Paus Franciscus waagt zich in Iraaks mijnenveld

De paus is vrijdagmiddag in Bagdad geland ©AFP

Ondanks de dubbele dreiging van corona en terreur brengt paus Franciscus, als eerste rooms-katholieke kerkvorst ooit, een bezoek aan Irak. Of hij de interreligieuze dialoog kan aanzwengelen, is twijfelachtig.

Als een 'pelgrim van de vrede' is paus Franciscus vrijdag geland in Bagdad, waar hij als eerste katholieke leider ooit een vierdaags bezoek aan Irak aanvat. In tijden van religieuze polarisatie, waarbij de voorbije decennia zowel het sektarische geweld in het Midden-Oosten als de politieke cultuuroorlog in het Westen fors toenam, is dat een statement. Als motto voor zijn Iraakse trip vond Franciscus inspiratie in het evangelie van Mattheus: 'Jullie zijn allen broeders.'

De paus erkende alvast dat de 'oude en uitzonderlijke bakermat van beschaving' sinds de val van Saddam Hoessein helemaal ten prooi is gevallen aan oorlog en geweld tussen soennitische en sjiitische moslims. Ook de christelijke minderheid leed enorm, zeker toen Islamitische Staat in hun noordelijke heimat een schrikbewind installeerde. Het aantal christenen in Irak is sinds 2000 gedecimeerd van 1,5 miljoen tot minder dan 200.000. Voor hen is Franciscus' komst een zeldzame steun.

Grootayatollah

In een poging de interreligieuze dialoog opnieuw aan te zwengelen trekt de paus onder meer naar de heilige stad Najaf. Daar ontmoet hij zaterdag grootayatollah Ali al-Sistani, de hoogste sjiitische geestelijke in Irak en een van de invloedrijkste leiders in de moslimwereld. Er staat ook een gezamenlijk gebed gepland in de zuidelijke site van Ur. Daar zou Abraham geboren zijn, de aartsvader van zowel christenen, joden als moslims.

Zondag trekt Franciscus dan weer naar het Koerdische noorden, waar hij de steden Mosoel, Qaraqosh en Erbil bezoekt. En waar hij de vele slachtoffers van IS zal herdenken.

Superverspreider

Alle goede bedoelingen ten spijt is de timing van Franciscus niet onbesproken, en de snelle religieuze verzoening hoogst onwaarschijnlijk. Allereerst is er de coronacrisis, die in Irak de jongste weken het dagelijkse aantal besmettingen opnieuw deed verdubbelen - het dodentol ligt er op 13.500. Er geldt weer een lockdown, maar die wordt hoogst nonchalant nageleefd. Vaccins, op een eerste lading van 50.000 Chinese dosissen na, zijn er amper in het land met 40 miljoen inwoners.

Het is duidelijk dat Franciscus' 33ste buitenlandse trip, en zijn eerste na 14 maanden corona-isolement, ook zijn gevaarlijkste wordt.

De vrees is dan ook dat Franciscus komst te veel volk op de been zal brengen, en de events als superverspreider van het virus ontsporen. Het Vaticaan onderstreept dat alle bezoeken voor een beperkt publiek plaatsvinden, met mondmaskerplicht en social distancing. Maar of dat lukt als Franciscus onder meer een mis opdraagt in het voetbalstadion van Erbil?

Aanslagen

En dan zijn er nog de enorme veiligheidsrisico's, zeker nu de spanningen in het land weer toenemen. IS mag dan grotendeels verdreven zijn uit Irak, eind januari pleegden jihadi's nog een zelfmoordaanslag in Bagdad waarbij 32 doden vielen.

Irak blijft ook het slagveld waar het buurland Iran zijn regionale invloedssfeer het meest oppookt. Deze week vuurden pro-Iraanse milities nog tien raketten af op een militaire basis in de westelijke provincie al-Anbar, waar internationale troepen gelegerd zijn. Bij een soortgelijke aanval op een basis in Erbil viel onlangs een Amerikaanse dode, waarna Joe Biden de eerste vergeldingsactie van zijn presidentschap sommeerde.

Het is duidelijk dat Franciscus' 33ste buitenlandse trip, en zijn eerste na 14 maanden corona-isolement, ook zijn gevaarlijkste wordt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud