Russisch raketafweersysteem aangekomen in Turkije

Een Russisch vliegtuig levert de eerste onderdelen van het S-400-luchtafweersysteem. ©REUTERS

De levering van een Russisch afweersysteem aan Turkije is begonnen. De Verenigde Staten vinden het niet kunnen dat de Turken van twee walletjes eten.

In de Turkse hoofdstad Ankara zijn vrijdag de eerste delen van het hoogtechnologische Russische S-400-luchtafweersysteem toegekomen. Hoewel de levering gepland was, duwt ze de relatie tussen Turkije en de Verenigde Staten naar een historisch dieptepunt. De Amerikanen dreigen met sancties en plannen een levering van 100 F-35's weer in te trekken.

Het zint de Verenigde Staten niet dat een NAVO-bondgenoot te rade gaat bij Rusland, tegen wiens dreiging het militaire bondgenootschap oorspronkelijk werd opgericht. De VS vrezen dat gevoelige informatie bij de Russen terechtkomt als Turkije een geavanceerde Russische radar- en raketinstallatie op het NAVO-netwerk aansluit. Bovendien kan het systeem zo leren F-35's te detecteren. Op de meeste radars zijn die onzichtbaar. De F-35's moeten straks de kern van de NAVO-luchtmacht vormen.

Koopje

De VS maakten hun bezwaren kenbaar, maar Turkije zette door. De komende dagen worden nog andere delen van het systeem geleverd. Volgens Turkse media kan het tot de herfst duren voor het volledig operationeel is.

400
kilometer
Het Russische S-400-luchtafweersysteem kan in een straal van 400 kilometer gevechtsvliegtuigen en ballistische raketten neerhalen.

Voor de Turken is het een logische keuze. Het Russische S-400-luchtafweersysteem kan in een straal van 400 kilometer gevechtsvliegtuigen en ballistische raketten neerhalen. Het geldt als een van de meest geavanceerde luchtafweergeschutten in de wereld en het is maar de helft zo duur als zijn Amerikaanse Patriot-tegenhanger. Het kon ook sneller geleverd worden en de Turken kregen meer toegang tot de technologie.

Bovendien wil Turkije zoveel mogelijk zelfvoorzienend zijn in defensie, zegt professor internationale politiek Dries Lesage. 'Turkije is een regionale grootmacht en was in het verleden vaak de speelbal van anderen. Er is een belangrijke stroming die wil dat het land op zijn eigen benen staat en niet ondergeschikt is aan andere mogendheden. Intussen wil het bij aankopen de handen vrij houden.'

Smeulende crisissen

De nieuwe crisis tussen Turkije en de VS duikt op terwijl andere, oudere crisissen nog aan het smeulen zijn. Turkije verwijt de VS dat ze de geestelijke Fetullah Gülen weigeren uit te leveren, terwijl die volgens Ankara achter de staatsgreep in 2016 zat. Ook in Syrië staan beide NAVO-landen tegenover elkaar. De VS steunen er de Koerden, terwijl Turkije het koste wat het kost wil vermijden dat er een Koerdische autonome regio komt. 

Rusland is de lachende derde. Het is erin geslaagd een belangrijk NAVO-lid los te weken van de rest van het bondgenootschap.
Dries Lesage
Professor internationale politiek

'Er is onbegrip aan beide kanten', zegt Lesage. 'De VS beschuldigen Turkije van ontrouw aan de NAVO, terwijl Turkije het onbegrijpelijk vindt dat de VS een putschistisch netwerk de hand boven het hoofd houdt en wapens geeft aan wat volgens hen een terroristische organisatie is. De Noord-Syrische militie YPG is gelieerd aan de PKK, die in Turkije al vele aanslagen heeft gepleegd.'

Het conflict is slecht nieuws voor Europa, dat Turkije nodig heeft om vluchtelingen uit het Midden-Oosten en Azië tegen te houden. Het vreest ook dat eventuele Amerikaanse sancties de Turkse economische crisis zullen verergeren en dat die naar de Europese economie overslaat.

Lira

Vrijdag verzwakte de lira met 0,5 procent naar 6,43 lira per euro. Een verdere daling is slecht nieuws voor Turkije, omdat het via een duurdere dollar en euro extra inflatie invoert. Het voorbije jaar worstelde het om de inflatie onder controle te krijgen.

Rusland komt als grote winnaar uit de bus. 'Moskou probeert via alle mogelijke wegen en kanalen de NAVO te verzwakken', zegt Lesage. 'Het is er nu deels in geslaagd een NAVO-partner van de rest van het bondgenootschap los te weken. Een belangrijke nog wel: Turkije is strategisch gelegen en het heeft het tweede grootste leger van de NAVO, na de VS.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect