analyse

Explosie stort Libanon in nog grotere crisis

De haven van Beiroet is helemaal vernield. Ook de belangrijkste graansilo van het land is grotendeels weggeblazen, waardoor de voedselveiligheid in gevaar komt. ©BELGAIMAGE

Waarom lag 2.750 ton uiterst explosief materieel centraal gestockeerd in de miljoenenstad Beiroet? De verwoestende ontploffing symboliseert wat al jaren fout loopt in Libanon.

Een dag na de enorme explosie in de haven van Beiroet wordt de omvang van de ravage steeds duidelijker. Hulpdiensten speuren met man en macht naar overlevenden en lijken in de Libanese hoofdstad, ziekenhuizen kunnen met moeite de stroom van gewonden en doden aan. Voorlopig staat de teller op zowat honderd doden, onder wie twee Belgen, en ruim 4.000 gewonden. Maar die aantallen zullen nog aanzienlijk oplopen. Libanon kondigde alvast twee weken de noodtoestand af.

President Michel Aoun, die woensdag het rampgebied bezocht, bevestigde dat de ontploffing veroorzaakt werd toen een brand in een magazijn oversloeg naar een pakhuis waar al sinds 2014 2.750 ton ammoniumnitraat opgeslagen ligt. Dat wordt gebruikt als meststof, maar is ook een uiterst explosief materiaal waarmee bommen gemaakt kunnen worden. De lading werd geconfisqueerd toen een Moldavisch schip onderweg naar Mozambique in de problemen kwam voor de kust van Beiroet.

Schuldvraag

Uit gelekte documenten blijkt dat douanebeambten de voorbije jaren meermaals vroegen het geconfisqueerde ammoniumnitraat te verplaatsen, maar dat magistraten daar niet op ingingen.

De schuldvraag is hoe het kan dat zo'n enorme hoeveelheid van het uiterst gevaarlijk goedje zolang centraal in de miljoenenstad gestockeerd bleef. Uit gelekte documenten blijkt dat douanebeambten de voorbije jaren meermaals vroegen het geconfisqueerde ammoniumnitraat te verplaatsen, maar dat magistraten daar niet op ingingen. Een half jaar geleden zou een expertenteam gewaarschuwd hebben dat het pakhuis 'heel Beiroet kan verwoesten'.

'Pure nalatigheid en passiviteit', verklaarden anonieme bronnen aan het persagentschap Reuters. 'Zij die verantwoordelijk zijn, zullen zware straffen krijgen', kondigde zowel president Aoun als premier Hassan Diab aan. Woensdagmiddag werden alvast enkele havenbeambten onder huisarrest geplaatst. Maar veel Libanezen vragen zich woedend af wanneer de politieke elite zelf in de spiegel zal kijken.

©AFP

Diepe malaise

Na het trauma van de burgeroorlog, die tussen 1975 en 1990 het land trof, zakte Libanon de voorbije decennia dieper weg in corruptie, sektarische spanningen en politieke besluiteloosheid. Ook moest Libanon - een land dat net als Vlaanderen zowat 6 miljoen inwoners telt - de voorbije jaren ongeveer 1 miljoenen vluchtelingen van de burgeroorlog in het buurland Syriƫ opvangen.

De jongste jaren werd de economische malaise groter: 45 procent werkloosheid, hyperinflatie en gebrekkige basisbehoeften zoals elektriciteit en water duwden miljoenen Libanezen verder in de armoede en deden de voedselprijzen fel oplopen. Het land kon ook niet langer zijn internationale schuldverplichtingen nakomen. Straatprotesten zijn legio.

Voedsel- en huisvestingcrisis

De explosie in de Beiroetse haven symboliseert alles wat misloopt in Libanon en dreigt de situatie erger te maken. Ook de belangrijkste graansilo van het land werd grotendeels vernield, waardoor de voedselveiligheid in gevaar komt.

Ook de belangrijkste graansilo van het land werd grotendeels vernield, waardoor de voedselveiligheid in gevaar komt.

Nog gevaarlijker is dat de hele haven van Beiroet grotendeels onbruikbaar is, waardoor 's lands belangrijkste draaischijf voor de import van goederen lam ligt. Kleinere havens, zoals die van het noordelijkere Tripoli, kunnen dat deels overnemen, maar niet volledig en niet onmiddellijk.

En dan is er nog de huisvestingscrisis. De explosie vernielde tot kilometers ver vensters, deed balkonnen instorten en maakte hele woningblokken onbruikbaar. Volgens de gouverneur van Beiroet zijn zeker een kwart miljoen inwoners dakloos geworden.

Internationale hulp

Libanon - vorig jaar door een ex-premier als een 'failed state' omschreven - kan deze nieuwste klap niet alleen aan. Het vraagt internationale hulp, die toegezegd is uit zowel de Arabische Golfstaten als de Europese Unie. Belgiƫ bood aan een B-Fast-hulpteam te sturen. Donderdag brengt Frans president Emmanuel Macron een bezoek aan Libanon.

Om de spanningen in Libanon niet nog meer op te schroeven, heeft een speciaal tribunaal van de Verenigde Naties in Den Haag ook zijn vonnis over de moord op Libanees ex-premier Rafik Hariri vrijdag uitgesteld. Hariri werd in 2005 vermoord bij een bomaanslag in Beiroet. Vier leden van de sjiitische militie Hezbollah, die als bondgenoot van Iran grote invloed uitoefent in Libanon, staan bij verstek terecht. Hezbollah ontkent elke betrokkenheid.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud