M/V van de dag

De schatrijke mediatycoon die Peking nerveus maakt

De Hongkongse mediatycoon Jimmy Lai riskeert een jarenlange celstraf. ©EPA

In Hongkong is mediatycoon Jimmy Lai opgepakt op verdenking van samenzwering met buitenlandse machten. De schatrijke selfmademan is al jaren een luis in de pels van Peking.

Medewerkers van Hongkongs op een na populairste krant Apple Daily waanden zich maandag mogelijk figuranten in een aflevering van een politieserie. Kort na 10 uur stormden zowat 200 agenten de lokalen van het dagblad binnen. Na een controle van de identiteit van de aanwezigen begonnen de ordehandhavers een doorzoeking.

Over de redenen van het machtsvertoon wilden de agenten niets kwijt. Tot even later oprichter Jimmy Lai geboeid ten tonele verscheen. De zakenman bleek kort voordien bij hem thuis opgepakt te zijn op basis van de nieuwe veiligheidswet die China Hongkong zes weken geleden oplegde. Volgens de autoriteiten maakte de 71-jarige Lai zich schuldig aan samenzwering met buitenlandse machten. Ze wrijven hem ook fraude aan.

Luis in de pels

De actie tegen de mediatycoon stond als het ware in de sterren geschreven. Lai is al decennia een luis in de pels van de machthebbers in Peking. Die verspeelden bij de miljardair elk greintje respect met de onderdrukking van de protesten op het Tienanmenplein in de Chinese hoofdstad in juni 1989. Het bloedbad zette hem ertoe aan Next Media op te richten, een bedrijf dat niet slaafs het overheidsdiscours zou overnemen maar dat op de korrel zou nemen.

Elke zin, elk woord kan voortaan aanleiding zijn voor een strafexpeditie door Peking.
Jimmy Lai
Hongkongse mediatycoon

In 1990, zeven jaar voor Hongkong weer van Britse in Chinese handen overging, stampte Lai Apple Daily uit de grond. De prodemocratische stem kwam in de krant ruim aan bod. Tot frustratie van de Chinese leiders. Via politieke druk en advertentieboycots door 'bevriende' bedrijven poogde Peking 25 jaar lang het dagblad de mond te snoeren. Vergeefs.

Om publiciteitsinkomsten zat Lai niet echt verlegen. Voor hij de mediawereld in trok, had hij al een carrière uitgebouwd in de kledingindustrie. Hij was in die sector beland nadat hij als twaalfjarige als verstekeling op een boot vanuit de Chinese stad Guangzhou naar Hongkong gereisd was.

De kindarbeider werkte zich op tot fabrieksdirecteur om in 1975 het failliete Comitex over te nemen en dat bedrijf uit te bouwen tot het kledingimperium Giordano. Dat heeft vandaag meer dan 8.000 werknemers in dienst.

Celstraf

De selfmademan was zich er goed van bewust dat zijn media-activiteiten hem in een lastig parket konden brengen. Zeker na de invoering van de nationale veiligheidswet in Hongkong.

Andere mediabedrijven zijn gewaarschuwd. Als ze even kritisch berichten, wachten hen dezelfde gevolgen.
Martin Lam
Hongkongse journalist

'Elke zin, elk woord kan voortaan aanleiding zijn voor een strafexpeditie door Peking', schreef hij in mei in de Amerikaanse krant The New York Times. In een gesprek met het Franse persagentschap AFP ging hij half juni nog een stap verder. 'Ik ben voorbereid op een celstraf.'

Om de medewerkers van zijn imperium te beschermen nam Lai ook voorzorgsmaatregelen. De namen van de auteurs verschenen niet meer bij artikels in zijn krant en magazines. Documenten werden versnipperd en gedigitaliseerd en gestockeerd op een server in het buitenland.

Voorbeeld

Met de operatie tegen Lai wil Peking wellicht een voorbeeld stellen. 'Andere mediabedrijven zijn gewaarschuwd. Als ze even kritisch berichten, wachten hen dezelfde gevolgen', zei Martin Lam die jaren voor Apple Daily werkte.

De arrestatie is ook een nieuwe klap voor de prodemocratische beweging in Hongkong. Die krijgt steeds meer de duimschroeven aangedraaid. Vorige week sloten de Hongkongse autoriteiten nog een dozijn oppositiekandidaten uit van deelname aan de volgende parlementsverkiezingen. Maandag zou ook Agnes Chow opgepakt zijn. Ze is een hooggeplaatst lid van een prodemocratiebeweging die op last van Peking is ontbonden.

Voor al die acties zwaaien de autoriteiten met de veiligheidswet. Die stelt separatisme, terrorisme, ondermijning van de staat en samenzwering met buitenlandse machten strafbaar. Wie zich schuldig maakt, riskeert levenslang. 

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud