Advertentie

IS-gruwel zaait twijfel onder Arabische bondgenoten VS

Saif al-Kasasbeh ©REUTERS

Jordanië schroeft zijn aanvallen op Islamitische Staat op na de horrorexecutie van piloot Moaz al-Kasasbeh. Alle afkeer en stoere retoriek ten spijt loopt de appetijt in de Arabische wereld voor de ‘Amerikaanse oorlog’ echter terug.

Voor dag en dauw werden gisteren twee Iraakse jihadi’s opgehangen in de Jordaanse gevangenis van Swaqa. Ziyad Karboli, een hooggeplaatste Al Qaeda-strijder, werd in 2008 al ter dood veroordeeld omdat hij een Jordaan vermoord had. Ook Sajida al-Rishawi wachtte al bijna een decennium op haar executie voor haar aandeel in de zwaarste terreuraanslag ooit op Jordaanse bodem, die in 2005 60 levens eiste. De boodschap van het koninkrijk was duidelijk: de gruwelijke manier waarop Islamitische Staat de Jordaanse piloot Moaz al-Kasasbeh levend verbrandde, en daarvan dinsdagavond een video verspreidde, krijgt ‘een sterk, gedecideerd antwoord dat de aarde zal doen trillen’.

Vele Arabieren vinden dat de soennitische jihadi’s van IS een legitieme strijd voeren.

Die combattieve toon werd herhaald nadat koning Abdullah inderhaast zijn bezoek aan de Verenigde Staten stopgezet had en teruggekeerd was voor spoedoverleg met zijn veiligheidsdiensten. ‘Samen met onze coalitiegenoten zullen we onze inspanningen opschroeven om het extremisme en de terreur te stoppen en om IS te ondermijnen, te verzwakken en uiteindelijk uit te roeien.’

Net als Saudi-Arabië, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten voert Jordanië sinds september aan de zijde van de Verenigde Staten luchtaanvallen uit op IS-bolwerken in Syrië. Het was tijdens een van die missies dat piloot Kasasbeh op 24 december neerstortte en gegijzeld werd door IS. Amman geldt al langer als een trouwe bondgenoot van de VS. De Jordaanse inlichtingendiensten, die beschouwd worden als de meest performante in de Arabische wereld, leverden nog voor de aanslagen van 9/11 vitale informatie in de Amerikaanse ‘war on terror’. Toen de VS in 2003 Irak binnenvielen, was Jordanië een belangrijke uitvalsbasis.

Onvrede

Niettemin heerst hoe langer hoe meer onvrede onder de bevolking in Jordanië en andere Arabische landen over de deelname van hun regimes aan wat zij inherent als een ‘Amerikaanse oorlog’ in Syrië zien. De horrorvideo van Kasasbehs executie geldt als een uiterst uitgekiende strategie van IS om die tegenstand nog aan te wakkeren.

Net gisteren berichtte The New York Times dat het leger van de Verenigde Arabische Emiraten al kort na de gijzeling van Kasasbeh zijn deelname aan de luchtaanvallen op Syrië stopzette. Officieel eisen de emiraten van de VS dat ze hun geavanceerde V-22 Osprey-vliegtuigen, waarmee gestrande militairen als Kasasbeh snel gered kunnen worden, niet langer stationeren in Koeweit maar in het dichterbij gelegen noorden van Irak. Een meer plausibele uitleg lijkt echter de snel dalende appetijt voor risicovolle, onpopulaire interventies.

Saif al-Kasasbeh, en terroristen van IS ©REUTERS

In de soennitische Arabische wereld wordt de Syrische burgeroorlog nog steeds in de eerste plaats beschouwd als een strijd tegen de sjiitische dictator Bashar al-Assad. Net zoals in Irak de toenemende invloed van de sjiitische erfvijand Iran bekampt dient te worden. Hoewel zowat elke gezaghebbende geestelijke gisteren de verbranding van Kasasbeh verketterde als inherent strijdig met de islam, vinden vele Arabieren dat de soennitische jihadi’s van IS een legitieme strijd voeren.

Familie en vrienden van Saif al-Kasasbeh ©REUTERS

Een studie van de universiteit van Amman toonde onlangs nog aan dat slechts de helft van de Jordaniërs IS als een terreurorganisatie ziet. Buiten Syrië en Irak levert geen enkel land relatief gezien meer jihadi’s aan IS: zo’n 2.500 - in absolute cijfers scoren enkel Saudi-Arabië en Tunesië nog hoger - op een bevolking van amper 6,5 miljoen.

Zo komen Arabische leiders eens te meer in een pijnlijke spreidstand terecht tussen geopolitieke belangen en lokale verzuchtingen. Een uiterst complexe evenwichtsoefening die IS onder meer al maanden tracht te verstoren door Abdullah herhaaldelijk als ‘een tiran’ af te schilderen. In die zin was de crash van Kasasbeh - hoe toevallig hij ook in hun handen kwam - een godsgeschenk voor de jihadi’s, en zijn executie - hoe gruwelijk ook - een strategische meesterzet.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud