analyse

Perfecte storm raast over Argentinië

'De regering is er niet in geslaagd de economie te reanimeren. Ze moet gewoon weg.' Op spandoeken met de woorden 'Chau Macri' nemen de betogers nu al afscheid van hun president. ©EPA

Ondanks internationale noodhulp navigeert Argentinië door woelige wateren. De vrees voor een comeback van de door corruptieschandalen omgeven ex-president Cristina Fernández de Kirchner doet beleggers veiliger oorden opzoeken.

In de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires viel het openbare leven de afgelopen twee dagen zo goed als stil door protestacties van tegenstanders van de liberale president Mauricio Macri. Het luchtvaartverkeer lag lam en metro’s, treinen en bussen reden evenmin.

‘Met deze acties maakt de samenleving duidelijk dat ze het beleid van de regering verwerpt. Dat bracht haar enkel honger, ellende, werkloosheid en een hoge schuldenlast’, stelde vakbondsleider Hugo Moyano, een van de initiatiefnemers van het tweedaagse protest.

Recessie

Dat heel wat Argentijnen het beleid van Macri hekelen, is geen verrassing. Zij hebben het dezer dagen hard te verduren. Voor de derde keer in vier jaar is de derde economie van Latijns-Amerika in een recessie verzeild geraakt.

Met deze acties maakt de samenleving duidelijk dat ze het beleid van de regering verwerpt. Dat bracht haar enkel honger, ellende, werkloosheid en een hoge schuldenlast.
Hugo Moyano
Argentijnse vakbondsleider

Bedrijven sluiten de deuren, jobs gaan verloren. Omdat het inflatiespook in het land blijft rondwaren, boeten de Argentijnen maand na maand aan koopkracht in. Met alle gevolgen van dien. Een derde van de bevolking leeft in armoede en steeds meer mensen raken dakloos.

Het is niet het land waar de Argentijnen van droomden toen Macri eind 2015 aan de macht kwam. Zij rekenden erop dat de zakenman en ex-voorzitter van de populaire voetbalclub Boca Juniors van de nv Argentinië een succesverhaal zou maken. Zoals hij de Xeneize tussen 1996 en 2007 naar sportieve successen gestuwd had, zou hij de republiek naar een economisch reveil begeleiden.

‘We gaan voor eens en voor altijd de endemische kwalen van de economie - de hoge inflatie, de devaluaties, de armoede en de corruptie - genezen’, maakte Macri zich 3,5 jaar geleden sterk. Zes maanden voor het einde van zijn mandaat kan de 60-jarige ingenieur alleen vaststellen dat hij gefaald heeft.

Herculeswerk

Bij zijn aantreden wachtte Macri een herculeswerk. Hij erfde een gehavend land. In economisch bewogen tijden had zijn voorgangster, Cristina Fernández de Kirchner, het nagelaten de tering naar de nering te zetten.

De voormalige Argentijnse presidente Cristina Fernández de Kirchner wint weer aan populariteit. Tot bezorgdheid van de financiële markten. ©REUTERS

Terwijl de inkomsten door een groeivertraging en de minder grote Chinese appetijt naar Argentijnse grondstoffen flink terugvielen, bleef de advocate geld pompen in sociale programma’s en de nationalisering van bedrijven.

Het peronistische beleid sloeg een gat in de begroting. Bovendien bleken miljoenen dollars, bedoeld voor investeringen in ’s lands infrastructuur, in de zakken van Kirchners medewerkers verdwenen te zijn. Justitie beschuldigt ook de ex-president van gegraai in de staatskas.

Droogte

Maar Macri gaat evenmin vrijuit. De beloofde knip in de geldverslindende sociale programma’s bleef onder zijn bewind uit. De strijd tegen de corruptie verliep niet van een leien dakje. En de fundamenten voor duurzame economische groei wist de zakenman-politicus evenmin te gieten. Voor die groei en de creatie van jobs vestigde hij vooral zijn hoop op buitenlandse investeerders.

©Mediafin

 

Dat die tactiek gevaren inhoudt, ondervond Macri in 2018. Door de ergste droogte in veertig jaar ging een groot deel van de landbouwoogst verloren. De export kelderde en de economie dook na een pril herstel weer kopje-onder. Langzaam maar zeker sijpelde het vertrouwen van beleggers in de slaagkansen van Macri’s hervormingsbeleid weg. De peso halveerde in waarde en de inflatie bereikte het hoogste peil sinds het begin van de jaren 90 van de vorige eeuw.

Om te voorkomen dat het land in wanbetaling zou gaan, zag de president maar een uitweg: niet één, maar twee keer aankloppen bij het door de Argentijnen zo verguisde Internationaal Monetair Fonds (IMF). In ruil voor 57 miljard dollar (circa 51 miljard euro) noodsteun moest Argentinië op dieet. Om de overheidsfinanciën aan te zuiveren gingen subsidies op de schop, met duurdere elektriciteit, gas en openbaar vervoer tot gevolg.

Peronistisch recept

Even toch. Want twee weken geleden draaide Macri die maatregel - in elk geval tijdelijk - terug. ‘Om de bevolking, die verstikt wordt door de recessie en de voortdurende prijsstijgingen, wat ademruimte te geven, bevriezen we de prijzen van tientallen basisproducten - zoals olie, bloem, rijst, melk - en die van elektriciteit, gas en tickets voor het openbaar vervoer voor zes maanden’, maakte de president bekend.

De verkiezingen dit najaar zijn een sleutelmoment voor Argentinië. We zijn bezorgd omdat president Mauricio Macri 'Kirchner met Kirchner' probeert te bestrijden.
Christian Lawrence
marktstrateeg Rabobank

De ingreep verbaasde. De politicus die tijdens de verkiezingsrace van 2015 nog een kruistocht voerde tegen het interventionistische beleid van Kirchner greep nu zelf naar dat peronistische recept.

‘De demarche is ingegeven door verkiezingskoorts’, menen analisten. Macri heeft flink wat krediet verspeeld bij de bevolking. Met een dalende populariteit als resultaat. Desondanks droomt de ex-burgemeester van Buenos Aires van een nieuwe zege bij de presidentsverkiezingen in oktober.

‘Om zijn kansen gaaf te houden gaat hij de populistische toer op’, luidt de analyse. Maar de tactiek baart zorgen. ‘Iedereen is het erover eens dat de stembusslag dit najaar een sleutelmoment wordt voor Argentinië. Maar we zijn bezorgd omdat Macri ‘Kirchner met Kirchner’ probeert te bestrijden’, verwoordt Christian Lawrence, marktstrateeg van Rabobank, het sentiment.

Turbulentie op de markten

Ondanks het scherpe toezicht op het Argentijnse reilen en zeilen knijpt het IMF voorlopig een oogje dicht voor de wat onorthodoxe maatregel. De instelling lijkt vooral geen hypotheek te willen leggen op de kansen op herverkiezing van Macri. Net als de financiële markten is ze beducht voor een comeback van Cristina Fernández de Kirchner. Die kan gepaard gaan met een heronderhandeling van de reddingsdeal met het IMF of zelfs een wanbetaling.

10 procentpunten
Risicopremie
De risicopremie - het renteverschil met de Verenigde Staten - schoot door de symbolische grens van 10 procentpunten.

Hoe diep de angst voor dat scenario erin zit, bleek de afgelopen dagen. Nadat uit een peiling van het Argentijnse onderzoeksinstituut Isonomía gebleken was dat de peroniste de liberaal het nakijken zou geven in een electoraal duel, gingen alarmbellen af.

De peso incasseerde een tik, de beursindex ging onderuit en de risicopremie - het renteverschil met de Verenigde Staten - schoot door de symbolische grens van 10 procent. Om het tij te keren trok de Argentijnse centrale bank de rente op kortlopend schuldpapier op tot 73 procent. De instelling mag ook haar oorlogskas met buitenlandse reserves - gespijsd met zowat 72 miljard dollar - aanspreken om de val van de peso te stuiten.

Terug in de tijd

Macri predikt kalmte. ‘De twijfel van de markten is onterecht. Argentinië doet geen stap terug in de tijd. Een terugkeer naar het verleden zou neerkomen op zelfdestructie. Dan offeren we nog eens twee of drie generaties op’, zei hij dinsdag.

©Mediafin

 

Aan die boodschap hadden de deelnemers aan het protest de voorbije twee dagen lak. ‘De regering is er niet in geslaagd de economie te reanimeren. Ze moet gewoon weg.’ Op spandoeken met de woorden ‘Chau Macri’ namen ze nu al afscheid van hun president.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud