Netanyahu hoopt op verkiezingswinst na pijlsnelle vaccinatie

Een verkiezingsbord in de buurt van Tel Aviv met daarop premier Benjamin Netanyahu (rechts) en de leider van de partij Blauw-Wit, Benny Gantz. Hun coalitieregering viel in december uit elkaar. ©REUTERS

De Israëli’s trekken dinsdag voor de vierde keer in twee jaar naar de stembus. Terwijl premier Benjamin Netanyahu rekent op een corona-effect, hoopt de oppositie dat corruptiezaken ‘Bibi’ naar de exit duwen.

Vierde keer, goede keer lijkt Benjamin Netanyahu (71) te denken. De Israëlische premier hoopt dat de razendsnelle vaccinatie-uitrol in zijn land hem vanaf morgen een comfortabele voorsprong geeft om een stabiele meerderheid te vormen. Dat lukte hem de vorige drie verkiezingen niet.

Vierde keer, goede keer lijken ook de oppositiepartijen te denken. Ze voeren fel campagne tegen de persoon van Netanyahu omdat hij verwikkeld is in corruptiezaken. De premier moet zich verantwoorden voor omkoping, fraude en misbruik van vertrouwen. De oppositie hoopt vurig dat dat de kiezer dat niet meer pikt en hem uit zijn ambt wipt.

Netanyahu moet zich verantwoorden voor omkoping, fraude en misbruik van vertrouwen. De oppositie hoopt vurig dat dat de kiezer hem uit zijn ambt wipt.

De concrete aanleiding voor de nieuwe verkiezingen was het uiteenvallen van het kibbelkabinet dat eind december vorig jaar geen begrotingsakkoord kon bereiken. De ongemakkelijke alliantie met aartsrivaal en oud-legerchef Benny Gantz van de centrumpartij Blauw-Wit hield nog geen jaar stand.

Van die partij heeft Netanyahu nog maar weinig te vrezen. Blauw-Wit zakte als een pudding in elkaar na de mislukte regeringsdeelname. Wel doet de Toekomstpartij, een centrumpartij van tv-presentator en columnist Yair Lapid, het goed in de peilingen. Maar de echte druk komt van de radicaal-rechtse flank. Twee voormalige bondgenoten, Gideon Sa'ar en Naftali Bennett, stapten op en richtten nieuwe partijen op.

Een op vier

Toch blijkt uit de peilingen dat nog steeds een op de vier Israëli’s op Netanyahu zal stemmen. Die populariteit heeft ongetwijfeld deels te maken met het vaccinatiewonder. Daar gooit de premier nationaal en internationaal hoge ogen mee.

Israël heeft maanden geleden flink geld op tafel gelegd voor het Pfizer-BioNtech-vaccin. Hoewel de ‘langetermijnprijs’ nog moet blijken - de vaccinproducenten kregen naast het geld ook de toestemming om patiëntendata te gebruiken - zijn de voordelen op dit moment glashelder. Al ruim de helft van de Israëli’s heeft beide shots gekregen en is dus gevaccineerd. De economie herpakt zich en ook de eventsector opent opnieuw de deuren voor personen in het bezit van een ‘groene pas’.

Al meer dan de helft de Israëli’s heeft beide shots gekregen en is dus gevaccineerd. De economie herpakt zich en ook de eventsector opent opnieuw de deuren voor personen met een ‘groene pas’.

Wat bij velen ook in de smaak valt, is de harde lijn tegen aartsrivaal Iran. Israël wil de Iraanse kwestie desnoods militair beslechten. Er ligt al langer een plan op tafel om de nucleaire sites van het land te bombarderen. Netanyahu loopt niet hoog op met de diplomatieke weg die de Amerikaanse president Joe Biden probeert te bewandelen met Iran.

Ook de historische 'Abrahamakkoorden’ met Arabische landen zette Netanyahu in de verf tijdens zijn campagne. Met de hulp van de toenmalige Amerikaanse president Donald Trump verleidde Netanyahu de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Soedan en Marokko om de relaties met Israël te normaliseren. Iets wat Arabische landen hadden gezworen nooit te doen zolang een staat voor de Palestijnen uitblijft.

Ten slotte herkennen heel wat Israëli’s zich in het rechts-identitaire discours van ‘Bibi’. En dat wordt gelinkt met de Palestijnse kwestie. Het is 'wij' tegen 'zij'. Netanyahu’s Likoed gelooft niet in een tweestatenoplossing binnen de grenzen van 1967 zoals die door de internationale gemeenschap wordt gepromoot. Hoogstens staat het open voor een vorm van lokale autonomie voor Palestijnse enclaves, niet in nationale soevereiniteit voor de Palestijnen in de door Israël bezette gebieden.

Netanyahu trekt die lijn vlotjes door. De ooit rechts-liberale politicus spint garen bij een radicaal-rechts discours waarmee kritische stemmen, rechters en onderzoeksjournalisten als vijanden van het volk tegen de schandpaal worden gezet.

Bepalend

Dat Netanyahu ‘om persoonlijke redenen’ naar de verkiezingen trekt, daar is zowat elke waarnemer het over eens. Met maar liefst drie corruptiezaken die hem boven het hoofd hangen, heeft hij een regering nodig die wetgeving aanneemt die het mogelijk maakt zijn rechtszaak uit te stellen of te annuleren. De Israëlische krant Haaretz noemde de verkiezingen niet zonder reden ‘bepalend voor de toekomst van premier Benjamin Netanyahu’.

De campagne van zijn tegenstanders om de positie van Netanyahu te problematiseren lijkt deels aan te slaan. Het jongste weekend zakten nog tienduizenden af naar Jeruzalem om zijn ontslag te eisen. Of dat straatprotest ook in het stemhokje zal resoneren, is af te wachten.

Netanyahu als 'Lord of the Strings'. Vorige weekend protesteerden tienduizenden voor de ambtswoning van premier Netanyahu. Omdat hij terecht moet staan wegens corruptie vinden ze dat hij niet langer premier kan zijn. ©REUTERS

Dat Likoed dinsdag als grootste uit de stembusslag komt, lijkt zeker. De vraag is vooral wat dan? In het versplinterde partijlandschap is het verre van evident om coalities te vormen.

Nu Blauw-Wit tegen de grond ligt, lijkt een grote coalitie van rechtse krachten onder de leiding van Likoed bijna voor de hand te liggen. Maar ook dat is geen evidentie. In het verleden bleek dat religieus en seculier rechts niet altijd door dezelfde deur konden.

Als Netanyahu opnieuw premier wordt, verstevigt hij zijn record van langst zittend regeringshoofd. In 2019 nam Netanyahu die fakkel over van de stichter van de staat Israël, David Ben Goerion, die meer dan 13 jaar premier was.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud