Techreuzen staan voor dilemma in Hongkong

De nieuwe veiligheidswet voor Hongkong, die volgens critici de vrijheid van meningsuiting bedreigt, zadelt ook socialemediabedrijven met hoofdbrekens op. ©EPA

Stevenen de internationale techreuzen af op een clash met China? Die vraag dringt zich op nu Facebook, Twitter, Google en Microsoft beslist hebben niet langer data over gebruikers te delen met Hongkong. De reden: de nieuwe veiligheidswet in de stadstaat.

De veelbesproken Chinese veiligheidswet voor Hongkong geeft langzaam maar zeker haar geheimen prijs. Sinds ze een week geleden van kracht werd, bestond over het doel geen twijfel: de democratische protestbeweging in de Britse ex-kolonie na ruim een jaar de nek omwringen.

De tekst stelt separatisme, terrorisme, ondermijning van de staat en samenzwering met buitenlandse machten strafbaar. Wie zich aan die feiten schuldig maakt, riskeert levenslang.

Techbedrijven

Maar pas maandagavond werd duidelijk dat de nieuwe wet ook verstrekkende gevolgen kan hebben voor techbedrijven. De tekst geeft de lokale autoriteiten de bevoegdheid maatregelen te nemen om 'toezicht te houden op het internetverkeer en onlineberichten en die te reguleren'.

Wie geen gehoor geeft aan het verzoek, riskeert zware boetes, een overname van de server, huiszoekingen en zelfs een jaar cel.

Als de politie in Hongkong vermoedt dat een 'elektronische boodschap' de 'nationale veiligheid' in het gedrang kan brengen, mag ze bij de provider, het platform of de producent aankloppen 'met de vraag het bericht te verwijderen of de toegang tot bepaalde inhoud of een bepaalde account te blokkeren'. Wie geen gehoor geeft aan het verzoek, riskeert zware boetes, een overname van de server, huiszoekingen en zelfs een jaar cel.

Het is geen toeval dat techbedrijven in het vizier lopen. In tegenstelling tot op het Chinese vasteland ontsnapten Facebook, WhatsApp, Instagram, Twitter, Googles YouTube en Microsofts LinkedIn in Hongkong de afgelopen jaren wel aan de 'grote Chinese firewall'.

Protesten

De inwoners van de stadstaat maakten dankbaar gebruik van die platformen om hun politieke mening te uiten. Stevig versleutelde berichtendiensten als Telegram en Signal speelden het voorbije jaar zelfs een cruciale rol bij de organisatie van de protesten tegen de toenemende Chinese inmenging in het gebied.

Buitenlandse bedrijven zitten gevangen tussen hun natuurlijke affiniteit met de vrijheid van informatie en hun commerciële verlangen om in een grote Chinese markt actief te zijn.
Steve Vickers
Politiek en bedrijfsconsultant

De veiligheidswet zadelt de internationale techtitanen met een dilemma op. Als ze zich ernaar schikken, dreigen ze gebruikers tegen zich in het harnas te jagen én riskeren ze zich de woede van verschillende westerse staten op de hals te halen. Die namen China de voorbije dagen stevig op de korrel over de indijking van de autonomie van Hongkong en het gebrek aan respect voor politieke vrijheden.

Schikken de Facebooks, Googles, Twitters en Microsofts van deze wereld zich niet naar de wensen van de Hongkongse autoriteiten, dan dreigen ze op ramkoers te belanden met Peking. 'Buitenlandse bedrijven staan door de nieuwe wet voor een moeilijke evenwichtsoefening', meent politiek en bedrijfsconsultant Steve Vickers. 'Ze zitten gevangen tussen hun natuurlijke affiniteit met de vrijheid van informatie en hun commerciële verlangen om in een grote Chinese markt actief te zijn.'

Vrijheid van meningsuiting

Voorlopig lijkt de vrijheid van meningsuiting voor de techreuzen te primeren. Enkele uren nadat bekend geraakt was dat de politie in Hongkong verregaande bevoegdheden krijgt om het internet te superviseren, maakten de Amerikaanse bedrijven Facebook, Twitter, Google en Microsoft bekend voorlopig geen data over gebruikers meer te delen met Hongkong.

De techbedrijven kunnen niet langer de politieke implicaties van hun activiteiten loochenen. Ze staan voor duidelijke keuzes. Waar ontplooien ze activiteiten? En in hoeverre compromitteren ze zichzelf?
Julien Chaisse
Hoogleraar rechten City University Hongkong

De kwestie bewijst alvast één ding, zegt Julien Chaisse, hoogleraar rechten aan de City University in Hongkong. 'De techbedrijven kunnen niet langer de politieke implicaties van hun activiteiten loochenen. Ze staan voor duidelijke keuzes. Waar ontplooien ze activiteiten? En in hoeverre compromitteren ze zichzelf?'

Met die vragen worstelt ook Zoom. Het Amerikaanse videoconferencingbedrijf duwt de pauzeknop in voor de samenwerking met Hongkong. Vorige maand had het nog de wind van voren gekregen in de VS nadat het bij de herdenking van het Tienanmenprotest van 31 jaar geleden op vraag van Peking accounts geblokkeerd had van Hongkongse activisten. Door nu kort op de bal te spelen lijkt Zoom een nieuwe reprimande te willen voorkomen.

TikTok

ByteDance, de eigenaar van TikTok, trekt de entertainmentapp terug uit Hongkong. ©EPA

Wellicht zet een gelijkaardige redenering ByteDance, de Chinese eigenaar van TikTok, ertoe aan zijn entertainmentapp niet langer beschikbaar te stellen in Hongkong. Het bedrijf stelt alles in het werk om de internationale gemeenschap, de VS op kop, ervan te overtuigen dat het geen banden heeft met de machthebbers in Peking. Maar ook de aanstelling van een Amerikaanse CEO kon niet voorkomen dat Washington overweegt TikTok in de ban te doen. Of de terugtrekking van de app uit Hongkong de VS op andere gedachten brengt, valt af te wachten.

In Hongkong zelf wordt het intussen uitkijken hoe hard de politie het spel zal spelen tegenover socialemediabedrijven. De stadstaat riskeert heel wat. 'Voor multinationals was de vrijheid van informatie altijd een sleutelelement om zich in Hongkong te vestigen. Valt dat element weg, dan krijgt de stad het moeilijk om overeind te blijven als gerenommeerd financieel centrum. Dat beseft China ook', besluit Vickers.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud