Advertentie
nieuwsanalyse

Obama neemt berekende gok met IS-operatie in Syrië

Obama doet een gevaarlijke gok in Syrië. ©Bloomberg

Sneller dan verwacht hebben de Amerikanen de aanval geopend op de Syrische uitvalsbasis van Islamitische Staat. De VS begeven zich daarmee in een ongelooflijk wespennest.

De jihadi's van Islamitische Staat (IS) kregen dinsdag de volle laag in Raqqa, hun bolwerk in het noorden van Syrië. Samen met hun Arabische bondgenoten bestookten de Verenigde Staten de stellingen van de terreurbeweging. De Amerikanen zetten daarbij de grote middelen in: gevechtsvliegtuigen, bommenwerpers, drones en Tomahawk-raketten. Bij de operatie kwamen volgens sommige bronnen zeker 120 IS-militanten om het leven.

De aanval komt niet helemaal onverwacht?

Dat klopt. President Barack Obama had twee weken geleden al beweerd dat hij IS ook in Syrië zou aanvallen. Maar weinigen hadden er mee rekening gehouden dat hij zo snel in actie zou schieten. Door zich op Syrisch grondgebied te begeven, schendt Obama strikt genomen de internationale rechtsregels. Want Syrië is nog altijd een souverein land, hoe gruwelijk het regime van president Bashar al-Assad de afgelopen drieënhalf jaar ook tekeer ging.

Niets belet het Syrische regime dus om de Amerikaanse straaljagers neer te halen. Obama dekte zich echter in door Damascus - via de Syrische VN-ambassadeur in New York - op voorhand in te lichten over de aanval. En hij rekent erop dat Assad zich gedeisd houdt. De Syrische president heeft ook veel te winnen bij de uitschakeling - of in het slechtste geval: de verzwakking - van IS. De jihadistische beweging is immers in een mum van tijd uitgegroeid tot een te duchten concurrent.

De Verenigde Staten en Syrië: dat is op zijn minst een bizarre alliantie?

Obama beseft dat hij zich op glad ijs begeeft. Hij wil koste wat het kost vermijden dat het publiek het idee krijgt dat hij en Assad samenspannen. En dus zet hij ook stevig in de extra steun voor de minder radicale rebellengroepen, zoals het Vrije Syrische Leger. Die gematigde rebellen moeten IS vanop de grond bestrijden. En als de jihadi's zijn verslagen, moeten zij vermijden dat het regeringsleger de controle verovert over het vroegere IS-gebied.

Die aanpak is toch niet zonder risico?

Het is inderdaad een grote gok, want de rebellen staan bijlange niet zo sterk. Het probleem is dat de Amerikanen in hun strategie tegen IS twee sporen volgen: luchtaanvallen tegen de jihadi's en het versterken van de gewapende oppositie. Maar het werk op beide sporen gaan niet even snel. Terwijl de bombardementen snel impact hebben op IS, is de bewapening en opleiding van de gematigde rebellen eerder een werk van lange adem.

Turkse soldaten houden de wacht aan de grens met Syrië. ©REUTERS
Syrische vluchtelingen steken de grens over. ©AFP
©AFP
Koerden raakten slaags met het Turkse leger toen de grens tijdelijk werd gesloten. ©AFP
©AFP
©AFP
Syrische vluchtelingen in Turkije ©AFP
©AFP
De Verenigde Naties verwacht dat nog honderdduizenden Syrische burgers op weg zijn naar Turkije. De terreurmilitie heeft de voorbije dagen meer dan 60 dorpen veroverd en bedreigt een Koerdische stad die tot nog toe relatief veilig was. ©AFP
Door de opmars van Islamitische Staat in Syrië zijn al 130.000 Koerden naar Turkije gevlucht. Het gaat om de grootste golf vluchtelingen sinds het begin van de burgeroorlog drie jaar geleden. ©AFP
©AFP
©AFP

De kans is dan ook dat andere radicale groepen het vacuüm van IS gaan vullen. Het gaat onder andere om het Al Nusrafront, dat nauwe banden heeft met Al Qaeda, en de groepering Khorasan, dat gelieerd is met Iran. Beide groepen zijn rivalen van IS maar dat betekent helemaal niet dat zij potentiële partners zijn van de VS. Niet toevallig waren stellingen van beide groeperingen dinsdag ook een doelwit van de Amerikaanse bombardementen.

Waarom moeten de VS zich zo haasten met hun luchtaanvallen?

Mogelijk hebben de aanvallen in Syrië te maken met het het recente IS-offensief in het noorden van Syrië. De jihadi's hebben er sinds vorige week tientallen dorpen veroverd en zijn op enkele kilometers genaderd van de belangrijke Koerdische stad Kobani, ook wel Ayn al-Arab genoemd. Door dat offensief zijn al 130.000 Syrische Koerden de grens met Turkije overgestoken. En de Turken vrezen dat daar de komende dagen nog eens tienduizenden vluchtelingen bijkomen.

Opvallend: Turkije doet niet mee aan de acties tegen IS, de Arabische landen wel.

De Turkse regering vreest in het vizier van IS te lopen wanneer het deelneemt aan het offensief. Sowieso is de terreurgroep al gevaarlijk dicht bij de Turkse grens gekomen. De Amerikanen moeten het dus doen zonder de steun van Turkije, dat nochtans deel uitmaakt van de NAVO. Een opsteker voor Obama is dat een vijftal Arabische landen - Saudi-Arabië, Jordanië, Qatar, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten - wel meedoen. Daarmee vermijden de VS dat IS het offensief afschildert als een westers complot tegen de islam.

Hoe kan IS reageren op het Amerikaanse offensief?

De terreurgroep had de aanvallen natuurlijk zien aankomen. Volgens ooggetuigen hadden de militieleden zich verspreid aan de rand van Raqqa in plaats van het centrum. En de lokale leiders waren ondergronds gegaan. Toch moet de zware verliezen in Raqqa de organisatie pijn doen, al was het maar omdat het de eerste grote stad was die IS vorig jaar veroverde. De kans op vergeldingsacties is dan ook groot, zowel in het kalifaat in Syrië en Irak, als in het buitenland. IS riep zijn aanhangers al op Amerikaanse en Franse burgers te ontvoeren en onthoofden.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud