Advertentie

Brazilië glijdt af in chaos

In de Braziliaanse hoofdstad Brasília vonden gewelddadige confrontaties plaats tussen betogers en ordediensten. ©EPA

Brazilië zakt steeds verder weg in een crisissfeer. De roep om het vertrek van president Michel Temer klinkt steeds luider. Het staatshoofd zet het leger in om protest in de kiem te smoren.

Brasília leek woensdagavond wel oorlogsgebied. In de buurt van het parlement zorgden brandende autobanden voor spectaculaire taferelen. Ruiten van ministeries lagen aan diggelen. En in enkele overheidsgebouwen woedde brand.

De Braziliaanse hoofdstad werd in een slagveld herschapen nadat een protestmars tegen president Michel Temer uit de hand gelopen was. Tot de betoging was opgeroepen door vakbonden, burgerorganisaties en de Arbeiderspartij, de grootste oppositiepartij van het land.

Protest tegen besparingen

Met de actie wilden de initiatiefnemers hun ongenoegen uiten over een reeks besparings- en hervormingsmaatregelen die al een tijdje in de pijplijn zitten. Maar de demonstratie werd gekaapt door gemaskerde anarchisten.

De inschakeling van het leger bewijst dat Temer aan legitimiteit verliest en dat de regering erg kwetsbaar is.
Analisten

Die bekogelden de ordediensten met stenen en granaten. De agenten beantwoordden de stenen- en granatenregen met traangas. Ze grepen ook naar de wapenstok. 

De gewelddadige confrontaties leidden niet alleen tot heel wat materiële schade. Tientallen mensen raakten ook gewond.

Mitaire dictatuur

In een poging de orde te herstellen greep Temer naar een draconische maatregel. Hij besliste het leger in te zetten. 'Om de politie wat te ontlasten', verantwoordde Temer de beslissing.

De Braziliaanse president, Michel Temer, wil voorlopig van geen wijken weten. ©AFP

De ingreep riep in Brazilië meteen nare herinneringen op. Van 1964 tot 1985 zat het grootste Zuid-Amerikaanse land immers in de greep van een militaire dictatuur.

Analisten zochten een verklaring voor Temers demarche. 'De inschakeling van het leger bewijst dat Temer aan legitimiteit verliest en dat de regering erg kwetsbaar is', stelden ze.

Havaianas

De protesten tegen de president laaiden een week geleden weer flink op. De roep om zijn vertrek klinkt opnieuw erg luid nadat de Braziliaanse krant O Globo vorige week woensdag uitgepakt had met een geluidsopname.

Ik neem geen ontslag. Als ze me weg willen, zullen ze me moeten dwingen. Want een ontslag komt neer op een schuldbekentenis.
Michel Temer
Braziliaanse president

Het gaat om een gesprek tussen het staatshoofd en Joesley Batista, de eigenaar van vleesgigant JBS en van de bekende teenslippers Havaianas. In het fragment lijkt Temer in te stemmen met de betaling van smeergeld.

Er hangt al langer een schandaalsfeer rond de president. Zijn naam wordt al meer dan een jaar genoemd in de grote corruptieaffaire rond staatsenergiebedrijf Petrobras.

Het onderzoek naar die zaak, de zogenaamde operatie-Carwash, bracht de voorbije maanden al menig Braziliaans politicus en zakenman aan het wankelen. Verschillende toppolitici, onder wie ex-kamervoorzitter Eduardo Cunha maar ook vooraanstaande ondernemers zoals Marcelo Odebrecht, vlogen voor jaren achter de tralies.

Afzettingsprocedure

Temer houdt tot vandaag zijn onschuld staande. Hij weigert een stap opzij te doen. 'Ik neem geen ontslag. Als ze me weg willen, zullen ze me moeten dwingen. Want een ontslag komt neer op een schuldbekentenis', zei hij begin deze week nog.

Maar de president heeft zijn lot niet in eigen handen. In het parlement zijn de afgelopen dagen verschillende verzoeken ingediend om een afzettingsprocedure tegen de man te openen.

Als een ruime meerderheid van de parlementsleden zich uitspreekt voor zo'n impeachment, kan het lot van Temer snel bezegeld zijn. De afgelopen weken verlieten verschillende kleinere partijen al de meerderheidscoalitie.

Ergste recessie

Temers politieke overleven ligt in handen van de centrumpartij PSDB. Zolang de derde partij van het land haar steun aan het staatshoofd niet opzegt, kan hij in het Palácio do Planalto, het presidentiële paleis in Brasília, blijven zitten. 

Ik vrees dat de economie voor het derde opeenvolgende jaar met een krimp af te rekenen zal hebben als de huidige politieke crisis lang aanhoudt.
Gesner Oliveira
Braziliaanse econoom

De PSDB worstelt met een dilemma. Ze vreest de ambitieuze hervormingsagenda van de regering de doodsteek toe te dienen als ze Temer snel de laan uitstuurt.

Brazilië heeft dringend nood aan diepgaande veranderingen. Het land kampt met de ergste recessie in zijn geschiedenis. In de periode 2015-2016 kromp de economie met 7,2 procent.

'Ik vrees dat de economie voor het derde opeenvolgende jaar met een krimp af te rekenen zal hebben als de huidige politieke crisis lang aanhoudt', zei Gesner Oliveira, hoogleraar Economie aan de Fundação Getulio Vargas in São Paulo.

Beleggers nerveus

De politieke onzekerheid maakt de financiële markten bloednerveus. Zowel de Braziliaanse beurs als de real incasseerde de voorbije week klappen.

Ratingbureau Standard & Poor's dreigde er begin deze week ook mee het mes te zetten in de kredietwaardigheid van het land. Het verwees uitdrukkelijk naar de onzekere politieke toekomst van het land.

Illegale financiering

De zenuwachtigheid kan begin volgende maand nog toenemen. Want op 6 juni beslist het hooggerechtshof of Temer veroordeeld wordt voor de illegale financiering van zijn verkiezingscampagne in 2014.

Dilma Rousseff. ©AFP

Temer voerde destijds als kandidaat-vicepresident van Dilma Rousseff campagne. De linkse politica is op 31 augustus vorig jaar afgezet door het parlement omdat ze de begroting opgesmukt zou hebben.

Net als Temer vandaag hield Rousseff haar onschuld staande. Ze maakte destijds gewag van een 'staatsgreep' door haar politieke tegenstanders.

Als Temer een veroordeling oploopt, heeft het parlement 30 dagen om een opvolger aan te wijzen. Die blijft dan aan de macht tot aan het eind van het huidige presidentiële mandaat, eind 2018.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud