Chinees virus zaait ongerustheid

Een vrouw met mondmasker loopt voorbij de gesloten veemarkt in Wuhan. ©AFP

Na Thailand ziet Japan een virus opduiken dat in de Chinese miljoenenstad Wuhan is ontstaan. Dat sterkt het vermoeden dat de ziekteverwekker van mens tot mens overdraagbaar is.

Een man uit de buurt van Tokio was met koorts teruggekomen van een reis uit Wuhan, een miljoenenstad in het centrum van China. Een week na zijn reis werd hij in Japan met een longontsteking in het ziekenhuis opgenomen.

Inmiddels is hij weer thuis, maar wetenschappers ontdekten dat hij besmet is met het 2019-nCoV virus. Wereldwijd volgen wetenschappers dat virus sinds enkele weken met veel belangstelling op.

De eerste bekende symptomen doken vorige maand op bij bezoekers van een veemarkt in de Chinese stad Wuhan. 41 mensen werden ziek, van wie twee overleden zijn, al ging het in één geval om een man die verzwakt was door andere ziektes.
Al snel werd de parallel getrokken met het SARS-virus uit 2002, dat ook in China opdook en meer dan 8.000 mensen besmette in 37 landen. Bijna 800 mensen stierven eraan.
70
Parallel
Het nieuwe Chinese virus is voor 70 procent gelijk aan het SARS-virus, dat wereldwijd duizenden mensen besmette

Het nieuwe coronavirus is voor 70 procent identiek aan SARS, ontdekten wetenschappers. Net als bij SARS wordt vermoed dat het virus door besmette dieren is overgedragen. Op de vismarkt van de stad met 11 miljoen inwoners werden ook gevogelte, vleermuizen, marmotten, slangen en konijnen verkocht.

Coronavirussen zijn meestal onschuldig. Samen met de rhinovirussen liggen ze aan de basis van de meeste doordeweekse verkoudheden. SARS, kort voor Severe Acute Respiratory Syndrome-related coronavirus, was in 2002 wel uiterst besmettelijk en gevaarlijk.

Wantrouwen

Reden tot paniek is er niet, benadrukken wetenschappers. In tegenstelling tot bij SARS zijn de symptomen van het nieuwe virus eerder mild. De Chinese autoriteiten beweren dat er nog geen bewijzen zijn dat het virus overgedragen wordt van mens tot mens. Dat leidde er bij SARS toe dat het zich in heel korte tijd via vliegtuigreizigers over de hele wereld verspreidde.

Het wantrouwen tegenover de Chinese gezondheidsdiensten is groot. In 2002 duurde het weken voor China de rest van de wereld waarschuwde over de ziekteverwekker. Ook nu kwam het nieuws eerst naar buiten - via een artikel in The Wall Street Journal - voor de Chinezen het nieuws bevestigden.

Volgens westerse wetenschappers is de publicatiedrang van Chinese onderzoekers een mogelijke verklaring. Ze wilden het virus eerst bestuderen voor de resultaten van hun bevindingen in vakbladen te delen.

Dat het virus in Japan uitbreekt, doet twijfel ontstaan of het zich toch niet van mens tot mens verspreidt. De patiënt in kwestie - een man uit de buurt van Tokio - was wel in Wuhan, maar bezocht de besmette vismarkt niet.

Ook een Chinees slachtoffer, de echtgenote van een marktkramer die als een van de eerste ziek werd, zou nooit op de markt zijn geweest. En ook in Thailand dook de ziekte al twee keer op, onder meer bij een Chinese toerist die beweert niet op de markt geweest te zijn.

Het feit dat sommige gevallen niet met de vismarkt Wuhan te linken zijn, betekent dat we een beperkte overdracht van mens tot mens niet kunnen uitsluiten.
Woordvoerder WHO

'Dat sommige gevallen niet met de vismarkt Wuhan te linken zijn, betekent dat we een beperkte overdracht van mens tot mens niet kunnen uitsluiten,' zegt een woordvoerder van de lokale afdeling van de Wereldgezondheidsorganisatie in Manila. 'Er zijn nog veel onbekende factoren in dit verhaal en de situatie kan veranderen.'

Omdat de symptomen vrij mild zijn, is het virus mogelijk meer wijdverspreid dan de officiële Chinese cijfers doen vermoeden. Daarom is het te vroeg te besluiten dat het zich niet van mens tot mens kan verspreiden, meent Jeremy Farrar, een Londense specialist van infectieziektes aan het Amerikaanse vakblad Science. 'Omdat het om een coronavirus gaat, zou het me niet verbazen dat ergens een overdracht van mens tot mens is voorgekomen.'

Het zou me niet verbazen dat het virus zich toch al van mens tot mens heeft verspreid.
Jeremy Farrar, specialist infectieziektes

Dat onderzoekers nog altijd niet weten hoe het virus op de mens is overgesprongen, is verontrustend. Het is niet duidelijk welk dier verantwoordelijk kan zijn. Veel coronavirussen komen voor bij vleermuizen, en deze nieuwe variant lijkt sterk op vier vleermuisvirussen met eiwitten die menselijke cellen kunnen infecteren.

Andrew Rambaut, bioloog aan de universiteit van Edinburgh, denkt dat mogelijk andere natuurlijke bronnen in het spel zijn. 'In sommige delen van het genoom zijn de gelijkenissen met de virussen bij vleermuizen treffend, maar in sommige delen veel minder', zegt hij aan Science.

Uit onderzoek blijkt dat de mensen de besmetting over meerdere weken hebben opgelopen. Dat kan bevestigen dat de ziekte niet tot één bron terug te brengen is. Sinds de markt op 1 januari door de lokale autoriteiten werd gesloten zijn volgens de Chinese autoriteiten geen nieuwe gevallen gemeld.

Warmtescanners

Dat het virus al in twee andere landen is opgedoken maakt de autoriteiten ongerust. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken roept landgenoten in China op waakzaam te zijn, markten met levende dieren te mijden en zich te laten onderzoeken als ze na een bezoek aan Wuhan ziek zijn geworden.

Thailand heeft warmtescanners in zijn internationale luchthavens geïnstalleerd om bezoekers te screenen op een mogelijke besmetting.

Op de beurs van Japan gingen producten van maskers en andere gezondheidsproducten fors de hoogte in toen bekend raakte dat het virus op het eiland is opgedoken.

In China heerst ongerustheid omdat volgende week nieuwjaar wordt gevierd. Bij die gelegenheid worden de markten, waar vaak levende dieren te koop zijn, overspoeld met bezoekers en reizen miljoenen mensen door het land.

De Wereldgezondheidsorganisatie werkt volop aan een test om het virus snel op te sporen. Het baseert zich op fragmenten van drie genen in het virus die ook bij SARS voorkwamen. Dat is handig omdat publieke laboratoria wereldwijd in staat zijn SARS snel op te sporen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect