analyse

Turkije speelt IS in de kaart met grootscheeps offensief in Syrië

Met het offensief dreigt een nieuw humanitair drama. In de geviseerde regio leven 1,7 miljoen burgers, van wie 700.000 hulp nodig hebben van de Verenigde Naties. ©AFP

De terreurgroepering Islamitische Staat (IS) dreigt te hergroeperen door opflakkering van geweld en chaos in de regio.

Turkije heeft woensdag een offensief ingezet in het noordoosten van Syrië, dat onder controle staat van de Koerdische militie YPG. De Turken voerden eerst bombardementen uit met F-16's en vuurden ook vanuit Turkije met artillerie. Woensdagavond laat trokken ook grondtroepen Syrië binnen.

Met de aanval, die de codenaam Vredeslente kreeg, opent de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een nieuw front in de Syrische burgeroorlog. En dreigt hij de machtsverhoudingen in de regio grondig dooreen te schudden, wat kan leiden tot de heropstanding van Islamitische Staat.

Erdogan speelt al lang met het idee de Syrische Koerden te verdrijven van de grens met Turkije. De Turken beschouwen de militie YPG als een terreurgroep. Tegelijk moet de aanval Erdogan verlossen van een nijpend vluchtelingenprobleem. Hij heeft een veiligheidscorridor voor ogen waar zowat de helft van de bijna 4 miljoen Syrische vluchtelingen terechtkan die onderdak vonden in Turkije.

Met het offensief dreigt een nieuwe humanitair drama. In de geviseerde regio leven 1,7 miljoen burgers, van wie 700.000 hulp nodig hebben van de Verenigde Naties. Duizenden sloegen al op de vlucht voor de Turkse luchtaanvallen. Turkije benadrukte dat het alleen militaire doelwitten viseert, maar de Koerden meldden woensdagavond al de eerste burgerdoden.

Mes in de rug

Het was de Amerikaanse president Donald Trump die zondag de deur voor een Turkse aanval wagenwijd openzette door in een gesprek met Erdogan aan te kondigen dat hij de Amerikaanse troepen zou weghalen uit het noorden van Syrië. Die verrassende demarche lokte veel kritiek uit omdat Trump de Koerden een mes in de rug stak. De YPG was de grootste bondgenoot van de VS in de strijd tegen Islamitische Staat.

De crisis illustreert het onvermogen van Europa om greep te krijgen op de ruim acht jaar oude burgeroorlog in Syrië.

Trump beweert dat IS volledig is uitgeschakeld, wat volgens zijn eigen experts niet klopt. Een Amerikaans overheidsrapport schatte dat na de implosie van het IS-kalifaat tot 18.000 strijders zijn ondergedoken in Syrië en Irak. De vrees is groot dat de opflakkering van geweld in de regio tot een hergroepering van IS leidt. De duizenden IS-militanten die nu in gevangenenkampen zitten, kunnen bovendien van de chaos profiteren om op de loop te gaan.

Het Turkse offensief kan de Koerden ook in de armen drijven van het Syrische regime, dat de YPG mogelijk militaire hulp biedt tegen Turkije. Voor Bashar al-Assad is Erdogan een grotere vijand dan de Koerden. Assad wil vermijden dat de Turken het Syrische noorden helemaal inpikken. Rusland, een bondgenoot van Assad, waarschuwde Erdogan dat hij de ‘territoriale integriteit’ van Syrië moet respecteren.

De crisis illustreert het onvermogen van Europa om greep te krijgen op de ruim acht jaar oude burgeroorlog in Syrië. De Europese leiders riepen Turkije met aandrang op de vijandelijkheden te staken. En de Europese leden van VN-Veiligheidsraad, waaronder België, vroegen een spoedzitting. Maar een echt antwoord op de nieuwe uitbarsting van geweld hadden ze niet. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect