Water als oorlogswapen tussen Pakistan en India

©BELGAIMAGE

Tussen de aartsrivalen India en Pakistan dreigt opnieuw een crisis. Volgens Pakistan schendt India de waterverdragen door dammen te bouwen in rivieren die beide landen delen. Als antwoord bouwt Pakistan nu ook dammen. Milieuactivisten waarschuwen voor een economische en ecologische ramp.

Nisar Mian Saqib, de gepensioneerde voorzitter van de Hoge Raad van Pakistan, het hoogste gerechtshof en de initiatiefnemer van de bouw van de nieuwe dammen, is niet echt bezig met het milieu. Hij is net als de Indiase premier Narendra Modi op het oorlogspad. Saqib beschuldigt Modi ervan dat hij het waterverdrag (zie inzet), dat de landen over het gebruik van de vijf gezamenlijke rivieren sloten, heeft geschonden. India opende onlangs een nieuwe hydrocentrale ter waarde van 15 miljard dollar in het Indiase deel van de Indusrivier. Daardoor stroomt er minder water naar Pakistan.

Modi weigert zich nog langer aan het waterakkoord te houden. Hij beschuldigt Pakistan ervan steeds meer terroristen naar Kasjmir te sturen. Sinds de opdeling van de Britse kolonie in 1947 maken beide landen aanspraak op het gebied waar ze drie oorlogen om voerden. ‘Bloed en water vloeien niet samen’, herhaalde de premier nog maar eens na de aanslag in februari op een legerkonvooi in het Indiase deel van Kasjmir. Zolang Islamabad het terrorisme niet aanpakt, dreigt Modi Pakistan droog te leggen door nog meer dammen te bouwen.

©Mediafin

Bovendien is het verkiezingstijd in India. De verkiezingen verlopen in zeven fases en duren nog tot 23 mei. Modi wil graag herkozen worden. Met zijn voortdurende aanvallen op het vijandige islamitische buurland hoopt hij stemmen te trekken. Zijn oorlogsretoriek haalt het zelfs tot op de sets van de Indiase filmindustrie Bollywood.

Burgers dragen bij

Pakistan, dat zich onder ex-premier Nawaz Sharif te diep in de schulden stak, heeft geen geld voor prestigeprojecten. Daarom heeft de gepensioneerde opperrechter alle Pakistanen opgeroepen als patriotten bij te dragen aan de bouw van de dammen. Met advertenties in banken, benzinestations en de media wordt iedereen gesommeerd te storten. De grootste projectontwikkelaar Malik Riaz, die terechtstaat voor corruptie, moet als straf 2 miljoen dollar bijdragen. Daarnaast leveren alle soldaten een dagsalaris in, komt er een speciale belasting op sigaretten en haalden rijke Pakistanen overzees al enkele miljoenen voor de natie op.

Najib Ahmed, de directeur van het radiostation FM power 99, dat wekelijks een radioprogramma over de bouw van de nieuwe dammen uitzendt, vraagt zich af waar de gepensioneerde rechter zich mee bemoeit. ‘Hij pookt de strijd tussen India en Pakistan voort op. Maar dient een voorzitter van de Hoge Raad los daarvan niet onafhankelijk te zijn? In welke democratie gaat die op de stoel van de premier zitten?’

Door de vele dammen in de Indusrivier komt er zout water uit de Arabische zee binnen. Dat leidt tot dolfijnsterfte.
Hassan Abbas
milieudeskundige

De aangekondigde dammen leiden niet alleen tot nog meer spanningen tussen de aartsrivalen, de milieudeskundige Hassan Abbas voorspelt ook ecologische rampen. Hij beschrijft de ontzilting van de ooit vruchtbare Indusdelta in het zuiden van Pakistan. ‘Doordat er al 19 dammen gebouwd zijn in de Indusrivier stroomt het water niet meer door. Op het eindpunt komt er zout water uit de Arabische zee de Indus binnen. Nog meer dammen leidt niet alleen tot verdere verzilting, maar ook tot het uitsterven van de dolfijn.’

Wateroorlog

Na de opdeling van de Britse kolonie in India en Pakistan in 1947 vochten beide landen meer dan een decennium over het watergebruik van de vijf rivieren die door beide landen stromen.

De onderhandelingen liepen tot 1960 toen de Indiase premier Jawaharlal Nehru en de Pakistaanse generaal Ayub Khan onder toezicht van de Wereldbank het waterverdrag ondertekenden.

De overeenkomst werd jarenlang beschouwd als een vriendschapsverdrag tussen beide landen. Er was veel welwillendheid: Pakistan kreeg meer water dan India en in ruil mocht India een deel van de Indusrivier gebruiken voor irrigatie.

Grensconflicten en irritaties hebben het verdrag grotendeels opgeblazen.

De Pakistanen betalen uiteindelijk de hoogste prijs. In het noordelijke berggebied, waar de Diamer-Bhasadam van 14 miljard dollar wordt gebouwd, moeten 32 dorpen met in totaal meer dan 30.000 bewoners wijken. ‘Geld voor een vergoeding is er niet’, vermoedt radiodirecteur Ahmed. Hij spreekt uit ervaring. Als ‘damslachtoffer’ wacht zijn familie al bijna 40 jaar op uitbetaling. In de jaren 70 moest die samen met een half miljoen mensen in het noordwesten van het land vertrekken voor een andere dam. Bijna honderd dorpen langs de Indusrivier werden ontruimd. Niemand wilde weg. ‘We bleven tot het water ons aan de lippen stond. Het leger voerde ons af’, herinnert Najib zich. Waar toen de dorpen lagen, ligt nu het stuwmeer. De regio stond ooit bekend als de citrusboomgaard van Pakistan, omdat er het beste fruit werd verbouwd. De meeste boeren ontvingen als vergoeding een grond vol rotsen waar bijna niets op te verbouwen viel. Landbouwers op de plekken waar de nieuwe dammen zullen verrijzen vrezen dat hen hetzelfde lot te wachten staat.

Verspilling

De gepensioneerde rechter Nias heeft de regering van de Pakistaanse premier Imran Khan, ooit de kapitein van het nationale cricketteam, ervan kunnen overtuigen dat door de snelle bevolkingsgroei en de klimaatverandering, die leidt tot minder regenval, een chronisch tekort aan water dreigt. Dammen zijn volgens hem de oplossing . Het bedrijfsleven vreest dat Pakistan zich nog dieper in de schulden steekt. ‘We moeten de enorme waterverspilling aanpakken en met een waterbeleid komen’, vindt Ghazanfar Bilour, de voorzitter van de Pakistaanse Kamers van Koophandel. Hij citeert uit een recent rapport van de Wereldbank waarin staat dat Pakistan jaarlijks voor 70 miljard dollar aan water verspilt. ‘Er is voldoende regenval, maar we hebben geen reservoirs die het water opvangen. Tijdens de Indusbeschaving 5.000 jaar geleden was er wel een ondergronds wateropvangsysteem.’

Volgens Ahmed heeft de veertig jaar oude Tarbela-dam, de grootste van Pakistan, bewezen dat dammen niet de oplossing zijn. Diverse internationale onderzoekers concluderen dat Tarbela nog geen 10 procent aan het drinkwater bijdraagt. Langs de Indusrivier wonen ruim 1 miljoen mensen, vooral vissers en boeren die zwaar zijn getroffen door de dammen. Ahmed adviseert de regering de vredesdialoog, die stilligt sinds de aanslagen op westerse hotels in het Indiase Mumbai in 2008, te hervatten in de plaats van het economische voortbestaan van miljoenen mensen op het spel te zetten voor de bouw van zinloze dammen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud