analyse

Machtsstrijd tussen VS en China draait uit op pokerspel met hoge inzet

De Chinezen vertrouwen erop dat Donald Trump zich aan de vooravond van de verkiezingen wat inschikkelijker opstelt. ©AFP

Donald Trump heeft de inzet in de krachtmeting met China flink verhoogd. De Amerikaanse president gooit nieuwe invoertarieven in de strijd. Maar dreigt hij zijn hand niet te overspelen in de aanloop naar verkiezingsjaar 2020?

8 maart 2018. Op het Witte Huis ontvangt Donald Trump arbeiders uit de staal- en aluminiumsector. Met veel interesse kijken ze toe hoe de Amerikaanse president zijn handtekening zet onder een decreet waarmee invoerheffingen op staal en aluminium voortaan een feit zijn. De demarche dringt zich volgens de miljardair op om het Amerikaanse handelstekort terug te dringen.

Hoewel de maatregel verschillende landen treft, hoopt Trump toch vooral China, de grootste staal- en aluminiumfabriek ter wereld, pijn te doen. De niet te stuiten opmars van de Aziatische reus - op politiek, economisch, militair en technologisch vlak - is de Republikein al langer een doorn in het oog. ‘We kunnen niet blijven tolereren dat China ons land verkracht. Wij gaan daar komaf mee maken. En wij hebben de kaarten in handen om dat te doen’, had de miljardair in mei 2016 al geponeerd tijdens een verkiezingsmeeting in de industriestaat Indiana.

Kaarten op tafel

Sinds de invoering van de importheffingen op staal en aluminium een klein anderhalf jaar geleden heeft Trump al heel wat kaarten op tafel gegooid in zijn machtsstrijd met Peking. Stelselmatig verhoogde hij de voorbije maanden de inzet. Sinds mei dit jaar gelden douaneheffingen van 25 procent op 250 miljard dollar aan Chinese producten.

We kunnen niet blijven tolereren dat China ons land verkracht. Wij gaan daar komaf mee maken.
Donald Trump op een verkiezingsmeeting in 2016

Hoewel de strafmaatregelen sporen nalaten in de Chinese economie, weigert Peking te zwichten voor de verzuchtingen van de VS: afspraken rond de bescherming van intellectueel eigendomsrecht, de vermindering van de Chinese overheidssteun aan ’s lands industrie of de afschaffing van de verplichting voor buitenlandse bedrijven om hun technologie met de Chinezen te delen als ze in die miljardenmarkt actief willen zijn.

Integendeel, China beantwoordde elk Amerikaans manoeuvre met een tegenzet. Niet alleen voerde de Chinese president Xi Jinping op zijn beurt douanetarieven in voor Amerikaanse goederen. Hij schroefde ook de import terug van Amerikaanse landbouwproducten. Peking lijkt bovenal geen haast te hebben met het handelsoverleg. Dat ondervonden de Amerikanen afgelopen week tijdens een nieuwe onderhandelingsronde. De gesprekken schoten geen millimeter op.

Geduld is op

Tot frustratie van Trump. Dat zijn geduld met de Chinezen stilaan op is, bleek donderdagavond toen de Amerikaanse president uitpakte met een nieuw rondje invoertarieven op 300 miljard dollar Chinese producten waarvoor nog geen heffingen golden. Het gaat om smartphones, flatscreen-tv’s, laptops, haardrogers, kinderkleding, speelgoed of sneakers. Kortom: producten waarvoor elke Amerikaan weleens zijn bankkaart bovenhaalt.

Donald Trump en zijn Chinese evenknie Xi Jinping zijn verwikkeld in een pokerspel met hoge inzet. ©AFP

Daarmee heeft de Amerikaanse president de inzet in zijn krachtmeting met China flink verhoogd. De hamvraag luidt of hij zijn hand niet dreigt te overspelen. Want de maatregel gaat elke Amerikaan onvermijdelijk in zijn portemonnee treffen. En laat het nu net die consument zijn die de Amerikaanse economie de voorbije maanden op een behoorlijk toerental hield, terwijl de industrie en de landbouwsector het deels lieten afweten door de handelsoorlog.

Trump gokt erop dat de Amerikaanse economie taaier is dan de Chinese. De voorbije maanden bleek de handelsstrijd weliswaar zwaarder te wegen op de Aziatische reus. Maar economen waarschuwen dat het kwartje binnenkort kan kantelen.

Ze wijzen erop dat de Amerikanen het een pak moeilijker dreigen te krijgen om Chinese producten te vervangen door gelijkwaardige varianten uit andere landen of door lokaal gemaakte alternatieven terwijl de Chinezen probleemloos buiten hun grenzen gaan shoppen zonder meerkost. Amerikaanse sojabonen ruilden ze al deels in voor Braziliaanse, Argentijnse en Russische.

Adrenalinestoot

China heeft daarnaast een resem maatregelen klaarstaan om de eigen economie, indien nodig, een adrenalinestoot te geven. De overheid zal niet aarzelen om het geld wat steviger te laten rollen, de rente te verlagen of de munt te devalueren. En als massaal jobverlies dreigt, tovert Peking ongetwijfeld grote infrastructuurwerken uit zijn hoed.

De Chinezen vertrouwen er duidelijk op dat Trump zich aan de vooravond van de verkiezingen wat inschikkelijker opstelt in de handelsgesprekken. En in hun ideale scenario delft de 73-jarige Republikein volgend jaar in de electorale arena het onderspit tegen een Democraat.

Ten slotte gokken Xi Jinping en co. erop dat Trump sneller in tijdsnood komt dan zij. In november 2020 kiezen de Amerikanen een nieuwe president. De miljardair gaat resoluut voor een verlengd verblijf in het Witte Huis.

Net als in 2016 rekent hij op de massale steun van de landbouwers en de arbeiders. Maar gaan die zich opnieuw achter Trump scharen als ze door diens handelsoorlog met China de ergste crisis in jaren beleven? En om diezelfde reden bovendien dieper in de buidel moeten tasten voor een paar schoenen of de hipste telefoon?

Grootste bluffer

De Chinezen vertrouwen er duidelijk op dat Trump zich aan de vooravond van de verkiezingen wat inschikkelijker opstelt in de handelsgesprekken. En in hun ideale scenario delft de 73-jarige Republikein volgend jaar in de electorale arena het onderspit tegen een Democraat.

De machtsstrijd tussen de VS en China is met andere woorden uitgemond in een pokerspel met een hoge inzet. Beide kampen lijken all in te gaan. Alleen de toekomst kan uitwijzen wie de grootste bluffer is. Hoe langer het gepoker duurt, hoe groter de kans dat de wereldeconomie de grote verliezer is.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect