in memoriam

Alberto Alesina, economisch autonomieboegbeeld (1957 -2020)

De Italiaanse Harvard-econoom Alberto Alesina, die zaterdag plots overleed, verschafte met zijn werk economische argumenten voor het streven naar autonomie van regio's.

Na zijn studies economie in Milaan trok Alberto Alesina naar de Harvard-universiteit in de VS, waar hij doctoreerde bij Jeffrey Sachs. Hij bouwde in Harvard ook zijn academische carrière uit en schopte het tot decaan van de economische faculteit.

Alberto Alesina was actief in het domein van de politieke economie, dat verbanden zoekt tussen economische prestaties en overheidsstructuren en -beleid.

In het begin van zijn loopbaan deed hij vooral onderzoek naar het verband tussen de omvang van een land en de efficiëntie van het economisch beleid. Dat resulteerde in 2003 in het boek 'The Size of Nations'.

Daarin stelde hij dat de optimale grootte van een land wordt bepaald door een kosten-batenafweging tussen de schaalvoordelen enerzijds en de kosten van de heterogeniteit anderzijds. In een groot land zijn de schaalvoordelen evident, maar de uiteenlopende voorkeuren van de uitgebreide en heterogene bevolking maken het moeilijk een beleid uit te tekenen en diensten te verlenen die iedereen wenst.

In kleine landen kan de overheid misschien gemakkelijker op een democratische manier reageren op de voorkeuren van de burgers.

Globalisering

Daarop voortbouwend argumenteerde Alesina dat de globalisering de optimale omvang van landen kleiner maakt, omdat ze net zo goed als grote landen dan kunnen genieten van de economische voordelen van een grote markt.

De Italiaan Alberto Alesina werd regelmatig getipt als mogelijke winnaar van de Nobelprijs voor Economie.

Die analyse werd door regionale politici gebruikt als argument om te pleiten voor een grotere autonomie, of zelfs de onafhankelijkheid, van hun regio. Het boek van Alesina werd onder meer vertaald in het Catalaans. Maar ook in Schotland en Vlaanderen beriepen nationalisten zich op hem.

Saneringsbeleid

Een tweede thema waar Alesina rond werkte was begrotingsbeleid. Hij analyseerde verschillende recepten voor begrotingscorrecties en hun effecten op de economische groei. Belastingverhogingen kunnen snel geld opleveren, maar zijn op middellange termijn nadelig voor de groei, stelde hij, terwijl omgekeerd een uitgavenbeperking op korte termijn budgettair weinig soelaas biedt, maar op langere termijn wel nuttig is voor de groei.

Tijdens de bankencrisis en de Grote Depressie die erop volgde, sloot Alesina zich aan bij het kamp van de economen die voorstander waren van een bezuinigingsbeleid om uit de crisis te geraken.

Forse besparingen worden beter in een keer doorgevoerd dan ze over twee tot drie jaar te spreiden, door de onzekerheid die je door de spreiding creëert.

Tijdens de bankencrisis en de Grote Depressie die erop volgde, sloot Alesina zich aan bij het kamp van de economen die voorstander waren van een bezuinigingsbeleid om uit de crisis te geraken. Hij kreeg daarvoor heel wat kritiek van economen die van oordeel waren dat een expansief begrotings- en monetair beleid aangewezen was om de crisis te bestrijden.

Alesina zette zijn argumentatie nog eens omstandig uiteen in het boek 'Austerity', dat hij vorig jaar publiceerde met twee collega's.

Hartaanval

De Italiaan was een van de meest geciteerde economen. Hij werd ook regelmatig getipt als mogelijk winnaar van de Nobelprijs voor Economie, en schreef columns in verschillende - vooral Italiaanse - kranten.

De econoom overleed in New York aan een hartaanval, na een wandeltocht met zijn vrouw. Hij is 63 geworden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud