nieuwsanalyse

Stabiliteit meer dan ooit Chinese ordewoord

De Chinese president Xi Jinping. ©REUTERS

Terwijl het zijn economische groeidoelen tijdelijk loslaat, vergroot China meer dan ooit zijn greep op Hongkong. 'We moeten stabiliteit en veiligheid verzekeren.'

'Nu en de komende tijd staan China uitdagingen te wachten zoals nooit tevoren.' Met bedrukt gemoed opende premier Li Keqiang vrijdag het jaarlijkse Nationaal Volkscongres. Zijn baas, Xi Jinping, mag zichzelf dan geboetseerd hebben tot de machtigste Chinese leider sinds Mao Zedong, de handelsoorlog met de Verenigde Staten en zware onlusten in Hongkong hebben het communistische regime forse tegenwind bezorgd. En dan barstte ook nog eens de coronapandemie los.

9 miljoen
Chinese jobs
China wil dit jaar 9 miljoen nieuwe jobs creëren, en de werkloosheidsgraad op 6 procent houden.

Toch is de immer strak geregisseerde bijeenkomst van het parlement meer dan ooit een poging 's lands eenheid en veerkracht te etaleren, althans voor de buitenwereld. Volgens Li is de medische strijd met het coronavirus alvast uitgedraaid op een 'klinkende overwinning'. Al ligt de ware dodentol vermoedelijk een pak hoger dan de 4.600 officiële slachtoffers, en sluimert intern de kritiek dat Xi aanvankelijk grote fouten maakte in de aanpak van de gezondheidscrisis.

Geen groeidoel

Exemplarisch voor de enorme economische crisis is dan weer dat China voor het eerst in drie decennia geen groeidoelstelling voor dit jaar formuleert. 'Zo kunnen we ons erop concentreren dat we stabiliteit en veiligheid verzekeren', aldus Li.

Vermoedelijk stevent 's werelds tweede economie af op de zwakste groei sinds 1976. De industriële productie komt maar traag weer op gang, de consumptie keldert en de mondiale coronarecessie doet de export vanuit de fabriek van de wereld sterk afnemen. 

'Chinese Droom'

Als antidotum kondigde Li voor zo'n 4.000 miljard yuan (500 miljard euro) stimulus aan, ongeveer 4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het begrotingstekort loopt op van 2,8 tot 'minstens 3,6 procent'. Zo poogt Peking dit jaar alsnog 9 miljoen jobs te creëren en de werkloosheidsgraad op 6 procent te houden. Officieel althans, want de miljoenen arbeidsmigranten die sinds de coronacrisis naar het platteland vluchtten, worden niet meegeteld.

Zonder groeidoel kunnen we er ons op concenteren dat we stabiliteit en veiligheid verzekeren.
Li Keqiang
Chinese premier

Zo komt ietwat de klad in het sociaal contract dat de communistische apparatsjiks sloten met hun volk, waarbij toenemende welvaart beloofd wordt in ruil voor een stilzwijgende aanvaarding van een almaar autocratischer regime. Eigenlijk had 2020 een jubeljaar moeten zijn voor Xi's 'Chinese Droom'. Op dit Volkscongres wilde hij het einde van extreme armoede in China uitroepen. En vieren dat 's lands bbp in tien jaar tijd verdubbeld is. Ook die politieke doelen lijken tijdelijk losgelaten te worden.

Hongkong

Dat in coronatijden zelfs het budget voor het Volksbevrijdingsleger met slechts 6,6 procent toeneemt, ook al het laagste cijfer in decennia, betekent evenwel niet dat China zijn militaire ambities en zin voor centraal gezag laat varen. Integendeel. 

Dat China, zoals donderdag al uitlekte, de semiautonome stadstaten Hongkong en Macau een nationale veiligheidswet oplegt, is niet minder dan historisch. Elke vorm van opruiing, separatisme en buitenlandse inmenging worden er gebannen. Ordetroepen uit het vasteland zouden voor het eerst echt openlijk in Hongkong kunnen optreden. En het volksprotest, dat het voorbije jaar steeds luider de Chinese inmenging aanklaagde en Xi forse imagoschade berokkende, harder counteren.

Daarmee wordt gevreesd voor het einde van het adagium 'één land, twee systemen', dat gold sinds de Britse kolonie in 1997 weer Chinees grondgebied werd. Vrijheden die niet gelden op het vasteland, dreigen uitgehold te worden. Maar of dat productief is?

Kapitaalvlucht

Het straatprotest laait weer op, de internationale kritiek neemt toe en de zorgen van het bedrijfsleven vergroten. De beurs van Hongkong sloot vrijdag 5,6 procent in het rood. Dankzij zijn speciaal statuut kon de stadstaat uitgroeien tot een van de grootste financiële centra ter wereld, en een toegangspoort voor internationale investeerders tot het minder toegankelijke Chinese vasteland. Als veel vrijheden wegvallen, dreigt ook een kapitaalvlucht en een braindrain.

Temeer omdat de VS al langer stellen hun aparte handelsregime voor Hongkong te annuleren als Peking er te veel de plak zwaait. Vrijdag bereidden de Republikeinen van president Donald Trump en Democraten alvast sancties voor tegen Chinese overheidsfunctionarissen en instellingen die de veiligheidswet uitvoeren.

En zo ontstaat een nieuw front in de koude oorlog tussen 's werelds grootste twee economieën, na hun handelsoorlog, tegengestelde visies op Taiwan en Trumps aanklacht dat China de coronacrisis op de wereld losliet. Een zomer van ongenoegen wordt voorspeld, waarvan niemand echt beter wordt.

Honderdste verjaardag

Anderzijds, met de aanval op de Hongkongse dissidentie roert Xi wel de nationalistische trom op het vasteland. Wat een welkome afleiding is voor de economische zorgen en zijn initiële corona-aanpak. En voldoende stabiliteit moet garanderen om volgend jaar de 100ste verjaardag van de Communistische Partij te vieren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud