Saoedisch schimmenspel duurt voort

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en de Saoedische kroonprins Mohammed Bin Salman. ©AFP

Ook dinsdag kwam er geen opheldering in de zaak over de vermiste journalist Jamal Khashoggi. Ondanks diplomatieke druk uit de Verenigde Staten bleef een Saoedische verklaring uit.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo trok dinsdag naar Riyad voor een crisisoverleg met het Saoedische koningshuis over de vermiste journalist Jamal Khashoggi. Hij sprak er met de 82-jarige koning Salman en met de sterke man, kroonprins Mohammed bin Salman. Daarna zou hij doorreizen naar Istanboel.

Amerikaanse media als CNN en The New York Times verwachtten dat de Saoedi's het bezoek zouden aangrijpen om toe te geven dat Khashoggi in het Saoedische consulaat in Istanboel werd gedood na een uit de hand gelopen ondervraging. Maar zo'n verklaring bleef uit.

Consul op de vlucht

Turkije zet intussen alles op alles om een doorbraak in het onderzoek te forceren. Maandagnacht doorzochten de Turken 9 uur lang het Saoedische consulaat in Istanboel. Ze troffen er muren aan die onlangs werden overschilderd. 'Het onderzoek kijkt naar verschillende zaken, zoals giftige materialen die verwijderd zijn door ze te overschilderen', zei de Turkse president Recep Tayyip Erdogan dinsdag. Later op de dag wilden de Turken een aantal voertuigen en de woning van de consul-generaal doorzoeken, maar die vluchtte naar Riyad voor dat kon gebeuren.

Khashoggi, een criticus van het Saoedische regime, leefde al een jaar in zelfgekozen ballingschap in de Verenigde Staten. Hij schreef columns voor The Washington Post en was een graag geziene gast in talkshows. Voordien stond hij dicht bij het Saoedische koningshuis, maar hij viel uit de gratie door zijn kritiek op kroonprins Mohammed Bin Salman. Sinds hij op 2 oktober het Saoedische consulaat in Istanboel binnenging, is hij van de aardbodem verdwenen.

Turkije zegt bewijzen te hebben dat een 15-koppig doodseskader - dat daarvoor speciaal naar Istanboel afreisde - Khashoggi in het consulaat vermoordde. De journalist zou met een botzaag in stukken zijn gezaagd en in diplomatieke koffers naar buiten zijn gesmokkeld. De Saoedi's ontkenden de beschuldigingen eerst, maar lijken nu hun kar te keren en toe te geven dat de journalist per ongeluk werd gedood. Ook dan blijven er veel vragen.

De moord te veel

De zaak roept wereldwijd enorme verontwaardiging op. Steeds meer grote namen annuleerden hun deelname aan het Future Investment Initiative, een topevenement volgende week in de Saoedische woestijn. Nadat eerder al Uber-topman Dara Khosrowshahi en een aantal grote Amerikaanse mediabedrijven verstek hadden gegeven, lieten ook de topmannen van de Amerikaanse bank JP Morgan Chase, de vermogensbeheerder Blackrock, de investeerder Blackstone en de autofabrikant Ford zich van de gastenlijst schrappen.

De jonge Saoedische kroonprins Mohammed, die in het vizier loopt als de mogelijke opdrachtgever voor de moord, lijkt dit keer zijn hand overspeeld te hebben. Tot nu toe kwam er weinig internationale reactie op zijn uitspattingen. Vorig jaar gijzelde hij twee weken lang de premier van Libanon, liet hij een vrouwenrechtenactiviste ontvoeren in Abu Dhabi en sloot hij honderden bedrijfsleiders en toplui van het regime op in een hotel, dat ze pas mochten verlaten nadat ze grote afkoopsommen  hadden betaald.

Diplomatieke kunstjes

Maar dit keer is het anders. Khashoggi heeft als columnist van de toonaangevende The Washington Post heel wat invloedrijke vrienden in de VS en de druk op president Donald Trump neemt toe om iets te ondernemen.

Voor Trump is het een moeilijke situatie. Hij verkiest economische contracten boven een diplomatieke ruzie, ook omdat hij de Saoedi's nodig heeft als bondgenoot in de strijd tegen Iran. Na de recente spanningen met Turkije zijn de Amerikaanse bondgenoten bovendien dun gezaaid in een regio waar Rusland steeds meer voet aan de grond krijgt. Trump zal de volgende dagen dan ook al zijn diplomatieke kunstjes uit de kast moeten blijven halen.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect