Hongkong zet VS en China weer op ramkoers

De Amerikaanse president Donald Trump heeft het speciale handelsstatuut van Hongkong afgenomen. ©REUTERS

De Amerikaanse president Donald Trump heeft Hongkong het speciale handelsstatuut ontnomen en de weg geëffend voor nieuwe sancties tegen China. Peking dreigt met represailles.

De Verenigde Staten en China zitten weer stevig op ramkoers. De spanningen lopen zienderogen op rond het dossier-Hongkong. De toenemende Chinese invloed in de voormalige Britse kolonie is Washington al langer een doorn in het oog. De Amerikaanse ergernis groeide nog sinds China eind juni een nieuwe veiligheidswet invoerde in de stadstaat.

De tekst stelt separatisme, terrorisme, ondermijning van de staat en samenzwering met buitenlandse machten strafbaar. Wie zich aan die feiten schuldig maakt, riskeert levenslang. Voor Washington bestaat over het doel van de nieuwe wet geen twijfel: de democratische protestbeweging in de Britse ex-kolonie na ruim een jaar de nek omwringen.

Gunstregime

De afgelopen weken had de Amerikaanse president Donald Trump Peking meermaals met strafmaatregelen bedreigd. Dinsdagavond laat ging hij tot actie over. Met één pennenstreek maakte hij een einde aan het speciale handelsstatuut van Hongkong.

Hongkong krijgt voortaan dezelfde behandeling als China: geen speciale privileges meer, geen economische voorkeursbehandeling en geen toegang meer tot gevoelige technologie.
Donald Trump
Amerikaanse president

Het gunstregime was van kracht geworden toen Hongkong in 1997 weer deel ging uitmaken van de Volksrepubliek China. Maar via het principe van 'één land, twee systemen' behield de stadstaat met zowat 7,5 miljoen inwoners wel een grote mate van autonomie. Daarom kenden de VS het gebied gunstige handelstarieven toe. In tegenstelling tot het Chinese vasteland had Hongkong ook onbeperkt toegang tot gevoelige Amerikaanse technologie.

Daaraan komt nu een eind. 'Hongkong krijgt voortaan dezelfde behandeling als China: geen speciale privileges meer, geen economische voorkeursbehandeling en geen toegang meer tot gevoelige technologie', zei Trump dinsdagavond laat.

Rekenschap afleggen

De Amerikaanse president effende ook de weg voor sancties tegen Chinese en Hongkongse politieke verantwoordelijken en agenten. 'Wie vrijheden van burgers beknot, wordt automatisch bestraft', staat in het Amerikaanse decreet. Ook banken die via hun financieringen bijdragen tot de 'erosie van de Hongkongse autonomie' lopen voortaan in het vizier van de VS. 'Het decreet dat ik net ondertekende, doet China rekenschap afleggen voor de repressie van de bevolking van Hongkong', zei Trump.

Als voor Hongkong voortaan dezelfde handelsregels gelden als voor het Chinese vasteland dreigt het gebied aan aantrekkelijkheid in te boeten voor bedrijven.

Het verlies van het speciale handelsstatuut is een klap voor de Britse ex-kolonie. Het gunstregime lokte de afgelopen decennia veel multinationals naar de stadstaat en hielp die uit te groeien tot een wereldwijde financiële hub en een bruggenhoofd tussen het Westen en China.

Als voor Hongkong voortaan evenwel dezelfde handelsregels gelden als voor het Chinese vasteland dreigt het gebied aan aantrekkelijkheid in te boeten voor bedrijven. Zeker omdat de nieuwe veiligheidswet ook veel onzekerheid veroorzaakt. Multinationals kunnen tot de conclusie komen dat een verhuizing van hun Aziatische hoofdkwartier naar andere steden in de regio een interessante optie is.

Represailles

De Chinezen zijn niet van plan de Amerikaanse maatregelen zomaar te slikken. Peking dreigde woensdag al met represailles. 'Deze Amerikaanse wet is een flagrante inmenging in de aangelegenheden van Hongkong en in Chinese binnenlandse aangelegenheden', klonk het in een mededeling van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken.

Deze Amerikaanse wet is een flagrante inmenging in de aangelegenheden van Hongkong en in Chinese binnenlandse aangelegenheden.
Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken

Peking behoudt zich dan ook het recht voor 'op de gepaste manier te reageren en sancties op te leggen aan Amerikaanse individuen en instanties om zijn legitieme belangen te vrijwaren'. Het Chinese ministerie voegde eraan toe niet van plan te zijn de omstreden veiligheidswet weer in te trekken.

Hongkong is slechts een van de vele dossiers waardoor de VS en China steeds meer op gespannen voet leven. Washington weigerde vorige week nog een visum af te leveren voor drie Chinese topfunctionarissen omdat die betrokken geweest zouden zijn bij de repressie van de Oeigoeren, een moslimminderheid in de noordwestelijke Chinese regio Xinjiang.

Huawei

Daarnaast blijft de bilaterale handel, ondanks een minihandelsdeal, tot oprispingen leiden en veroorzaakt de strijd om de technologische suprematie fricties. Centraal in dat dossier staat de Chinese telecomreus Huawei. De VS verdenken het bedrijf van spionage voor Peking.

Ik ben helemaal niet geneigd tot een ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping om de spanningen te verlichten.
Donald Trump
Amerikaanse president

Eerder deze week irriteerde Washington China ook door zich te mengen in het dossier rond de Zuid-Chinese Zee. China maakt al jaren aanspraak op een groot deel van dat gebied en de eilanden die erin liggen, ten nadele van andere landen uit de regio. 'Onterecht', zei Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo maandag tot woede van Peking.

Topoverleg tussen de VS en China over die heikele dossiers zit er wat Donald Trump betreft niet snel aan te komen. 'Ik ben helemaal niet geneigd tot een ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping om de spanningen te verlichten', zei hij na de ondertekening van het decreet rond Hongkong.

New York Times verhuist naar Zuid-Korea

De krant The New York Times heeft woensdag aangekondigd dat een deel van het kantoor in Hongkong wordt verplaatst naar de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel als gevolg van de nationale veiligheidswet die China heeft ingevoerd in de stad.

'China 's verregaande nieuwe nationale veiligheidswet in Hongkong leidt tot heel veel onzekerheid over wat de nieuwe regels voor gevolgen hebben voor onze activiteiten en onze journalistiek', schrijven leidinggevenden aan het personeel. 'Wij denken dat het verstandig is om te beginnen met het verschuiven van onze schrijvende staf in de regio.' In eerste instantie gaat het om het digitale team. Dat is goed voor een derde van alle personeel in Hongkong.

Het is de eerste aankondiging van een grote verhuizing door een internationale nieuwsorganisatie sinds China eind juni een strenge veiligheidswet oplegde aan Hongkong. The New York Times is al decennia met een kantoor gevestigd in Hongkong.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud