analyse

Conflict tussen VS en China herleidt G20 tot G2

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese evenknie Xi Jinping ontmoeten elkaar volgende week in Japan. De inzet van hun strijd: de werelddominantie. ©AFP

De 20 rijkste landen vergaderen volgende week in Osaka over vrijhandel. Maar de echte top vindt plaats tussen de presidenten Donald Trump en Xi Jinping. De inzet: de werelddominantie.

De Amerikaanse president Trump en zijn Chinese evenknie Xi hebben een afspraak op de G20-top in Japan. Daar proberen ze de handelsoorlog tussen beide landen te beëindigen.

De gesprekken over een handelsakkoord braken begin mei af toen Trump de Chinezen ervan beschuldigde eerdere beloften in te trekken. Trump kondigde niet alleen aan dat hij nog meer Chinese goederen zou belasten, maar hij sprak ook de banvloek uit over de 5G-technologie van de Chinese telecomreus Huawei. Dat is het duidelijkste teken dat het niet gaat om een oplopend handelsgeschil maar om de digitale (wereld)dominantie.

Frontale confrontatie

De ambities van Xi zijn torenhoog. Tegen 2025 wil China de wereldleider zijn in 10 strategische sectoren, waaronder ruimtevaart, robotica, halfgeleiders en zelfrijdende voertuigen. De VS zijn bang hun dominantie op technologisch vlak te verliezen. Daarom kiezen ze voor de frontale confrontatie.

De Amerikaanse bedrijven worden niet versterkt door de sanctie maar juist verzwakt. Dat is een probleem. Want als de Amerikaanse ondernemingen slechter gaan draaien, doet ‘s lands economie dat ook.

Dat geldt niet alleen op digitaal vlak. China verhoogt zijn defensiebudget al zowat een decennium met 10 procent per jaar. Op de VS na is China nu de grootste investeerder in militaire uitrusting. Het is ook duidelijk dat de Chinezen streven naar militaire dominantie, zeker in hun deel van de wereld. Ook die aspiraties willen de VS afremmen.

Trump heeft de slogan ‘Make America Great Again’ niet toevallig gekozen. Het nationalistische programma van de Amerikaanse president is erop gericht van de VS opnieuw de enige supermacht ter wereld te maken. Om dat doel te bereiken moet de Chinese opgang afgeremd en liefst gestopt worden.

Tijdsperspectief

Het tijdsperspectief van beide leiders is fundamenteel verschillend. Trump is aan zijn verkiezingscampagne begonnen om nog eens vier jaar in het Witte Huis te kunnen blijven zitten. Xi is door de communistische partij op het schild gehesen en bij wijze van spreken voor het leven benoemd.

Trump moet dus snel gaan, terwijl Xi alle tijd en geduld heeft om zijn strategie uit te rollen. Het uiteindelijke doel van Xi is hetzelfde als dat van Trump: een groot en machtig China uitbouwen, zoals het Middenrijk dat ooit was. Dat verklaart waarom Trump constant de Chinezen kort op de huid zit, terwijl de Chinezen eerder afgemeten counteren.

Boemerang

Het is niet duidelijk of er op de G20 een doorbraak komt in de handelsoorlog. Steeds meer grote Amerikaanse bedrijven, deze week nog Apple, waarschuwen dat de opgelegde tarieven als een boemerang dreigen terug te komen.

10 procent
stijging defensiebudget
China verhoogt zijn defensiebudget al zowat een decennium met 10 procent per jaar.

De Amerikaanse bedrijven worden niet versterkt door de sanctie maar juist verzwakt. Dat is een probleem. Want als de Amerikaanse ondernemingen slechter gaan draaien, doet ‘s lands economie dat ook. En net de blakende gezondheid van die economie is een grote troefkaart voor Trump om herverkozen te worden.

Als er geen doorbraak komt op de G20, kan Trump beslissen op 2 juli tarieven in te voeren op de 300 miljard dollar aan Chinese importgoederen die nog niet extra worden belast. Ongetwijfeld volgen dan Chinese tegenmaatregelen.

De Chinezen hebben nog steeds een troefkaart die niet is uitgespeeld: de zeldzame aardmetalen. Op die productie hebben ze een bijna compleet monopolie en die grondstoffen zijn onontbeerlijk voor veel hoogtechnologische producten, ook als die uit Amerikaanse bedrijven komen gerold.

Europa aan de zijlijn

In het geopolitieke duel tussen deze twee giganten staat Europa aan de zijlijn. De trans-Atlantische trouw is na het aantreden van Trump zwaar afgezwakt, niet het minst omdat Trump de Europeanen graag uit elkaar speelt.

De VS riepen de bondgenoten op de technologie van Huawei te boycotten. Op de vier trouwste bondgenoten - Canada, het Verenigd Koninkrijk, Australië en Nieuw-Zeeland - na reageren die evenwel slechts schoorvoetend op die oproep. Europa is niet met een eenduidig standpunt gekomen en sommige landen, die al sterke bilaterale contacten met China hebben, zijn niet geneigd in te gaan op het Amerikaanse verzoek.

Koude Oorlog

Het is ook duidelijk dat Europa niet in deze nieuwe ‘Koude Oorlog’ betrokken wil worden. Dat zou meteen de eigen belangen ondergraven. Maar het is dansen op een slappe koord. Hoe neutraal kan je blijven als er slechts twee vechtende partijen zijn?

De Europeanen hebben de keuze tussen af geluisterd te worden door de Amerikanen of door de Chinezen
Anonieme Franse diplomaat in Le Figaro

‘De Europeanen hebben de keuze tussen afgeluisterd te worden door de Amerikanen of door de Chinezen’, stelde een anonieme Franse diplomaat cynisch over het Amerikaanse offensief tegen Huawei in de Franse krant Le Figaro.

Op de G20 gaat het officieel over de vrijhandel maar de VS hebben duidelijk laten merken dat dat geen prioriteit meer is voor hen. Voor Trump is de handel een hefboom om zijn geopolitieke positie te verstevigen. Voor China is de handel een hefboom om zijn invloed uit te breiden. De rest is decor.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud