analyse

Turkije vs. Koerden en IS in vijf punten

©BELGAIMAGE

Dat Turkije er zo hard invliegt tegen de Koerdische PKK doet de wenkbrauwen fronsen. President Erdogan speelt hoog spel door de Koerden en Islamitische Staat over één kam te scheren.

De ambassadeurs van de 28 NAVO-lidstaten steken vandaag de koppen bij elkaar over de escalatie van het geweld in het grensgebied tussen Turkije en Syrië. De spoedvergadering komt er op verzoek van de Turken, die eind vorige week na lang aarzelen in actie schoten tegen Islamitische Staat in Syrië. Maar door terzelfdertijd de Koerdische afscheidingsbeweging PKK aan te pakken, voegt Ankara een dimensie toe aan het labyrintische conflict in de regio. Een overzicht.

1. Turkije pakt eindelijk Islamitische Staat aan.

Inderdaad: eindelijk. Tot vorige week weigerde de Turkse regering tussenbeide te komen om de opmars van Islamitische Staat (IS) te stoppen. Ze vond dat alles in het werk gesteld moest worden om het Syrische regime van Bashar al-Assad ten val te brengen. Die passieve houding leverde Ankara het verwijt op IS te steunen als pion tegen Assad. Critici beweerden dat de Turken te vaak een oogje dicht knepen wanneer jonge strijders de grens met Syrië overstaken om zich aan te sluiten bij de jihadistische organisatie.

2. Waarom dan nu toch in actie schieten?

Eind vorige week bombardeerde de Turkse luchtmacht voor het eerst IS-stellingen in Syrië. Dat gebeurde nadat een soldaat was omgekomen bij een beschieting door IS op de Turkse grensplaats Kilis. Wat zeker ook meespeelde, was de bloedige zelfmoordaanslag enkele dagen eerder in Suruç, eveneens aan de grens met Syrië. Daar kwamen 32 Turks-Koerdische jongeren om bij een aanslag die meteen aan IS werd toegeschreven. Meteen stonden alle alarmen gloeiend rood.

3. Komaan, daar moet meer achter zitten.

Het ziet er naar uit dat Turkije het alvast op een akkoordje heeft gegooid met de Verenigde Staten. Opvallend was de aankondiging vorige week dat de Amerikanen gebruik kunnen maken van de militaire basis in het Turkse Inçirlik. De VS hadden daar al langer op aangedrongen omdat Inçirlik een stuk dichterbij het Syrische slagveld ligt dan de Golfstaten, waar de Amerikaanse bommenwerpers nu opstijgen.

In ruil voor het gebruik van de militaire basis spraken de VS en Turkije af IS te verdrijven uit het noorden van Syrië. Dat moet een ‘veilige zone’ opleveren, waar de Turken dan een deel van de 1,8 miljoen Syrische vluchtelingen kunnen onderbrengen die nu een onderkomen hebben gezocht in Turkije. Ankara was al langer vragende partij voor zo’n ‘niemandsland’ of bufferzone vlak over de grens.

4. Dat klinkt alsof er een adder onder het gras zit.

De plannen van de Turken en Amerikanen klinken aanlokkelijk. Alleen rekenen ze voor het vuile werk op zogenaamd ‘gematigde’ rebellen die IS moeten verjagen. De Turkse autoriteiten benadrukten gisteren dat ze er niet aan denken grondtroepen naar Syrië te sturen. Ook de Amerikaanse president Barack Obama kan zich geen ‘boots on the ground’ veroorloven.

Om de situatie nog wat ingewikkelder te maken, dreigt de Turkse interventie de krachtsverhouding tussen de Syrische rebellengroepen op haar kop te zetten. Tot nog toe waren het vooral de Koerden die het voortouw namen in de strijd tegen IS. Maar Turkije vertrouwt de Koerdische militie YPG niet omdat het die beschouwt als een Syrisch aanhangsel van de verboden Turks-Koerdische PKK.

5. Net die PKK ligt nu ook onder vuur.

De Turkse regering kondigde vorige week een grootscheepse actie aan tegen het terrorisme en scheerde daarbij IS en de PKK over één kam. Premier Ahmet Davutoglu zei gisteren dat 1.050 mensen zijn opgepakt, onder wie honderden Koerden. De PKK wordt geviseerd wegens een rist vergeldingsacties na de aanslag in Suruç.

Volgens de Koerden kan de Turkse president Recep Tayyip Erdogan het niet verkroppen dat de pro-Koerdische partij HDP hem zijn meerderheid heeft afgesnoept bij de parlementsverkiezingen in mei. Erdogan zou aansturen op nieuwe verkiezingen om zijn meerderheid terug te winnen en daarna zijn sultaneske ambities waar te maken. Alleen dreigt de prijs daarvoor hoog op te lopen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud