Ultraconservatief Raisi verkozen als nieuwe Iraanse president

Ebrahim Raisi, nadat hij zelf zijn stem op vrijdag uitbracht. ©AFP

De Iraniërs hebben in de eerste ronde een nieuwe president verkozen: de ultraconservatieve Ebrahim Raisi haalde het met 62 procent van de stemmen.

De Iraanse ultraconservatief Ebrahim Raisi heeft de presidentsverkiezingen van vrijdag gewonnen met bijna 62 procent van de stemmen. Dat blijkt zaterdagnamiddag uit de definitieve resultaten die minister van Binnenlandse Zaken Abdolfazl Rahmani Fazli bekendmaakte. Finaal behaalde de toekomstige president 61,95 procent van de stemmen.

Er was een opkomst van 48,8 procent, een historisch laag cijfer voor Iran. Miljoenen kiezers bleven immers thuis nadat de meeste gematigde en hervormingsgezinde kandidaten uitgesloten werden.

De 60-jarige Raisi is een ultraconservatieve geestelijke en allesbehalve een onbesproken figuur. Na de revolutie stapte hij in de magistratuur en bekleedde hij van 1985 tot 1988 de functie van viceprocureur in Teheran, een positie die hem linkt aan de duizenden executies in Iran van politieke gevangenen in de jaren tachtig.

De meeste deskundigen verwachten dat Raisi de gematigde koers van Rohani niet zal voortzetten.

De nieuwe president was op voorhand de voorkeurskandidaat van de politieke elite in Teheran. Zijn verkiezing was dus geen verrassing. Het is ook niet de eerste keer dat hij een gooi waagt naar het presidentschap. In de race van 2017 verloor hij van afscheidnemend president Hassan Rohani. Hij kreeg toen 38 procent van de stemmen.

Zwarte tulband

Raisi, geboren in 1960 in Mashad in het noordoosten van Iran, wordt beschouwd als zeer invloedrijk in klerikale kringen, maar politiek gezien is hij een onbeschreven blad.

De meeste deskundigen zijn ervan overtuigd dat Raisi, die altijd zijn zwarte tulband en een lange jas voor geestelijken draagt, de gematigde koers van Rohani niet zal voortzetten. Hoe zijn politieke koers er de komende vier jaar zal uitzien, zal waarschijnlijk worden bepaald door de vorming van zijn kabinet na zijn eedaflegging in augustus.

Bijzondere aandacht zal dan uitgaan naar de posten van minister van Buitenlandse Zaken en hoofdonderhandelaar voor kernenergie. Zijn internationale manoeuvreerruimte is beperkt, althans wat zijn eigen reizen betreft: wegens mensenrechtenschendingen belandde Raisi in 2011 op de sanctielijst van de Europese Unie, en vervolgens in 2019 ook op die van de Verenigde Staten. Als gevolg daarvan kan Raisi momenteel de facto noch de EU noch de VS binnenkomen.

Nucleair akkoord

Tijdens de verkiezingscampagne heeft Raisi zich vaak geconcentreerd op economische kwesties en beloofde hij een snel einde te maken aan de financiële crisis als gevolg van de Amerikaanse sancties. Maar zonder onderhandelingen met de VS over de toekomst van het nucleaire akkoord van Wenen uit 2015, dat op losse schroeven staat, is een einde aan de sancties, en de economische crisis die nu al bijna drie jaar duurt, niet aan de orde.

In 2018 had de VS zich teruggetrokken uit de nucleaire overeenkomst. Dat werd gevolgd door sancties van de VS tegen Iran, dat zich op zijn beurt niet langer houdt aan de voorwaarden van de overeenkomst met betrekking tot zijn nucleaire programma. Oorspronkelijk was het akkoord bedoeld om de nucleaire activiteiten van Iran te beperken en tegelijkertijd internationale investeringen in de Islamitische Republiek mogelijk te maken. Raisi was de afgelopen jaren een uitgesproken criticus van de overeenkomst. 

Maar nu klinkt zijn standpunt minder radicaal. 'Wij zullen de overeenkomst eerbiedigen, maar wij, niet de VS, zullen de voorwaarden daarvoor bepalen', zei hij tijdens de verkiezingscampagne. De details van deze voorwaarden zou hij pas later bekendmaken. 

Ayatollah

Waarnemers verwachten ook een radicalere koers in het Midden-Oostenbeleid onder president Raisi, en een nog vijandiger houding dan voorheen in de betrekkingen met aartsvijand Israël. 

Hervormers beschuldigen Raisi ervan de sociale vrijheden, het internet en de rechten van vrouwen te willen beperken. Hij wordt er ook van beschuldigd verantwoordelijk te zijn geweest voor de gevangenneming en zelfs executie van duizenden Iraanse dissidenten toen hij viceprocureur van Teheran was. Raisi heeft de beschuldigingen tijdens de verkiezingscampagne meermaals ontkend.

De macht van de president in Iran is eerder beperkt. De hoogste leider, ayatollah Ali Khamenei, zet de grote lijnen uit. De verkiezing van Raisi tot president geeft hem wel een goede kans om Khamenei op te volgen als die functie zou vrijkomen.

De drie andere kandidaten bij de verkiezingen van vrijdag hebben de ultraconservatieve Ebrahim Raisi al gelukgewenst met zijn overwinning. 'Ik feliciteer het volk met zijn keuze', zei uittredend president Hassan Rohani in een televisietoespraak.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud