nieuwsanalyse

Wat u moet weten over de Irancrisis

Een massa Iraniërs hield zondag een eerbetoon voor generaal Qassem Soleimani in de Iraanse stad Mashhad. ©AFP

Sinds de VS vorige week de Iraanse generaal Qassem Soleimani uitschakelden, lopen de spanningen in het Midden-Oosten op. Een overzicht.

De Verenigde Staten doodden in de nacht van donderdag op vrijdag de Iraanse generaal Qassem Soleimani. Dat gebeurde in buurland Irak, met een droneaanval in de buurt van de luchthaven van Bagdad.

Hoe reageert Iran?

Het land dreigt met represailles tegen de VS en de Amerikaanse bondgenoot Israël. Teheran besliste zondagavond ook uit het nucleair verdrag van 2015 te stappen. In dat akkoord beloofde Iran geen kernbom te zullen ontwikkelen. De VS had het verdrag al opgezegd.

Iran is gevaarlijk omdat het via sjiieten elders in het Midden-Oosten oorlog kan voeren. Het kan bovendien mijnen leggen in de straat van Hormuz, een belangrijke flessenhals voor olietankers. En het is in staat tot cyberterreur.

De rouwceremonies voor Soleiman toonden afgelopen weekend kilometerslange stoeten.

Hoe reageert Irak?

Irak ziet de aanval in Bagdad als een schending van zijn soevereiniteit en wil af van de Amerikaanse troepen in het land. In een spoedzitting vroeg het Iraakse parlement een einde te maken aan de aanwezigheid van Amerikaanse troepen in het land én dat buitenlandse troepen voortaan geen gebruik meer mogen maken van het Iraakse luchtruim.

Hoe reageren de NAVO en de coalitie tegen IS?

De NAVO, die vanuit Irak tegen de terreurorganisatie IS vecht, heeft alle trainingsmissies in Irak stopgezet. Maandag houdt de militaire internationale organisatie een spoedberaad.

De internationale coalitie tegen IS, die wordt geleid door de VS, zegt zich nu 'volledig te wijden aan het beschermen van de Iraakse basissen die haar troepen herbergen'.

Hoe reageren België en Europa?

De Europese leiders proberen vooral te vermijden dat de situatie verder escaleert. In een gemeenschappelijk mededeling van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Boris Johnson valt bovendien op dat ze de moord op Soleiman niet expliciet steunen. Wel engageren ze zich om 'met alle zijden' te praten om de spanningen te doen dalen.

Ook de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Philippe Goffin (MR) riep maandagochtend op tot de-escalatie. België is tot eind dit jaar lid van de VN-Veiligheidsraad.

De handelsrelaties tussen Vlaanderen en Iran veranderen weinig door de nieuwe crisis, zegt Flanders Investment & Trade.

Hoe wordt gereageerd in de VS?

President Donald Trump besliste vrijdagavond om 1.000 extra soldaten naar Irak te sturen. Dat is volgens hem nodig om 'een oorlog te stoppen, niet om een oorlog te starten'.

Trump dreigde afgelopen weekend met nog meer aanvallen mocht Teheran terugslaan. Hij zei klaar te staan om 52 Iraanse doelen te raken. Die staan symbool voor de 52 Amerikanen die in 1979 werden gegijzeld in Iran. Hij zei daarnaast dat Irak zou moeten betalen voor de dure Amerikaanse militaire basissen, mocht de VS die verlaten.

Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, wil deze week stemmen over een 'War Powers Resolution' die de militaire acties van de Republikein Trump in Iran moet begrenzen.

Volgens Iran verlopen de diplomatieke relaties met de VS via Zwitserland, omdat Washington en Teheran geen diplomatieke betrekkingen onderhouden.

Hoe reageren de markten?

De Europese aandelenbeurzen gaan maandagochtend gemiddeld 1,5 procent lager. De olie- en goudprijs gaan hoger. De oliegigant Aramco noteert tien procent onder zijn piek

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud