Chinese topfotograaf spoorloos

De Chinese fotograaf Lu Guang. ©REUTERS

De topfotograaf die China's schaduwkant blootstelt is al drie weken spoorloos.

‘Ik ben ontzettend ongerust. Ik hoop dat hij zo snel mogelijk naar huis komt.’ De vrouw van de internationaal gerenommeerde fotograaf Lu Guang (57) sloeg deze week alarm op Twitter. Haar man verdween meer dan drie weken geleden om onduidelijke redenen tijdens een bezoek aan de onrustige provincie Xinjiang, waar hij een lezing van de plaatselijke fotografiekring zou bijwonen. Uiteindelijk bleek dat de staatsveiligheid hem samen met een vriend had meegenomen.

Donkere kant

De winnaar van talrijke fotoprijzen - waaronder de Prins Claus Prijs en drie keer de World Press Photo - is al jaren een luis in de pels van de Chinese regering. Zijn fotoreportages tonen de kanten van de samenleving die China het liefst verborgen houdt: dorpelingen die door een bloedtransfusieschandaal met het hiv-virus besmet raakten, de barre levensomstandigheden van goudzoekers of de miserie in ‘kankerdorpen’, een gevolg van de wijdverspreide milieuvervuiling. Dat laatste thema keert vaker in zijn werk terug. ‘We maken producten voor de hele wereld, maar de vervuiling blijft in China achter. We zijn de vuilnisbelt van de wereld geworden’, zei hij eens.

Lu beschouwt het als zijn plicht schrijnende situaties te tonen en zo de Chinese overheid aan te sporen actie te ondernemen. Internationale prijzen zijn dan mooi meegenomen, want volgens de fotograaf zet niets de autoriteiten zo onder druk als een prijs. ‘Ik vind het prima als het buitenland China bekritiseert. Als iedereen zijn mond houdt, worden de problemen alleen maar erger.’ En de foto’s hebben effect. China leverde gratis aidsmedicijnen, sloot de goudmijnen en bouwde een weeshuis voor misvormde kinderen.

Arrestaties

Lu’s fotografiecarrière begon op zijn 19de, toen hij nog voor 2 dollar per maand in een textielfabriek werkte. Een fotoprijs die 35 keer zijn maandsalaris bedroeg, gooide zijn leven overhoop. Hij besloot van fotograferen zijn beroep te maken, zette een fotostudio op en ging fotografie studeren. Tijdens zijn studies ontdekte hij dat hij met zijn camera mensen kon helpen. Dat doet hij sinds 1993 als zelfstandig fotograaf, om de verhalen te kunnen vertellen die hij wil vertellen.

Een politiek activist is Lu niet. Hij vindt de situatie in China best oké. ‘Het is een beetje als een gezond persoon die een wonde aan zijn been heeft. Ik toon die wonde, want als je dat niet doet, kan ze ontsteken en moet je misschien je been afzetten.’ De autoriteiten appreciëren zijn foto’s minder en arresteerden Lu regelmatig tijdens zijn reportages. ‘Ze proberen me op te pakken of in elkaar te slaan, maar ik heb verschillende tactieken om te ontsnappen’, zei hij daarover.

Tristesse

Het is niet de eerste keer dat burgers, journalisten of beroemdheden in Xinjiang verdwijnen. Vaak gaat het om leden van de Oeigoerse minderheid, een aan de Turken verwante minderheidsgroep die overwegend islamitisch is. Ze belanden in een van de heropvoedingskampen waarmee de Chinese regering het religieuze extremisme wil kortwieken. Maar Lu is een Han-Chinees.

Was hij in de regio om het troosteloze lot van de Oeigoeren in beeld te brengen? Het past alleszins bij zijn drijfveren. In een interview klonken die zo: ‘Ik geloof dat er in alle tijden, in alle samenlevingen, hoe fantastisch ook, een tristesse bestaat. Ik wil dat die mensen niet vergeten worden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect