Kluge: ‘De aanbeveling van de WGO is dat mensen die mogelijk zijn blootgesteld op een gepaste locatie in quarantaine worden geplaatst of gerepatrieerd worden. Een hotel is geen gepaste locatie. We werken aan nieuwe richtlijnen voor situaties als deze. Of mensen nog naar Tenerife moeten reizen is een individuele beslissing.’

U waarschuwt voor een ‘infodemie’, een wildgroei aan informatie over het virus, waarvan veel foute.

Kluge: Er circuleert veel foute informatie in de pers en op de sociale media. De WGO werkt via haar eigen kanalen om fake news in te perken. We kregen in Rome de vraag of chloroquine, een malariamiddel, werkt tegen corona, want dat doet de ronde in Frankrijk. Voor je weet of een therapie werkt en veilig is, moet je klinische tests doen. Mondmaskers helpen enkel als je zelf ziek bent, als je dokter of verpleger bent. Onze directeur-generaal heeft het nog herhaald: de globale voorraad van mondmaskers is beperkt. We houden ze maar beter voor als het echt nodig is.’

‘We verstaan de bezorgdheden, we minimaliseren ze zeker niet. Maar het gezond verstand moet domineren. De meeste mensen vertonen milde symptomen. Er zijn geen indicaties dat kinderen kwetsbaarder zijn. Dat volgen we op. Ook zwangere vrouwen moeten we extra in de gaten houden. Je mag ook niet vergeten dat er seizoensgriep is waartegen mensen zich hopelijk inenten. Modellen zeggen dat aan die gewone griep jaarlijks zo’n 60.000 mensen kunnen sterven in Europa.’

Wegens de schade voor de economie hebben sommigen ook kritiek op de te hevige reactie.

Kluge: ‘Ja, maar als je te lang wacht, krijg je het verwijt dat je te laat bent. Als je wel in actie schiet, zou je de economie beschadigen. Het is als een brandverzekering. Op het einde van het jaar kan je vloeken dat je weer te veel hebt betaald als je huis niet is afgebrand. Maar als het in brand staat en je hebt geen verzekering, dan zit je wel in de penarie.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud