Erdogan dreigt Syriërs naar Europa te sturen

Het beleg van Idlib joeg meer dan een half miljoen Syriërs op de vlucht. ©AFP

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan dreigde er gisteren mee ‘de deuren naar Europa te openen voor Syrische vluchtelingen’. Die belasten de Turkse samenleving almaar meer.

Eind vorige week protesteerden honderden Syriërs aan de gesloten Syrisch-Turkse grens bij Atmeh. ‘Laat ons door, we willen hier weg. Naar Europa’, riepen ze. Maandag verklaarde een lokale voorzitter in Idlib aan de tv-zender Al Jazeera dat de bevolking in het Syrische Idlib moet vertrekken. ‘Minstens 1 miljoen Syriërs willen naar Europa.’

Maar de vlucht naar Europa betekent een doorreis door Turkije. Dat land vangt momenteel 4 miljoen vluchtelingen op, van wie 3,6 miljoen Syriërs. De vraag is of Turkije een nieuwe vluchtelingenstroom aankan.

Er moet geld komen voor de integratie van de miljoenen Syriërs in Turkije.
burak Özpek
turks academicus

De voorbije maanden groeide de aversie tegen Syriërs in Turkije enorm. Dat miljoenen Syrische vluchtelingen steun krijgen terwijl de inflatie door het dak gaat en de werkloosheidscijfers torenhoog zijn, is voor veel Turken onbegrijpelijk. Hoewel die steun voor een deel van Europa komt, groeit de openlijke tegenkanting.

In Idlib, het laatste soennitische rebellenbolwerk, zette het regime van president Bashar al-Assad vier maanden geleden het eindspel van de Syrische burgeroorlog in. De provincie huisvest tienduizenden jihadisten en rebellen, maar ook 3 miljoen burgers. De aanvallen van het regime, de Russen en sjiitische milities kostten al aan meer dan 1.000 mensen het leven. Meer dan een half miljoen mensen werden verjaagd. Het buurland Turkije is de enige uitweg. Al willen velen naar Europa.

Ankara deed er dan ook alles aan om bloedvergieten in Idlib te vermijden. In 2017 werd het een ‘deescalatiezone’ voor Iran, Rusland en Turkije. In september 2018 forceerde Turkije een diplomatiek akkoord met Rusland. De bedoeling was de installatie van een gedemilitariseerde zone waar alle gewapende groepen de wapens zouden neerleggen, inclusief Hay’at Tahrir al-Sham, dat ontsproot uit Al Qaeda.

Eindoffensief

Maar Erdogan faalde in zijn opzet. De rebellen trokken zich niet terug en het Syrische regime, gesteund door Rusland en Iran, begon met een zware belegeringen van Idlib. Het eindoffensief in de acht jaar durende oorlog begon. Met honderdduizenden ontheemden tot gevolg.

‘Turkije zal er alles aan doen om een nieuwe instroom te voorkomen’, zegt de Turkse academicus Burak Özpek. Zo bouwde Turkije een muur langs de Turks-Syrische grens. Maar wat als straks honderdduizenden Syriërs Turkije binnen willen? Het gaat niet alleen om burgers, maar misschien ook om jihadistische strijders, Syrische rebellen en buitenlandse Syriëstrijders.

Met het akkoord tussen de EU en Turkije uit 2016 in gedachten kijkt Turkije naar Europa. Zo waarschuwden Erdogan en zijn minister van Buitenlandse Zaken de afgelopen weken herhaaldelijk dat ‘de aanhoudende aanvallen door het Assadregime in Idlib een nieuwe golf van Syrische vluchtelingen naar Europa kunnen ontketenen’.

Dreiging

Gisteren dreigde Erdogan zelfs openlijk. ‘Als Turkije niet de nodige steun van Europa krijgt, worden we gedwongen de deuren te openen.’

Turkije wil absoluut minder vluchtelingen. Er wordt gehoopt op Europese steun om ‘minstens 1 miljoen Syrische broeders’ op te vangen in de toekomstige Turks-Amerikaanse safe zone in Noordoost-Syrië. Daarnaast wil het land extra Europese middelen. Al is de vraag of alleen financiële steun een antwoord biedt op het prangende probleem aan de Syrisch-Turkse grens. Er is een politieke oplossing nodig voor het conflict. Die onderhandelingen bij de Verenigde Naties in Genève zitten voorlopig muurvast.

En wat als Turkije straks toch honderdduizenden extra vluchtelingen moet opnemen? Zullen Erdogan en co. - zoals afgesproken met de EU - doorreizende vluchtelingen richting Europa tegenhouden? Eind augustus schrok de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR van de vele migranten die op het Griekse eiland Lesbos aankwamen. Hoewel het toen vooral over Afghaanse families ging, kan men niet om de vaststelling heen dat de Turkse kustwacht de boten niet tegenhield.

Ondertussen liet de Duitse bondskanselier Angela Merkel weten dat ‘de EU Turkije verder zal bijstaan bij het vluchtelingenprobleem’. Betekent dat een nieuwe deal tussen de EU en Turkije? Het huidige akkoord loopt af in 2020.

Verschillende Europese ambtenaren in Ankara voorspellen dat een toekomstig akkoord vooral zal inzetten op ‘migratiemanagement’. Dat houdt bijvoorbeeld steun aan de Turkse kustwacht of landmacht, die langs de grens patrouilleert, in.

‘In Turkije leven miljoenen Syriërs’, zegt Özpek. ‘Iedereen weet dat ze hier zullen blijven. Er moet geld komen voor hun integratie. Want anders vertrekken ook zij naar Europa.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud