nieuwsanalyse

President Poetin effent pad naar verlengd verblijf in Kremlin

De Russische president Vladimir Poetin sprak dinsdag in de Doema over grondwettelijke hervormingen. ©EPA

De Russische president Vladimir Poetin heeft dinsdag het pad geëffend om tot 2036 aan de macht te blijven. Daarmee gaat hij in op een georkestreerde oproep van zijn partij.

In het Russische lagerhuis, de Doema, voltrok zich dinsdag een fascinerend stuk politiek theater, zoals altijd in een strakke regie van het Kremlin. De hoofdrol ging naar president Vladimir Poetin, die onverwacht kwam opdraven om het halfrond toe te spreken. Aangemoedigd door zijn partij Verenigd Rusland verkondigde Poetin dat hij, als dat nodig is, bereid is langer aan de macht te blijven.

Valentina Teresjkova, een hondstrouw parlementslid van Verenigd Rusland, had de aanzet gegeven. Ze had eerder op de dag in de Doema een amendement ingediend om de beperking van het aantal ambtstermijnen te schrappen. Een president mag volgens de grondwet twee opeenvolgende termijnen van elk zes jaar uitzitten. Dat betekent dat Poetin in 2024 moet afzwaaien.

Poetin had zich eerder verzet tegen de smeekbedes van zijn aanhangers om zich niets aan te trekken van de constitutionele limieten. Tot Teresjkova dinsdag met haar voorstel op de proppen kwam en daarvoor meteen de steun van de meeste parlementsleden kreeg. 'Poetin moet er zijn, voor het geval iets verkeerd gaat', zei Teresjkova, een ex-kosmonaute die in 1963 de eerste vrouw in de ruimte was.

Verantwoordelijkheid

In zijn toespraak in de Doema deed Poetin alsof hij pas na lang aarzelen was bezweken voor zijn achterban. 'Ik erken ten volle mijn persoonlijke verantwoordelijkheid ten aanzien van de burgers van dit land', zei hij. 'Ik besef dat mensen, zeker het gros van de samenleving, wachten op mijn eigen inzichten en beslissingen over de sleutelvraag hoe het land geleid wordt, zowel vandaag als na 2024.'

Ik erken ten volle mijn persoonlijke verantwoordelijkheid tegenover de burgers van dit land.
Vladimir Poetin
Russisch president

Poetin gaf aan dat hij zijn verzet tegen het schrappen van de presidentiële limiet opgeeft. 'In principe is die optie mogelijk', zei hij. In een adem eiste hij dat het grondwettelijk hof zijn zegen moet geven over de hervorming. Dat lijkt een formaliteit, want anders had Poetin die voorwaarde niet openlijk geformuleerd. Een veto van het grondwettelijk hof zou zwaar gezichtsverlies betekenen.

Pensioen op 83

Met de jongste demarche ligt voor Poetin de weg open om nog 16 jaar in het Kremlin te resideren. Als zijn gezondheid het toestaat en de Russische kiezers braaf in de pas blijven lopen, heeft hij na 2024 uitzicht op nog eens twee termijnen van zes jaar. Dat betekent dat Poetin dan pas in 2036, op zijn 83ste, met pensioen gaat. Het is deze maand trouwens exact 20 jaar geleden dat hij voor het eerst tot president werd verkozen.

De nieuwe plannen maken meteen een einde aan de eindeloze speculaties over Poetins plannen na 2024. Hij heeft dan wel vaak gezegd dat hij niet tot aan zijn dood wil regeren zoals de oude Sovjet-leiders, maar de meeste waarnemers gingen ervan uit dat hij wel een manier zou uitdokteren om aan de macht te blijven. Zo deed hij na zijn eerste twee ambtstermijnen als president even dienst als premier om de constitutionele restricties te omzeilen.

Omwenteling

Eind januari leek Poetin voor het eerst een inkijkje te geven in zijn strategie om zijn machtsgreep te houden. In zijn jaarlijkse beleidstoespraak voor het parlement kondigde hij toen ingrijpende hervormingen aan die het politieke bestel in Moskou grondig zouden veranderen. De president predikte een grondwettelijke omwenteling die alleen bedoeld leek om zichzelf stevig in het Kremlin in te graven.

Door te morrelen aan de grondwet, die uit 1993 stamt en volgens Poetin niet meer voldoet aan de vereisten van een modern Rusland, stelde hij onder andere voor de macht van de president in te perken, ten voordele van het parlement. Bovendien zou de staatsraad, een overwegend ceremonieel vehikel, extra bevoegdheden krijgen. Meteen rees het vermoeden dat Poetin als voorzitter van zo'n versterkte staatsraad de touwtjes in handen zou houden.

Tandeloos als altijd stemde de Doema in met de grondwettelijke ingrepen van Poetin.

Tandeloos als altijd stemde de Doema dinsdag in met de grondwettelijke ingrepen van Poetin. Maar die laatste heeft beloofd dat de bevolking het laatste woord krijgt. Zij kan op 22 april tijdens een referendum haar oordeel vellen over de hervormingen, waaronder het voorstel om de gelimiteerde ambtstermijnen te schrappen. Na het  theater van dinsdag lijkt dat de hoofdprijs die Poetin over een dikke maand wil binnenhalen.

Een parlementslid riep dinsdag op snel vervroegde verkiezingen te organiseren. Maar Poetin reageerde dat dat onnodig is zolang de Doema goed werk levert. Het leek een smoes die nauwelijks kon verhullen dat het Kremlin verkiezingen vreest, zeker nadat de oppositie vorig jaar bij de lokale verkiezingen sterk scoorde. Poetins rivalen zijn niet sterk genoeg om hem van de troon te stoten, maar ze kunnen wel barsten slaan in zijn regime. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud