Advertentie

Chinese cabernet sauvignon is een hit

Boeren oogsten druiven op een wijngaard in China. In het land wordt steeds vaker wijn van eigen bodem geschonken. ©AFP

China ontwikkelt zich tot een wijnland. Volgend jaar is het naar verwachting de op een na grootste wijnconsument. De overheid wil er snel geld maken, maar investeert soms onverantwoord, zeggen lokale wijnboeren als Gao Yuan. 'Maagdelijke, onontdekte grond zoals hier zie je nergens ter wereld.'

Jing Luo draait een piepkleine kraan open. Uit de enorme tank komt een straaltje donkerrood sap. Uit zijn glas schenkt hij wat in het glas van zijn baas. Gao Yuan neemt tegelijk met hem een slokje. En dan kletsen ze, fantaseren ze terwijl ze het troebele, fermenterende druivensap door het glas laten klotsen. Het sap ruikt sterk en smaakt naar allerlei soorten fruit. In het beste geval smaakt het naar een heel goedkope caféwijn.

Hoe zullen ze het sap verder mixen? Wat past bij elkaar? En in welk krat moet het rijpen? Keramisch of hout? In een vuistdik notitieblok neemt Jing Luo, de jonge manager, aantekeningen. Gao vergelijkt ze met de grafieken in haar map. 'Zo spannend', zegt ze later. 'We kijken wat er van dat sap wordt. Hoe het volwassen wordt. Alsof je de toekomst van een kind uittekent.' Gao weet wat ze doet. Haar wijnen zijn de beste in China, wijndeskundigen uit binnen- en buitenland zijn het daarover eens.

De liefde voor wijn kreeg ze mee van haar vader. De provincie Ningxia zocht eind jaren 90 een alternatief voor de schadelijke steenkoolmijnen. De zandstormen van de oprukkende Gobiwoestijn leken de grond ongeschikt te maken voor elke vorm van landbouw. Vader Gao Lin werkte mee aan een proef met druivenranken die de droge grond op z’n plaats moesten houden. De druiven bleken te overleven en Gao senior ('een heel romantische man', volgens zijn dochter) verdiepte zich in wijnmakerij. Met de hand verwijderde hij de stenen van de 70 hectare grond die hij mocht pachten.

Zijn dochter groeide op in Yinchuan - toen nog een klein stadje aan de voet van de Helanbergen. Ze studeerde vijf jaar in Sint-Petersburg en verveelde zich te pletter in een saaie kantoorbaan in de ‘cultuurloze’ provincie Shandong. Toen haar vader haar in 1999 naar het oenologie-instituut in Bordeaux wilde sturen, aarzelde ze geen moment. Daar ontmoette ze de wijnmaker Thierry Courtade met wie ze trouwde en die met haar naar Ningxia verhuisde om de wijnboerderij van haar vader over te nemen. 'Hij had een driestappenplan', vertelt ze over haar vader. 'De eerste tien jaar zijn om te experimenteren en te leren. De volgende tien jaar om een merk neer te zetten. Nu moeten we de regio op de kaart zetten.' Met haar vader rookt ze nog geregeld ’s avonds een sigaret, zegt ze. Dan nemen ze samen de zaken door.

In de grond van Ningxia gedijen de druivenranken goed. Het is unieke grond, zegt Gao. 'Maagdelijke, onontdekte grond die je nergens ter wereld ziet.' Ze omschrijft die als een mozaïek van vergruisd steen, met afzettingen uit de Gele Rivier en zeldzame metalen. Het nattere Shandong en het hoge, warme Yunnan zijn andere veelbelovende provincies. Het noordwestelijke Xinjiang ook. 'Maar daar is het weer nog extremer dan bij ons. De heel korte zomer leidt tot minder suiker en een hogere zuurtegraad van de druiven. Dat maakt de kwaliteit van de wijn heel instabiel.'

Winterslaap

Het is stil op de velden. Een dag eerder zijn de laatste druiven geplukt. Bij het toegangshek is een groepjes dames begonnen aan de volgende klus. De ranken gaan ‘naar bed’ voor een winterslaap. Vrouwen met felgekleurde sjaals om hun hoofd snoeien de zijtakken. Daarna worden ze liefdevol tegen de grond geduwd waar ze onder een aardelaag van 40 centimeter verdwijnen. Het is de enige manier waarop ze de barre winter in Ningxia overleven, want het kan hier vriezen tot -25 graden Celsius. De herfstzon doet haar best en licht op mooiere dagen de veelkleurige Helanbergen op, maar vannacht vroor het. Gao kocht sokken voor haar mensen, lokale arbeiders die de seizoenklus opknappen. 'C’est pénible', zegt ze met een frons. Van 9 tot 21 uur staan de meisjes aan een tafel de druiven te sorteren. De wijnboerin doet het voor, met gekromde rug. 

Het familiebedrijf Silver Heights is te vergelijken met slechts een handvol wijnhuizen in China. De meeste wijn is fabriekswijn, van bekende bedrijven als Changyu, Great Wall of Dynasty. Het erf van de Gao-boerderij staat vol wilde bloemen. Voor de geitenstal staan een halfgare tractor en wat aanhangwagentjes. Langs het pad tussen de kantine en de loods staat een krat druiven. Een nieuwe soort, zegt Gao. 'Ik wil eens kijken wat ik ermee kan doen.'

Het duurde jaren voor Silver Heights succesvol werd. In 2007 produceerde de wijnboerderij drieduizend flessen, in 2011 waren dat er twintigduizend en dat aantal is inmiddels vertienvoudigd. Een vijfde van de productie is voor de export. Klanten vindt Gao vooral in Aziatische landen, maar ook bij Chinese restaurants in Canada, België en Finland. Het hoogtepunt van het succes kwam in 2016, toen de 2014 Family Reserve geserveerd werd op het staatsbanket bij het bezoek van de Duitse kanselier Angela Merkel. Dezelfde Chardonnay, maar dan uit 2017, kreeg de Franse president Emmanuel Macron cadeau van Xi Jinping, bij zijn bezoek vorig jaar. Silver Heights is het paradepaard van de Chinese wijnwereld.

Wij gebruiken 30 hectoliter water per hectare, in Bordeaux gebruiken ze 55 hectoliter voor hetzelfde stuk land. We hebben een correct model.
Gao Yuan
Wijnmaker in Yinchuan

Die wereld is nog in ontwikkeling. Gao pakt er de Wereldatlas voor wijnhuizen bij. Een dik boek waarin één bladzijde aan China is gewijd. Het gaat snel. Volgend jaar is China naar verwachting de op een na grootste wijnconsument. Beroemde wijnhuizen als Möet & Chandon en Pernod Ricard openden al hun eigen wijngaard, niet ver van Silver Heights, om de wijn lokaal te produceren met hun eigen, klassieke kennis. In Ningxia hopen de wijnmakers op een herhaling van de beroemde, blinde proeverij in 1976 waar de Californische wijnen het wonnen van de Franse wijnen.

Overheidsinvesteringen

Gaat het niet te snel? Er klinkt kritiek dat al die wijnmakers vocht onttrekken aan de bodem van de toch al zo droge provincie. Yuan schiet in de verdediging. 'Wij gebruiken 30 hectoliter water per hectare, in Bordeaux gebruiken ze 55 hectoliter voor hetzelfde stuk land. We hebben een correct model.' Er zit volgens haar nog genoeg water in de bodem. Bij een aardbeving, eeuwen geleden is de aarde zo verschoven dat ze nog altijd water vasthoudt, legt ze uit. 'Je kunt in Yinchuan geen metrolijn aanleggen. Graaf je tien meter diep, dan stuit je al op water.'

De provinciale regering ziet potentieel in de wijn. Ze investeert volop. De technische hogeschool voor wijn en preventie van verwoestijning in Yinchuan traint veelbelovende lokale wijnmakers als Jing Luo. Hij kreeg pas aandacht voor wijn na de middelbare school, dankzij familieleden die in de wijnindustrie werkten. 'Ik hou het meeste van witte wijn', vertelt hij. 'Maar de beste wijn die ik ooit proefde was Emma’s Reserve, uit 2015 van onze eigen wijngaard.'

Tot Gao’s frustratie zijn de investeringen van het provinciebestuur van Ningxia niet altijd even verantwoord. 'Laatst verkocht ze een stuk land van 100.000 mu (Chinese meeteenheid, omgerekend 6,667 hectare, red.) aan een investeerder. 'Zo’n lap grond heeft in Frankrijk vijf verschillende appellations!' refereert ze aan de beschermde herkomstbepaling voor Franse wijndruiven. De Chinese overheid wil snel geld maken. Ondertussen realiseert ze zich niet dat het proces stap voor stap gaat, dat het succes van een gebied afhangt van het karakter van de grond. 'Ze heeft veel geld, maar geeft het niet goed uit. Ze kan zich er beter buiten houden', vindt Gao. 

Wijnmakers komen hier vaak met een simpele wijn, een fruitbom met veel suiker. Maar dan merken ze dat Chinezen juist van subtiliteit houden, een balans zoeken.
Janet Z. Wang
Wijnkenner

Liever ziet de wijnmaker dat de lokale overheid investeert in een laboratorium. Gao houdt van experimenteren. Op het terras van het ontvangstverblijf wijst ze naar het noorden. Daar komen tem­pra­nil­lo-, malbec- en nebbiolodruiven. In het zuiden de inmiddels meer vertrouwde pinot noir. Als een alchemist mengt ze de druiven, kijkt ze wat ze doen.

Silver Heights is een uitzondering onder de Chinese wijnmakers. Gao voegt niets aan het druivensap toe. Het sap moet het zelf doen. Zo hoopt Gao te ontdekken wat de aarde van Ningxia met de druiven doet. De smaak van tomatenbladeren, zwarte olijf en Chinese kruiden typeert de wijnen uit die regio. Volgens sommigen is Ningxia ‘de Bordeaux’ of ‘het Napa’ van China. Gao wil die vergelijking niet meer maken. Ningxia is Ningxia.

Uit het Westen

Toen wijnkenner Janet Z. Wang voor het eerst een Chinese wijn proefde, wilden de makers nog vooral laten zien dat ze een serieuze rode wijn maakten. 'Dat die voor een bordeaux kon worden aangezien, was het grootste compliment dat je ze kon maken', vertelt ze via Skype. Wang raakte gefascineerd door de Chinese wijnwereld toen het land tussen 2008 en 2010 opeens massaal bordeaux importeerden uit Frankrijk. De in Londen gevestigde Chinese publiceerde vorig jaar het boek 'Renaissance of Chinese Wine'. Wijn bestaat al eeuwen in China, het werd over de Zijderoute naar het Rijk van het Midden gebracht.

©AFP

Nu kwam de wijn opnieuw uit het Westen. De cabernet sauvignon bleek een enorme hit, de ultieme rode wijn. China plant de druif meer dan waar ter wereld. 'Maar die bleek niet hetzelfde te smaken als op de linkeroever van de Bordeaux', zegt Wang. De zomer in Ningxia is kort, het rijpingsproces is niet hetzelfde. De groenheid van de druif is lastig te regelen. 'Je proeft soms nog een beetje groene paprika in de cabernet sauvignon, maar dat is nu een extra kenmerk in plaats van iets waar je vanaf wilt.'

 De Chinezen zijn als het om alcoholische geneugten gaat, gewend aan bier of straffe rijst- of graanlikeur. Wijn moeten ze opnieuw leren drinken. De denkfout dat wijn een te complexe smaak is, zet Wang graag recht. 'Ik hoor dat vaak van wijnmakers die naar China komen. Om een nieuwe markt te onderzoeken komen ze met een simpele wijn, een fruitbom met veel suiker. Maar dan merken ze dat Chinezen juist van subtiliteit houden, een balans zoeken.'

Het is een stuk ingewikkelder om wijnen bij de Chinese maaltijd uit te kiezen, maar zeker niet onmogelijk. In de kantine van Silver Heights zet een werkneemster enkele kommen met verse noedels neer. 'Wacht, daar heb ik een goede wijn bij', haast Gao zich weg, om even later terug te komen met een glas schuimende sauvignon blanc. Het zuur van de nog te jonge wijn past goed bij de licht pittige maaltijd van noedels met tomaten, ui, koriander en piment.

Elke regio heeft zijn eigen smaak. Van het pittige Sichuan, naar het hartige noordoosten en het zoetere, Kantonese zuiden. Welke wijn bij welk gerecht past, is iets dat mensen per regio moeten onderzoeken, vindt Gao. Wang denkt dat het voor Chinezen helemaal niet ingewikkeld is wijn te waarderen. 'De grote variëteit van keukens en smaken vinden mensen belangrijk. Dat vinden ze terug in thee en wijn is daar een intuïtieve verlenging van.' Dat is precies wat Gao haar dochter met de paplepel heeft ingegoten. De nieuwe generatie, 15 jaar oud staat te trappelen om naar Bordeaux af te reizen. Tot die tijd komt, zwaait Gao de scepter in wijnland Ningxia.

Goedkopere kwaliteitswijn

De Chinezen drinken 1,46 miljard liter wijn per jaar, 80 procent is rode wijn. Liefst drinkt men als er iets te proosten valt, en dan is rood het meest feestelijk. Witte wijn wordt populairder nu een wijntje op z’n tijd net als in de westerse wereld gangbaarder wordt. Inmiddels is China de op vier na grootste wijnconsument ter wereld, na de Amerikanen, Fransen, Italianen en Duitsers. De helft van al die wijn komt uit het buitenland, en dat percentage daalt. Steeds vaker schenken restaurants en wijnbarretjes in grote steden wijn van eigen bodem - al moet de bezoeker er nog vaak naar vragen. Het marktonderzoeksbureau Daxue concludeerde eind 2019 dat China de op een na grootste wijngaard ter wereld is, en zowel binnenlandse als buitenlandse vraag kan voldoen. 'Dankzij de aankoop van buitenlandse kennis, is het land erin geslaagd heel goede kwaliteitswijn te produceren.' De consument zou China’s goedkopere kwaliteitswijn kunnen prefereren, tot de afkeer van Europese producenten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud