Saoedi-Arabië erkent dood journalist Khashoggi

Voor het Witte Huis vond vrijdag een manifestatie plaats om Amerikaanse sancties tegen Saoedi-Arabië te eisen. Deelnemers aan de actie verkleedden zich als de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman en Amerikaans president Donald Trump. ©REUTERS

Volgens de Saoedische openbaar aanklager is er op het consulaat in Istanboel een gevecht uitgebroken tussen hem en mensen die hij daar ontmoette. De Saoedi's ontkennen dat kroonprins Mohammed bin Salman betrokken is bij de dood van de journalist.

Bijna drie weken nadat Jamal Khashoggi van de aardbol verdwenen was, hebben de Saoedische autoriteiten bevestigd wat velen al vermoedden: de journalist, die regelmatig kritisch berichtte over de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman, is om het leven gekomen.

Khashoggi was op 2 oktober naar het Saoedische consulaat in Istanboel getrokken om papierwerk te regelen voor zijn huwelijk. Hij keerde nooit terug.

Geluidsopname

De Turkse autoriteiten onderzochten de zaak de afgelopen weken. Ze voerden onder meer een huiszoeking uit in het Saoedische consulaat in Istanboel.

De verklaring van de Saoedi's over de dood van Jamal Khashoggi is geloofwaardig.
Donald Trump
Amerikaanse president

Daarnaast kregen ze naar eigen zeggen een geluidsopname in handen waarop te horen is hoe Khashoggi gemarteld en om het leven gebracht wordt. Na zijn dood zou hij in stukken gezaagd zijn. Volgens de Turkse autoriteiten zat een doodseskader dat in de morgen uit Saoedi-Arabië in Turkije was aangekomen, achter de dood van de journalist.

Druk van VS

De zaak leidde tot internationale verontwaardiging. Verschillende landen eisten van de Saoedische autoriteiten opheldering over het lot van Khashoggi.

Ze wilden vooral ook meer duidelijkheid over de mogelijke betrokkenheid van kroonprins Mohammed bin Salman bij de verdwijning van de journalist. Om de druk op te voeren beslisten veel regeringen hun deelname aan een belangrijke investeringsconferentie in Saoedi-Arabië af te zeggen.

Ook de Verenigde Staten, een belangrijke bondgenoot van Saoedi-Arabië in het Midden-Oosten, voerden de afgelopen dagen de druk op. President Donald Trump stuurde zijn minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, naar Saoedi-Arabië en Turkije om duidelijkheid te krijgen over het lot van Khashoggi, die in de VS in vrijwillige ballingschap leefde.

Saoedi's opgepakt

Vrijdagnacht kwam dan de officiële bevestiging uit Riyad: Khashoggi is overleden. 'Het onderzoek is nog gaande', liet de openbaar aanklager in een verklaring weten. Maar 18 Saoedi's zijn al opgepakt.

Koning Salman bin Abdulaziz al-Saud heeft het ontslag bevolen van twee hoge officials, Saud Al-Qahtani, een belangrijke adviseur van kroonprins Mohammed bin Salman, en van Ahmed Asiri, de vicedirecteur van de veiligheidsdienst.

18
arrestaties
Het Saoedische onderzoek naar de dood van Khashoggi is nog gaande. Maar 18 Saoedi's zijn al opgepakt.

De koning heeft een ministeriële commissie ingesteld onder leiding van kroonprins Bin Salman om de veiligheidsdienst te hervormen. De commissie met daarin de ministers van Binnenlandse en Buitenlandse Zaken en het hoofd van de veiligheidsdienst moeten binnen een maand rapport uitbrengen aan de koning.

De Saoedi's benadrukten dat 'niemand van het koningshuis het bevel gegeven had de journalist te ontvoeren of te doden'. 'Ook kroonprins Mohammed bin Salman wist niet dat een operatie uitgevoerd zou worden op het consulaat in Istanboel', klonk het.

De Saoedische koning had eerder op de dag telefonisch overleg gehad met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Beiden hadden afgesproken dat de landen zullen samenwerken in het onderzoek naar de verdwijning van Khashoggi.

Witte Huis bedroefd

Het Witte Huis liet weten dat het kennis heeft genomen van de verklaring van Saoedi-Arabië maar laat zich niet uit over mogelijke gevolgen. 'We zijn bedroefd de bevestiging van de dood van meneer Khashoggi te vernemen en uiten ons medeleven aan zijn familie, verloofde en vrienden', zei woordvoerster Sarah Sanders.

'We zullen het internationale onderzoek over dit tragische incident nauwgezet blijven volgen en aandringen op gerechtigheid die tijdig, transparant en in overeenstemming is met alle processen', luidde de verklaring van het Witte Huis.

Repercussies

President Donald Trump noemde de verklaring over de dood van de journalist, die onder meer voor de Washington Post schreef, 'geloofwaardig' genoemd. Hij gelooft niet dat de Saoedische autoriteiten tegen hem hebben gelogen.

Eerder op de dag had hij tegen de media gezegd dat het nog te vroeg was om te speculeren over mogelijke gevolgen van het incident. 'We zullen te weten komen wie waar vanaf wist en wanneer. Dan zien we verder', zei hij.

Trump zei dat zijn voorkeur ernaar uitgaat dat de repercussies niet leiden tot het afzeggen van wapendeals die de VS heeft gesloten met Saoedi-Arabië. De VS sloten in mei 2017 een akkoord om voor 110 miljard dollar wapens te zullen leveren aan de golfstaat.

Trump zei dat zijn voorkeur ernaar uitgaat dat de repercussies niet leiden tot het afzeggen van wapendeals die de VS heeft gesloten met Saoedi-Arabië. De VS sloten in mei 2017 een akkoord om voor 110 miljard dollar wapens te zullen leveren aan de golfstaat.

'De verklaring over Khashoggi is een goede eerste stap, een belangrijke stap', zei Trump over de erkenning van Saoedi-Arabië dat de journalist na een gevecht op het consulaat is gedood. 'Wat er met hem is gebeurd, is onacceptabel.'

Volgens de president hebben de Verenigde Staten Saoedi-Arabië nodig als bondgenoot tegen Iran. Trump zei te zullen spreken met kroonprins Mohammed bin Salman.

Maar ook voor Amerikaanse bedrijven staat heel wat op het spel. Niet alleen voor wapenproducenten is Saoedi-Arabië een interessante markt. Het Saoedische regime pompte de voorbije jaren ook heel wat geld in bedrijven in Silicon Valley.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect