Advertentie
Advertentie

Na gelekt oorlogsplan tegen Ben & Jerry’s: welk bedrijf durft nog nee te zeggen tegen Israël?

Een Joodse man wandelt langs de ijsjes van Ben & Jerry's. Het bedrijf stopt met de verkoop van ijs in de door Israël bezette Palestijnse gebieden. ©AFP

Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken zet een wereldwijde lobbycampagne op het getouw tegen Ben & Jerry’s. Maar het bekende ijsbedrijf houdt voet bij stuk. ‘We zijn niet bang.’

Dat de Israëlische regering woest was op Ben & Jerry’s was vorige week al zonneklaar. Nadat het Amerikaanse ijsmerk had aangekondigd te stoppen met de verkoop van ijs in de Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem, was Israël in alle staten. Het ijsmerk werd ervan beticht ‘anti-Israëlisch’ en zelfs ‘antisemitisch’ te zijn.

Nu wordt ook duidelijk hoe ver Israël wil gaan. Drie dagen na de aankondiging van Ben & Jerry's stuurde het ministerie van Buitenlandse Zaken een geheime instructiemail naar alle Israëlische missies in Europa en Noord-Amerika. De Israëlische journalist Barak Ravid kon zijn hand leggen op het plan en gooide het woensdagavond online.

De essentie

  • Een wereldwijde lastercampagne van Israël tegen het ijsbedrijf Ben & Jerry's lekt uit.
  • Ben & Jerry's is de kop van Jut omdat het vorige week besloot niet langer ijs te verkopen in de door Israël bezette gebieden.
  • Het gaat over meer dan ijs. De hamvraag is hoe bedrijven omgaan met de bezettingspolitiek van Israël.
  • Ben & Jerry's kreeg internationaal massaal kritiek én steun. Tal van progressieve Joden scharen zich achter de ijsfabrikant.

De Israëlische antennes in Europa en de VS kregen de opdracht een drukkingscampagne te lanceren tegen Ben & Jerry’s en diens moederbedrijf Unilever. Zo moeten ze demonstraties voor de kantoren van Ben & Jerry’s en Unilever aanmoedigen en druk uitoefenen op investeerders en kopers van de twee bedrijven. Zoveel mogelijk mensen moeten overtuigd worden publieke verklaringen af te leggen tegen de bedrijven. Politici moeten daarbij ‘op alle mogelijke manieren benaderd worden’, klinkt het.

Dat leidde al tot de eerste acties. Een groot pensioenfonds in New York dreigde zijn investeringen in Unilever te beperken. Ook de beurswaarde van Unilever daalde fors, volgens tegenstanders het gevolg van de aankondiging. Maar dat is te kort door de bocht. Die koersval heeft meer te maken met de waarschuwing voor oplopende grondstoffeninflatie en dus druk op de marges die CEO Alan Jope die dag samen met het kwartaalrapport uitstuurde.

Meer dan een ijsje

Dat alles toont aan hoe gevoelig de ijsjeskwestie ligt. Dit gaat immers over veel meer dan ijs. Israël vreest dat de beslissing andere bedrijven zal aanmoedigen in de voetsporen van Ben & Jerry's te treden en ook een onderscheid te maken tussen Israël enerzijds en de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem anderzijds.

Volgens het internationaal recht mag Israël die grond niet claimen en er al zeker niet op bouwen. Toch doet het beide. Op de Westelijke Jordaanoever wonen al 400.000 Israëlische kolonisten, in Oost-Jeruzalem 200.000. De leefruimte voor de Palestijnen wordt met de week kleiner. Ben & Jerry’s wil daar niet meer aan meewerken.

Woensdag reageerde het bedrijf voor het eerst op de Israëlische aanvallen. Voorzitster Anuradha Mittal verwierp de aantijgingen scherp en zei trots te zijn op de beslissing. ‘Deze actie is niet antisemitisch. Ik ben niet antisemitisch. De verachtelijke haat die ik over me krijg, intimideert me niet.'

Ook progressieve Joden wereldwijd uitten hun steun aan Ben & Jerry's. De Amerikaanse, pro-Israëlische belangenorganisatie J Street bejubelde de beslissing. Ook de twee, overigens Joodse, oprichters van Ben & Jerry’s lieten van zich horen in een opiniestuk in The New York Times. ‘Wij zijn mannen van ijs, mannen van principes’, klonk het. In Israël zelf ondertekenden 100 Israëlische persoonlijkheden een open steunbrief in de krant Haaretz.

Differentatie

Wat Ben & Jerry’s doet, is een staaltje ‘differentiatiepolitiek’. In 2016 onderstreepte de VN-Veiligheidsraad in resolutie 2334 opnieuw dat elk land die moet toepassen. Dat betekent dat een onderscheid gemaakt moet worden tussen Israël en de naar internationaal recht illegale Israëlische kolonies in de bezette Palestijnse gebieden.

Hoewel de internationale gemeenschap daarmee akkoord ging, blijft het principe vaak dode letter. Zo legt de Europese Unie correcte labeling op en mogen producten uit de nederzettingen niet onder 'made in Israël' geëxporteerd worden. Maar Israël kan dat gemakkelijk omzeilen via complexe postcodes en omdat de bewijslast bij de douanediensten van de importlanden ligt.

In volle Gazaoorlog klonk onder andere in België de roep om harder op te treden tegen producten en bedrijven uit de kolonies. Hoe dat precies moet gebeuren, wordt momenteel uitgedokterd in de schoot van de regering. In de Kamer zei minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR) dat een ‘technische werkgroep’ zich daar het hoofd over breekt.

Banken in België

Het valt af te wachten of nog andere bedrijven in de voetsporen van Ben & Jerry’s treden. Wel weten we dat momenteel 112 internationale bedrijven actief zijn in de Israëlische nederzettingen. In die groep zitten Israëlische grootbanken, maar ook Booking.com, Airbnb, Tripadvisor, Alstom en Motorola.

Belgische bedrijven zijn er niet aanwezig. Wel zijn drie in België actieve banken betrokken bij drie van de 112 bedrijven. BNP Paribas, Deutsche Bank en KBC investeren in Alstom, Motorola en Booking.com. Dat doen ze via aandelen, uitgifte van obligaties en leningen. De organisatie Fairfin becijferde dat die investeringen sinds 2014 oplopen tot 6,8 miljard euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud