Turkije klaar om drones in te zetten in Idlib

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan bij een militaire drone. ©Belga / Anadolu Agency

Het Syrisch-Russische militaire offensief in Idlib is de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een doorn in het oog. Hij dreigt ermee in te grijpen als de troepen van Assad zich zondag niet hebben teruggetrokken. De gewapende drones van zijn schoonzoon kunnen dan een belangrijk wapen worden.

Tijdens de drie Turkse operaties in Syrië werden al volop drones, of unmanned aerial vehicles, ingezet. In de strijd tegen de Koerdische PKK zijn ze boven Zuid-Turkije, Syrië en Noord-Irak te spotten. En ook in het Libische luchtruim en boven de Middellandse Zee zijn de Turkse drones niet meer weg te denken.

Op Turks grondgebied zijn de jongste jaren met drones minstens 400 'terroristen geneutraliseerd', zoals de Turkse autoriteiten dat consequent noemen. Ook in 2018 tijdens de Turkse operatie Olijftak in de Noord-Syrische stad Afrin liet de Turkse regering weten dat haar drones 449 doden maakten.

Familiebedrijf

Bij drones denken velen aan een zoomend helikoptertje dat hobbyisten soms gebruiken. Militaire drones zijn van een andere orde. Ze variëren in grootte en militaire mogelijkheden. De ene focust op grensbeveiliging en informatievergaring, de andere op precisieaanvallen.

Volgens Dan Gettinger, directeur van het centrum voor dronestudie in New York, heeft Turkije een voorraad van minstens 1.100 drones. 'Al ligt het effectieve aantal waarschijnlijk nog hoger.' De markt werd tot voor kort gedomineerd door Israël, de Verenigde Staten en China. Maar vandaag steken nieuwe spelers hun neus aan het venster: Rusland, Thailand, Indonesië en Turkije. Dat valt ook te horen bij de Turkse denktank Sigma in Ankara. 'Turkije is ambitieus en gaat zowel voor ongewapende als gewapende onbemande vliegtuigen', zegt Ahmet Dogan van de denktank. 'Turkije heeft een voorkeur voor drones die in 'zwermen' kunnen worden ingezet in een oorlogssituatie.'

Nochtans is de Turkse dronesector vrij nieuw. Eind 2015 kon een Turkse drone succesvol een raket afvuren. Bayrak is vandaag de grootste producent van gewapende drones. Zijn belangrijkste drone, de Bayraktar TB2, werd ingezet in drie opeenvolgende Turkse operaties in Syrië. Ook boven Libië vliegen ze. Bayrak is een familiebedrijf. Aan het hoofd staat Selçuk Baraktar, de schoonzoon van Erdogan. Een interview of een rondleiding in het bedrijf lukte niet. 'Te druk', klonk het.

Zelfvoorzienend

Niet alleen drones hebben in Turkije een indrukwekkende opgang doorgemaakt. De hele militaire industrie draait op volle toeren. De Turken produceren pantservoertuigen, aanvalshelikopters, oorlogsschepen en munitie.

Het ontwikkelen van eigen militair materiaal is een tendens die ook in de rest van de regio speelt. In Saoedi-Arabië, Turkmenistan en Pakistan bloeit de wapenindustrie. Tegen 2023 wil Turkije volledig zelfvoorzienend zijn, aldus Erdogan.

Vanwaar komt die boomende markt? Zeker is dat de militaire campagnes tegen de PKK de defensie-industrie in Turkije aanwakkerden. Al hielp ook de vluchtelingendeal tussen de Europese Unie en Turkije. Grenzen moeten worden bewaakt met camera’s, sensoren en patrouilles om vluchtelingen tegen te houden.

Vertienvoudigen

Ook de export van Turks defensiemateriaal stijgt. In 2019 ging het over 2 miljard euro. Dat bedrag wil Erdogan meer dan vertienvoudigen tegen 2023. Vriend en vijand noemen dat erg ambitieus. De Verenigde Staten, Duitsland, Oman en Qatar zijn de belangrijkste afnemers. 'Al kijkt Turkije ook naar Pakistan, Maleisië en verschillende Afrikaanse landen', zegt Dogan.

Naar de VS werd voor bijna 700 miljoen euro militair materieel geëxporteerd. Ook in Vlaanderen worden Turkse wapens gekocht. Al ging het in 2019 om een bescheiden bedrag van iets minder dan 250.000 euro. Volgens de maandverslagen van het Vlaamse departement Buitenlandse Zaken gaat het vooral over geweren voor jacht- of sportdoeleinden.

Als het over drones gaat, windt Turkije er geen doekjes om: het land wil concurreren met grote drone-exporteurs als de VS, Israël en China. Vandaag importeren Qatar en Oekraïne al de Turkse drones. Turkije ondertekende het Wapenhandelsverdrag van de VN niet. Evenmin moet het land zich houden aan internationale afspraken over de uitvoer en het gebruik van unmanned aerial vehicles.

Proxyoorlogen

Het is geen toeval dat gewapende drones vaak worden ingezet in proxyoorlogen. 'Onbemande vliegtuigen zijn voor veel landen een gemakkelijke manier om afstand te bewaren en eigen mensen niet in gevaar te brengen', zegt Gettinger. 'Ruim 20 landen zetten drones in Afghanistan in, acht in Syrië en Irak. De kans is groot dat Libië het nieuwe speelveld wordt.'

Turkije is volgens Gettinger exemplarisch voor de toekomst van drones. 'Turkije produceert verschillende types militaire drones, ze worden onmiddellijk gebruikt en geëxporteerd. Wees er maar zeker van dat andere landen het komende decennium volgen.'

Ondertussen werkt Baykar aan de allernieuwste generatie killerdrones. 'Volgens de eerste beelden zouden die drones onzichtbaar een kruisraket kunnen dragen', zegt Gettinger. 'Dat zou uniek zijn. Maar zo ver zijn we nog niet.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud