Internationaal offensief om nucleaire deal Iran te redden

©EPA

Iran ontvangt deze week hoog internationaal bezoek. Delegaties uit Duitsland en Japan zetten hun beste beentje voor om te voorkomen dat Teheran het nucleair akkoord opblaast.

De Iraanse autoriteiten rollen deze week de rode loper uit voor belangrijk buitenlands bezoek. Niet alleen de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas hield halt in Teheran. Voor het eerst in ruim vier decennia krijgt het land ook de premier van Japan, Shinzo Abe, op visite. Het diplomatieke offensief vindt niet toevallig nu plaats. Wereldwijd groeit de vrees dat de nucleaire deal die Iran in 2015 sloot met zes wereldmachten ten dode opgeschreven is.

De Amerikanen brachten het akkoord in mei vorig jaar een eerste klap toe. President Donald Trump trok zijn land terug uit de overeenkomst en schroefde de sancties tegen het regime weer op. Vorige maand volgden nieuwe strafmaatregelen. En Washington stuurde extra troepen en militair materieel naar de regio.

De Amerikaanse demarches doen Iran pijn. De economie ligt op apegapen en de inkomsten vallen terug omdat de VS hun pijlen ook richten op de export van de Iraanse olie. Bovendien borgen verschillende westerse bedrijven hun plannen op om zaken te doen met Iran uit schrik voor Amerikaanse tegenmaatregelen.

In een poging uit de omknelling te geraken ging Teheran in mei in de tegenaanval. Het stelde de Europese ondertekenaars van het akkoord een ultimatum. Ze kregen 60 dagen om Iran ervan te overtuigen dat het nog baat heeft bij de deal, en wel door het land een reddingsboei toe te gooien. ‘Anders blaast Teheran de overeenkomst op.’

Uranium

In afwachting schroefden de Iraniërs de verrijking van uranium al op. ‘Teheran verrijkt nu sneller uranium dan tevoren. Maar het houdt zich nog wel aan de beperkingen van het nucleaire akkoord’, waarschuwde Yukiya Amano, de topman van het Internationaal Atoomenergieagentschap, dinsdag. ‘De spanningen baren me zorgen. Ik hoop dat die via de dialoog snel afnemen.’ Het Westen verdenkt Iran ervan aan een atoombom te werken.

We zijn bereid onze engagementen na te komen. Maar we kunnen geen mirakels verrichten.
Heiko Maas
Duitse minister van Buitenlandse Zaken

Analisten zien een rol weggelegd voor Japan. Abe heeft niet alleen goede banden met Trump, zijn land onderhoudt ook warme betrekkingen met Iran. Tokio heeft zelf ook baat bij een oplossing van de crisis. Net als China en India importeerde het voor de herinvoering van de Amerikaanse sancties flink wat olie uit Iran.

Maar Iran kijkt toch vooral naar Europa. Dat heeft nog wat werk voor de boeg als het Teheran er tegen begin juli van wil overtuigen de nucleaire deal niet op te blazen, waarschuwen de Iraanse autoriteiten. ‘De Europeanen hebben nog geen concrete en significante maatregel genomen om de belangen van Iran te garanderen.’

Maas vraagt nog wat geduld. ‘We zijn bereid onze engagementen na te komen. Maar we kunnen geen mirakels verrichten.’ Europa werkt aan een speciaal vehikel dat het mogelijk maakt handel te drijven met Iran zonder de Amerikaanse dollar te gebruiken. ‘Het is een nieuw instrument. Maar ik denk dat het snel gebruikt kan worden.’ Of die woorden volstaan om de nucleaire deal te redden, moet weldra blijken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect