in memoriam

Voormalig president van Egypte Hosni Moebarak overleden

Hosni Moebarak leidde Egypte 30 jaar met ijzeren vuist, met steun van zijn westerse bondgenoten.

'Zolang mijn hart klopt en ik adem, zal ik president blijven', zei Hosni Moebarak jaren geleden. Dat was hem echter niet gegund. De gewezen dictator van Egypte overleed dinsdag op 91-jarige leeftijd na een lang ziekbed, net iets meer dan negen jaar nadat hij het veld had moeten ruimen na een volksopstand. 

Alhoewel hij zijn land drie decennia lang met ijzeren vuist regeerde, bleek Moebarak niet opgewassen tegen de volkswoede die begin 2011 opstak. Vanuit Tunesië was de zogenaamde Arabische Lente komen aanwaaien, een vreedzame opstand tegen het despotisme dat zoveel Arabische landen al decennia verstikte.

Moebarak kwam in 1981 aan de macht als opvolger van Anwar Sadat, die door legerofficieren was vermoord uit wraak voor het vredesakkoord met Israël in 1979. Aanvankelijk gold Moebarak als een overgangsfiguur, maar de gewezen luchtmachtofficier wist zijn greep op de macht te verstevigen.

Noodtoestand

De pijler onder zijn bewind was de noodtoestand die na de moord op Sadat was uitgeroepen en die 30 jaar lang onafgebroken van kracht bleef. Die was voor Moebarak een alibi om al zijn tegenstanders uit te schakelen, van moslimextremisten over rivaliserende militairen tot politieke opposanten en mensenrechtenactivisten.

Moebarak had de handen vrij omdat zijn bondgenoten, met de Verenigde Staten op kop, een oogje dichtknepen. Samen met Saoedi-Arabië was Egypte uitgegroeid tot een pijler van de Amerikaanse invloed in het Midden-Oosten en een tegengewicht voor de opmars van Iran in de regio. Dat leverde Egypte miljarden dollars aan militaire hulp op.

Democratisch paradijs

Moebarak kreeg het even zwaar toen de Amerikaanse president George Bush jr. na 9/11 uitpakte met het plan om het Midden-Oosten om te vormen tot een democratisch paradijs. Tot opluchting van de Egyptische dictator liep de bekeringsmissie van Bush meteen vast in Irak, waar de omverwerping van de dictatuur uitmondde in blind geweld.

Moebarak kreeg het even zwaar toen George Bush jr. het Midden-Oosten wou omvormen tot een democratisch paradijs.

Maar Moebarak nam het zekere voor het onzekere en organiseerde in 2005 voor het eerst presidentsverkiezingen met meerdere kandidaten. Het werd een electorale farce die door niemand werd geloofd, getuige de opkomst van amper 23 procent. In 2010 prijkte Egypte nog op de zwarte lijst van het blad Foreign Policy, dat Moebarak neerzette als een 'seniele en paranoïde autocraat'.

Levenslang

Enkele maanden viel Moebarak verrassend snel van zijn troon. Hij werd na zijn vertrek veroordeeld tot levenslang wegens de dood van honderden betogers tijdens de Arabische Lente. Die straf werd echter geschrapt. Hij zat wel even in de gevangenis na een veroordeling wegens corruptie maar kwam in 2017 vrij.

Moeberak bleef altijd zijn onschuld volhouden. Volgens hem zou de geschiedenis hem eren als een patriot die zijn land onbaatzuchtig had gediend. Inmiddels is zijn opvolger - na een bewogen democratisch intermezzo waarbij de Moslimbroederschap haar hand overspeelde - Abdul Fatah al-Sisi, een ex-militair met even autoritaire trekjes als Moebarak.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud