nieuwsanalyse

Kim Jong-un lanceert offensief tegen sancties

Noord-Koreaanse jongeren kwamen afgelopen weekend nog op straat om te betogen tegen Zuid-Korea. ©via REUTERS

Terwijl Kim Jong-un de oorlogstrom roert en alle contacten met de 'vijand' Zuid-Korea verbreekt, waarschuwen de Verenigde Naties voor een hongersnood in Nood-Korea. Beide zaken bewijzen: de sancties doen het land veel pijn.

'We zijn tot de conclusie gekomen dat het geen zin heeft met de Zuid-Koreanen te praten. Ze hebben toch alleen maar onze verbijstering gewekt', liet het Noord-Koreaanse bewind dinsdag weten via het gezagsgetrouwe persbureau KCNA. Daarom gaat het alle communicatielijnen met Zuid-Korea afbreken, inclusief de hotline tussen Kim Jong-un en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in.

De demarche komt er volgens KCNA omdat de regering in Zuid-Korea heeft 'samengezworen' om 'vijandige acties' tegen het noorden te ondernemen. Dat is waarschijnlijk een verwijzing naar een recente protestactie door voorvechters van een democratisch Noord-Korea. Met ballonnen dropten activisten eind mei een half miljoen pamfletten met vlammende kritiek op Kim Jong-un op Noord-Koreaanse bodem.

Volgens Noord-Korea stonden de Zuid-Koreaanse autoriteiten de acties oogluikend toe. Om Seoel onder druk te zetten dreigde Kim vorige week de militaire communicatie op te zeggen en een verbindingsbureau op de grens te sluiten. Dat laatste is inmiddels gebeurd: aan Noord-Koreaanse kant wordt sinds dinsdag de telefoon niet meer opgenomen, ook al blijven de Zuid-Korea tweemaal daags bellen.

Beproefde tactiek

Het ziet ernaar uit dat het droppen van de pamfletten niet de echte reden is van de opflakkering van de Koreaanse crisis. De beslissing lijkt deel uit te maken van een strategisch plan om Zuid-Korea onder druk te zetten. Het opschorten van de directe communicatie is een beproefde tactiek. Kim Jong-il, de vader van de huidige dictator, gebruikte geregeld dezelfde truc.

Door openlijk te provoceren hoopt Kim Jong-un het sanctieregime tegen zijn land te ondermijnen.

Door openlijk te provoceren en de spanningen op de spits te drijven hoopt Kim Jong-un het sanctieregime tegen zijn land te ondermijnen. De sancties hebben Noord-Korea een verwoestende schade toegebracht, al zal het regime dat nooit toegeven. De economie was sowieso al wankel door decennialang communistisch wanbeheer.  

Wat nog overeind stond van de Nood-Koreaanse economie, werd de voorbije maanden gesloopt door de coronacrisis. Hoewel Noord-Korea beweert coronavrij te zijn, is de impact van de crisis verwoestend. Om een voorbeeld te geven: omdat de grens met China - zowat de laatste economische levenslijn van het land - bijna vijf maanden gesloten bleef door corona, kelderde de handel met 90 procent.

Hongersnood

De Verenigde Naties trokken dinsdag aan de alarmbel en waarschuwden voor een nieuwe hongersnood. Volgens Tomas Ojea Quintana, de speciale rapporteur voor de mensenrechten in Noord-Korea, heeft het land nu al te kampen met 'wijdverspreide voedseltekorten en ondervoeding'. 'Steeds meer Noord-Koreanen eten nog maar twee keer per dag, of eten alleen maar maïs. En sommigen komen om van de honger.'

De situatie roept herinneringen op aan de hongersnood van de jaren 90, toen naar schatting 3 miljoen Noord-Koreanen omkwamen. Volgens het Wereldvoedselprogramma (WFP) hebben 10 miljoen Noord-Koreanen, 40 procent van de bevolking, nood aan humanitaire hulp. Een vijfde van de kinderen jonger dan vijf jaar is niet volgroeid. 

Sommige Noord-Koreanen komen om van de honger.
Tomas Ojea Quintana
Speciaal rapporteur VN

VN-rapporteur Quintana drong bij de VN-Veiligheidsraad aan op een versoepeling van de sancties. Maar die oproep botst ongetwijfeld op felle tegenstand van de VS. President Donald Trump wil koste wat het kost het regime in Pyongyang onder druk blijven zetten om het nucleaire programma te ontmantelen. Ondanks de euforie na de top met Trump en Kim in 2018 is nog altijd geen begin gemaakt met die ontwapening.

Zwakste schakel

Kim Jong-un is helemaal niet van plan zijn nucleaire ambities op te bergen. Maar door intimidatie en provocatie probeert hij wel de internationale sancties uit te hollen. Zijn demarche van dinsdag was duidelijk gericht op de zwakste schakel in het sanctieregime: Zuid-Korea. Kim lijkt er vooral op uit te zijn een wig te drijven tussen Zuid-Korea en de VS, die president Moon al langer een slappeling vinden.

Moon zet alles op alles om de relaties met Noord-Korea te normaliseren. Hij stelde onlangs voor het sanctieregime af te zwakken door een deel van de economische en handelsrelaties met het noorden te herstellen. De maatregel zou goed zijn voor 10 procent van de Noord-Koreaanse economie. Kim Jong-un reageerde niet op het voorstel, vermoedelijk om de druk nog wat te verhogen.

Sowieso is Kims beslissing de telefoon niet meer op te pakken een affront voor Moon. Die wou zaterdag de eerste ontmoeting tussen de leiders van Noord- en Zuid-Korea, op 13 juni 2000, herdenken. Maar het zal een verjaardag in mineur worden. Waarmee nog maar eens bewezen is dat het 'dossier-Korea' een geopolitieke rollercoaster is. De grote vraag is wat Kim nog in petto heeft.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud