‘Ik wil niet terug naar de nachtmerrie van de militaire dictatuur’

Manifestanten houden drie vingers in de lucht, een symbool voor het verzet tegen het leger. Het werd een symbool van verzet en solidariteit in Zuidoost-Azië. ©EPA

De protesten in Myanmar tegen de militaire staatsgreep van 1 februari worden almaar grimmiger. De politie treedt hard op maar de manifestanten zijn niet van plan te wijken. ‘Dit is een breed massaprotest dat niet zal stoppen.’

In Myanmar stijgt de temperatuur na een paar dagen relatieve rust. Op 1 februari heeft het leger er de macht overgenomen. Regeringsleidster Aung San Suu Kyi werd samen met honderden partijleden gevangengezet.

De voorbije dagen kwamen tienduizenden manifestanten op straat. Ze scandeerden boodschappen als ‘respecteer onze stemmen’ en ‘schaam u, dictator’.

Het protest dat vorige weekend begon, wordt groter. Maar ook het antwoord van de politie wordt harder. Ze zette waterkanonnen, traangas en rubberkogels in. Na een schotwonde in het hoofd werd dinsdag een vrouw in kritieke toestand afgevoerd naar het ziekenhuis. Volgens niet bevestigde bronnen stierf ze dinsdag in de late middag. Het is onduidelijk of de politie met scherp schoot.

Van studenten tot monniken

Het leger had maandag gewaarschuwd dat het ‘actie’ zou ondernemen tegen de manifestanten en riep op tot ‘discipline’. Op verschillende plaatsen werden samenscholing verboden, er geldt een avondklok en het internet en de sociale media werden 24 uur onderbroken.

We hebben telefonisch contact met Lone, een dertiger uit Yangon, de economische hoofdstad van het land. Hij protesteert al dagen en voorziet de manifestanten van regenjassen, helmen en beschermingsbrillen tegen de waterkanonnen en traangas. Hij wil alleen bellen via Signal. De app werkt via versleutelde berichten en wordt beschouwd als veiliger dan WhatsApp.

‘De eerste dagen droegen mensen vooral rode kleren en hadden ze rode vlaggen’, zegt Lone. 'Maar de voorbije dagen is het protest veel breder geworden.’ Rood is de kleur van de Nationale Liga voor de Democratie (NLD), de partij van Aung San Suu Kyi.

Dit is niet langer een steunprotest voor een politieke partij. Dit gaat over de burger versus het leger.
Lone
Een van de manifestanten in Myanmar

'Ook studenten, arbeiders, monniken, advocaten, verplegers en leerkrachten protesteren nu. Op een bepaald moment beschermden zelfs politieagenten ons tegen waterkanonnen. Dit is niet langer een steunprotest voor een politieke partij. Dit gaat over de burger versus het leger.’

Ook houden de manifestanten drie vingers in de lucht, een symbool voor het verzet tegen het leger. Het teken werd overgenomen uit de 'Hunger Games'-boeken en werd een symbool van verzet en solidariteit in Zuidoost-Azië.

Herinnering

Voor velen ligt de herinnering aan bijna 50 jaar militaire junta nog vers in het geheugen. Na de democratisch gekozen regering in 1962 omver te werpen bleef het leger bijna 50 jaar onafgebroken aan de macht.

In 2011 kwam een einde aan de militaire dictatuur. Al liet het leger niet alle teugels vieren. Enkele zware regeringsposten bleven in militair bezit.

‘Als kind heb ik niets anders gekend dan de militaire dictatuur’, zegt Rose vanuit Yangon. Ze is lerares en ook zij wil alleen via Signal praten. Ook staat ze liever niet met haar echte naam in de krant.

Natuurlijk protesteer ik mee. Ik wil niet dat mijn leerlingen dezelfde lijdensweg moeten doorstaan als wij.
Rose
Een van de manifestanten in Myanmar

‘Natuurlijk protesteer ik. Ik wil niet dat mijn leerlingen dezelfde lijdensweg moeten doorstaan als wij. We durfden niet vrijuit spreken en een computer mochten we niet gebruiken. Studenten werden gemarteld of verdwenen. Het was een nachtmerrie.’

Volgens de Myanmarese mensenrechtenorganisatie AAPP werden sinds de coup van vorige week al meer dan 150 mensen opgepakt en opgesloten.

Persoonlijke ambities

Waarnemers zien persoonlijke ambities van de legerleider Min Aung Hlaing als een van de redenen van de coup. Hij hoopte na de verkiezingen van november 2020 president te worden. Maar de verpletterde verkiezingsuitslag van 83 procent voor de NLD van Aung San Suu Kyi stak daar een stokje voor.

Prompt maakte het aan het leger gelieerde USDP gewag van fraude. Nochtans is daar volgens internationale waarnemers geen enkele indicatie voor.

‘We gaan door’, klinkt het bij de manifestanten. ‘We kunnen niet anders’, zegt Rose. ‘Ik geloof er niets van dat er na een jaar verkiezingen komen (dat beloofde de legertop, red.). Als we nu opgeven, verglijden we opnieuw in een militaire dictatuur. Maar we kunnen dit niet alleen. Als de internationale gemeenschap niets doet, dan verdampt onze prille economie. Het leger zal niet opgeven.’

Het Verenigd Koninkrijk, de Europese Unie en 19 andere landen vroegen een bijzondere zitting in de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties over de staatsgreep in Myanmar.

Tanende ster

De kaarten liggen vandaag anders dan tussen 1987 en 2010. In die periode zat de Nobelprijswinnares 15 jaar in huisarrest. Haar internationale ster taande na haar ontkenning van de genocide tegen de Rohingya. Maar ook het volk mort over de economische richting van het land. In 1962 was Myanmar een van de rijkste landen van Azië. Vandaag is het een van de armste. Ook wordt het land meer en meer in de baan van China gedwongen.

In een peiling uit 2019 bleek dat 87 procent van de Myanmarezen de democratie steunt. Twee derde gelooft echter niet dat dat model economische groei en orde bevordert. Bijna de helft ondersteunde een rol voor het leger in de politiek. Dat is meer dan in 2015.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud