Advertentie

Drugsoorlog houdt Mexicaanse economie in wurggreep

In Monterrey konden de inwoners hun wapens inruilen voor voedselbonnen. In de stad kwamen al 100 mensen om door geweld.

De drugsoorlog in Mexico lijkt weer in alle hevigheid te woeden. En het geweld beperkt zich niet langer tot enkele grenssteden met de VS. Ook toeristische trekpleisters delen steeds vaker in de klappen. Net als Monterrey, het economische hart van het land. Sinds begin dit jaar eiste de ‘oorlog zonder naam’ al het leven aan meer dan 1.600 mensen.

Mexico is meer dan het land van drugs en misdadigers. Met die boodschap probeerde de Mexicaanse president, Felipe Calderón, de bedrijfswereld er vorige maand tijdens het Wereld Economisch Forum in Davos van te overtuigen zijn land niet links te laten liggen bij het uittekenen van de bedrijfsstrategie voor de volgende maanden en jaren.

Het initiatief hoeft niet te verbazen. Het imago van Mexico als het paradijs op aarde voor toeristen en investeerders heeft een knauw gekregen. Het land haalt dezer dagen meer de internationale pers door het zoveelste bloedbad dat aangericht is door drugskartels dan met mooie plaatjes van witte, zonovergoten stranden of verhalen over bloeiende bedrijfssites.

Eind vorige week vestigde het land weer een triest record. Toen eiste de ‘oorlog zonder naam’ in één dag het leven aan zeker 79 mensen. Sinds het begin van Calderóns offensief tegen de drugskartels eind 2006 had het drugsgeweld nooit zoveel levens geëist in een dag. Dit jaar alleen stierven al meer dan 1.600 mensen, van wie heel wat burgers, door de gewapende strijd tussen de regeringstroepen en drugstrafikanten en tussen drugskartels onderling.

Ciudad Juárez

Lange tijd beperkte het drugsgeweld zich tot de grenssteden met de Verenigde Staten. De absolute uitschieter is Ciudad Juárez. In de stad die enkel door de Río Bravo van het Amerikaanse El Paso gescheiden wordt, vechten twee concurrerende kartels een bloedige strijd uit om de controle over de lucratieve smokkelroutes naar de VS. De machtsstrijd leverde Juárez de weinig benijdenswaardige titel ‘dodelijkste Mexicaanse stad’ op: tijdens de eerste 40 dagen van 2011 vonden er dagelijks gemiddeld 8 moorden plaats.

Maar ook toeristische trekpleisters als Acapulco zijn niet langer veilig. Vorige maand vonden de autoriteiten de lichamen van 15 onthoofde jongeren vlakbij een winkelcentrum in het centrum van de badstad. Ze waren daar gedumpt door leden van drugskartels.

In sommige steden en staten van Mexico dreigt zelfs anarchie, waarschuwen analisten. ‘De criminelen hollen het politieapparaat volledig uit door agenten om te kopen. Ook de capaciteit van lokale besturen om de wet te doen naleven, hollen de gangsters uit’, zegt Kevin Casas-Zamora, een analist bij Brookings Institution in Washington.

‘Diefstal, afpersing en kidnappings zijn schering en inslag in staten als Tamaulipas (noordoosten) of Chihuahua (waar Ciudad Juárez gelegen is).’ De afpersingen door drugskartels zijn vaak zo erg geworden dat winkels, restaurants en bars gewoon gestopt zijn belastingen te betalen. ‘Als je je bijdrage aan de drugskartels en je belastingen niet meer allebei kan betalen, dan meld je dat gewoon aan de gangsterbendes en ze lossen dat probleem wel voor je op’, getuigen lokale zakenlui.

Maar de drugskartels beperken hun actieterrein niet alleen tot kleine, lokale bedrijfjes. Ook de energiesector lijkt een doelwit te worden. Eind vorig jaar bestormden gewapende mannen met automatische geweren een site in het Burgosbassin, in het noordoosten van het land. De criminelen eisten dat Pemex, het staatsbedrijf dat de gasbronnen in het gebied beheert, ‘beschermingsgeld’ zou betalen aan het Zetaskartel. ‘Anders komen we terug en vermoorden we alle werknemers’, luidde het dreigement.

Economisch hart

Dat het drugsgeweld zijn sporen nalaat in de energiesector, bewijzen de productiecijfers van 2010. De gasproductie in het Burgosbassin daalde met 13 procent. ‘Door de veiligheidsproblemen beperken bedrijven vaak de bewegingsvrijheid van hun werknemers. Dat vergemakkelijkt de gasboringen en het onderhoud van de boorinstallaties niet’, verduidelijken energie-experts.

Zelfs Monterrey, de rijkste stad en het economische hart van het land, lijkt niet langer veilig voor de drugskartels. ‘Het geweld begon hier in 2008 toe te nemen. Aanvankelijk gingen we ervan uit dat het een fenomeen van voorbijgaande aard zou zijn’, zegt Lorenzo Zambrano Treviño, de topman van betongroep Cemex, in de Spaanse krant El País.

Maar het geweld verdween niet. Integendeel, dezer dagen vechten twee rivaliserende drugskartels een machtsstrijd uit in de modernste stad van Mexico. ‘Vroeger was Monterrey een leuke stad. Maar dat is vandaag wel anders. De onveiligheid is een dagelijkse zorg voor de mensen daar. Ze moeten voortdurend op hun hoede zijn als ze de stad in gaan want regelmatig vinden schietpartijen plaats in de straten van Monterrey’, luidt het ook bij een Belgisch bedrijf actief in Mexico.

Volgens Lorenzo Zambrano Treviño van Cemex is actie dan ook geboden. ‘We kunnen niet toelaten dat de georganiseerde misdaad Monterrey overneemt. Als we Monterrey verliezen, is het hele land verloren’, waarschuwt hij.

Boodschap

De boodschap aan president Calderón kon moeilijk duidelijker gebracht worden. Het staatshoofd besliste al extra soldaten te sturen naar het noorden van het land. Die komen bovenop de 42.000 soldaten en 20.000 agenten die de president sinds het begin van zijn ‘oorlog zonder naam’ eind 2006 op pad stuurde om de drugskartels in het land uit te schakelen.

De meningen over het welslagen van het antidrugsoffensief zijn gemengd. Van de 37 meest gezochte drugsbarons was meer dan de helft eind vorig jaar weliswaar gearresteerd of gedood. Maar ook het aantal doden door het drugsgeweld nam fors toe.

‘In januari dit jaar kostte de drugsoorlog het leven aan 920 mensen; in dezelfde periode in 2007 stierven 232 mensen in de drugsoorlog’, merkt Jorge Castañeda, voormalig Mexicaans minister van Buitenlandse Zaken, op. Over heel 2010 lieten meer dan 15.000 mensen het leven door het drugsgeweld. En sinds het begin van Calderóns drugsoorlog sneuvelden al meer dan 34.000 mensen.

De tijd dringt voor Calderón om doorbraken te forceren in de drugsoorlog. Als de toestand in het land blijft verslechteren, zouden investeerders wel eens kunnen afhaken. Bovendien heeft de president volgend jaar een afspraak met de kiezer. Zijn tegenstanders zullen niet nalaten de ‘oorlog zonder naam’ tegen hem te gebruiken als blijkt dat die contraproductief was.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud