Duitse rechter veroordeelt Syrische ex-agent voor foltering

De Syrische vluchtelinge Serda Alshehabi juicht na de veroordeling van de ex-agent Ayad al-Gharib. Maar op haar plakkaat noemt ze dit slechts de eerste stap en benadrukt ze dat haar vader en 130.000 anderen nog altijd in Syrië vastzitten. ©Thomas Frey/dpa /dpa

Voor het eerst is een Syriër veroordeeld voor mensenrechtenschendingen tijdens de burgeroorlog in zijn land. Gewezen inlichtingenofficier Eyad al-Gharib stond terecht in Duitsland, waar hij als vluchteling onderdak had gezocht.

Een rechtbank in de Duitse stad Koblenz veroordeelde Eyad al-Gharib woensdag tot een gevangenisstraf van 4,5 jaar. De 44-jarige man was betrokken bij de arrestatie van zeker 30 tegenstanders van het Syrische regime. De rechter achtte het bewezen dat al-Gharib de arrestanten overbracht naar de beruchte gevangenis Al Khatib, nabij Damascus, waar ze werden gefolterd.

Het was de eerste keer dat een gewezen agent van het Syrische regime veroordeeld werd voor betrokkenheid bij de bloedige repressie tijdens de burgeroorlog. De aanklagers gebruikten in de zaak tegen al-Gharib het principe van de 'universele jurisdictie'. Dat betekent dat een Duitse rechtbank mag oordelen over misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden in het buitenland - ook als er geen Duitser bij betrokken was.

Burgeroorlog

Al-Gharib was als agent van de binnenlandse inlichtingendienst GID nauw betrokken bij het onderdrukken van de protesten die in maart 2011 het begin van de burgeroorlog inluidden. Naar eigen zeggen deserteerde hij niet veel later en sloot hij zich aan bij de oppositie. In 2013 ontvluchtte al-Gharib Syrië en kwam hij na een zwerftocht van vijf jaar in Duitsland terecht. Daar werd hij in 2019 opgepakt.

Volgens de aanklagers in Koblenz folterde het Syrische regime op 'haast industriële schaal'.

Naast al-Gharib staat in Koblenz ook Anwar Raslan terecht. Hij had de leiding over de gevangenis van Al Khatib. De 58-jarige ex-kolonel wordt beschuldigd van 58 moorden en betrokkenheid bij de foltering van 4.000 gevangenen. Daarnaast zou hij zich ook schuldig hebben gemaakt aan verkrachtingen en seksueel geweld. De uitspraak in de zaak tegen Raslan wordt in april verwacht.

'Hel op aarde'

De gevangenis van Al Khatib was het centrum van de gewelddadige repressie van de protesten en staat niet voor niets bekend als 'de hel op aarde'. Volgens de aanklagers in Koblenz folterde het regime van president Bashar al-Assad op 'haast industriële schaal'. De voorbije tien jaar verdwenen meer dan 100.000 Syriërs in de gevangenis en werden zeker 17.000 gedetineerden vermoord, vaak na zware folteringen.

100.000
Verdwijningen
Sinds het begin van het conflict in Syrië verdwenen meer dan 100.000 burgers in de gevangenissen van het regime.

De verdediging van al-Gharib en Raslan benadrukte dat beide mannen deserteerden en dat ze vreesden voor hun veiligheid en die van hun familie. Maar volgens de aanklagers wist dat hun eerdere misdaden niet uit. Al-Gharib kreeg een strafvermindering - hij riskeerde een celstraf van 15 jaar - omdat hij bezwarende bezwarende informatie gaf over Raslan.

Tijdens het proces in Koblenz, dat in april vorig jaar begon, getuigden 52 mensen, van wie 40 gefolterd werden. Zij vertelden hoe ze met stokken of ijzeren staven geslagen werden, elektrische schokken kregen of urenlang werden opgehangen aan hun polsen. Als extra bewijslast waren er de duizenden foto's die in 2013 werden vrijgegeven door Caesar, de schuilnaam van een gevluchte legerfotograaf.

Asielzoekerscentrum

De Duitse zaak kwam op gang nadat een Syrische mensenrechtenadvocaat, die zelf ooit was gefolterd in Al Khatib, Raslan tegen het lijf was gelopen in een Berlijns asielzoekerscentrum. De advocaat, Anwar al-Bunni, ging na de confrontatie op zoek naar getuigen tegen de gewezen gevangenisbaas en kaartte de zaak met succes aan bij de Duitse autoriteiten.

Voor de slachtoffers van het Syrische regime was het proces tegen al-Gharib een zeldzame kans op gerechtigheid na bijna tien jaar burgeroorlog. Plannen om een Syriëtribunaal in het leven te roepen onder auspiciën van de Verenigde Naties botsen op een veto van Rusland, dat Damascus de hand boven het hoofd houdt. Inmiddels lopen ook in Frankrijk, Oostenrijk, Noorwegen en Zweden rechtszaken tegen ex-leden van de Syrische veiligheidsdiensten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud