Advertentie

Dag van de waarheid voor Tunesië

Zittende president Moncef Marzouki na de stembusgang ©AFP

Tunesië kiest vandaag een nieuwe president. In het land waar vier jaar geleden de Arabische lente begon, strijden de huidige president Moncef Marzouki en zijn uitdager Beji Caïd Essebsi in de tweede ronde om de macht. Het wordt een nieuwe grote test voor de prille democratie in het Noord-Afrikaanse land.

De tweede, beslissende, ronde van de Tunesische presidentsverkiezingen belooft een spannend duel te worden. Favoriet is de 88-jarige ‘politieke veteraan’ en oppositieleider Beji Caïd Essebsi. Hij daagt de zittende overgangspresident Moncef Marzouki (69) uit, die na de Jasmijnrevolutie van 2011 de macht overnam van dictator Zine el Abidine Ben Ali.

De stembusgang is belangrijk. Tunesië, door The Economist dit weekend nog uitgeroepen tot ‘land van het jaar’, is het eerste Noord-Afrikaanse land waar de Arabische Lente losbarstte. Het is ook het enige waar de revolutie een echte veranderding teweegbracht, in tegenstelling tot het machtsvacuüm en de geweldsspiraal waarin de naburige landen Libië, Egypte en Syrië  werden meegezogen. Het is bovendien de eerste keer sinds de onafhankelijkheid in 1956 dat de 5,3 miljoen stemggerechtigde Tunesiërs hun president op democratische wijze kunnen verkiezen. De internationale gemeenschap heeft het over Tunesië's 'afspraak met de geschiedenis'. Als deze stembusgang vlekkeloos verloopt, kan hij beschouwd worden als een fikse stap vooruit richting democratie.

Voor dat laatste blijft het bang afwachten. De campagne werd de voorbije weken overschaduwd door terreurdreigingen. De voorbije nacht begon het al meteen met een incident, waarbij gewapende mannen de militairen aanvielen die een school in Kairouan bewaakten waar verkiezingsmateriaal lag opgeslagen. ‘Dankzij de alertheid van de militairen werd de aanslag verijdeld’, aldus het ministerie van Defensie in Tunis. Er zijn vandaag in totaal honderdduizend soldaten en politiemensen ingezet. In 124 stembureau, vooral aan de poreuze grens met Algerije, gaan de deuren zondag uit veiligheidsoverwegingen later open en vroeger weer dicht.

Verlicht despoot

De zittende president Marzouki kan rekenen op de steun van de islamisten van de Ennahda-partij, de op een na sterkste fractie in het parlement die zelf geen presidentskandidaat heeft. Marzouki is vooral populair in het conservatieve en armere zuiden. Hij behaalde in Frankrijk een doctorstitel in de medische wetenschappen en was in eigen land universiteitsprofessor. Hij zette zich jarenlang in voor de mensenrechten. Wegens zijn verzet tegen het regime van Ben Ali mocht hij uiteindelijk niet meer doceren en belandde hij meermaals in de cel vooraleer voor ballingschap in Frankrijk te opteren.

Oppositieleider El-Sebsi haalde in de voorronde zes procent voorsprong op Marzouki. De jurist leidt de alliantie Nidaa Tounes, die in oktober de parlementsverkiezingen won. De coalitie omvat, naast liberale en seculiere krachten, ook aanhangers van de in 2011 ten val gebrachte dictator Ben Ali. Essebsi was na de Jasmijnrevolutie al enkele maanden premier en haalt zijn aanhang vooral in de rijkere kustgebieden. Hij ziet zichzelf als de erfgenaam van Habib Bourguiba, de stichter van Tunesië na de onafhankelijkheid. Bourguiba was een verlicht despoot die de polygamie afschafte en vrouwen met mannen gelijkstelde voor de wet. Onder Bourguiba was Essebsi presidentieel raadgever en minister van Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken en Defensie. Volgens hem staan de Tunesiërs vandaag voor de keuze: een moderne rechtsstaat (met hem, dus) of een land vol salafisten en jihadisten (met Marzouki). Marzouki beschuldigt zijn opponent er dan weer van te willen terugkeren naar het ancien regime.

Baken van hoop

Tunesië nam het voorbij jaar een nieuwe, verlichte grondwet aan en hield eerder ook al parlementsverkiezingen. De nieuwe verkozen president zal zijn bevoegdheden als bevelhebber over het leger of inzake buitenlands beleid moeten uitvoeren in samenspraak met de premier. Het democratische systeem is pril, maar lijkt te overleven. ‘Die modernisering is een baken van hoop in een ontwrichte regio’, verklaart The Economist op zijn website de bekroning tot ‘land van het jaar’. Maar het blijft een fragiel evenwicht. De economie raakt niet uit het slop en de werkloosheid blijft pieken.

Veel Tunesiërs beseffen dat Marzouki noch Essebsi droomkandidaten zijn. 'Onze kandidaten en onze politiek zijn misschien niet de best denkbare', verwoordt de Tunische kruidenier Mohamed Taïeb het. 'Maar de dictatuur is in elk geval voorbij.' De uitslag van de stembusgang zou tegen maandagavond bekend moeten zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud